Ολιγαρχία και σπάνιες γαίες: ποιό το παγκόσμιο διακύβευμα;

Του Σωτήρη Ν. Καμενόπουλου 

Η παγκόσμια ολιγαρχική ελίτ μάλλον είναι «ερωτευμένη» με τις σπάνιες γαίες. Θα σας αναφέρω κάποια συγκεκριμένα παραδείγματα. Εσείς θα αποφασίσετε αν αυτά αποτελούν ενδείξεις ή αποδείξεις.

Είναι γνωστό πως η Κίνα κατέχει το παγκόσμιο μονοπώλιο στην εξόρυξη σπάνιων γαιών. Όταν όμως αναφερόμαστε στην Κίνα ουσιαστικά αναφερόμαστε στο πανίσχυρο Κομμουνιστικό Κόμμα της Κίνας το οποίο ελέγχει μέσω των στελεχών του τα πάντα. Και μη νομίζετε πως δεν υπάρχει οικογενειοκρατία στην Κίνα και ειδικά στο Κινεζικό Κομμουνιστικό Κόμμα. Η Κίνα από το 1990 ακολουθούσε επιθετική εμπορική πολιτική μέσω εξαγοράς Αμερικανικών εταιρειών προηγμένης τεχνολογίας στον τομέα των σπάνιων γαιών και των μόνιμων μαγνητών. Σε αυτά τα πλαίσια το κράτος της Κίνας εξαγόρασε το 1993 την εταιρεία Magnequench από την General Motors. Από επιχειρηματική, γεωπολιτική και οικονομική άποψη, η πώληση της Magnequench υπήρξε ένα από τα μεγαλύτερα λάθη της Δύσης. Καθώς η Magnequench κατασκεύαζε μόνιμους μαγνήτες και διέθετε τεράστια υπερσύγχρονη τεχνογνωσία η οποία διοχετεύθηκε εν μία νυκτί εξολοκλήρου και αποκλειστικώς στην Κίνα. Μερίδιο της εταιρείας Magnequench αγόρασαν δύο Κινεζικές κρατικές εταιρείες: η China Non Ferrous Metals Import and Export Company (CNNMIEC) και η San Huan New Material (SHNM). Ο Διευθύνων Σύμβουλος της SHNM ήταν ο ένας εκ των δύο γαμπρών (από κόρες) του πρώην ηγέτη της Κίνας (Den Xiaoping): ο Zhang Hong. Στην άλλη εταιρεία, την CNNMIEC, Διευθύνων Σύμβουλος τοποθετήθηκε ο άλλος γαμπρός του Den Xiaoping: ο Wu Jianchang. Και εδώ αρχίζουν τα περίεργα. Το 2014, το International Consortium of Investigative Journalists (ICIJ) αποκάλυψε πως ο Wu Jianchang, ο γαμπρός του Den Xiaoping που ήλεγχε μεγάλο μέρος των Κινεζικών σπάνιων γαιών, μεταξύ άλλων μελών των διαφόρων οικογενειών που ελέγχουν το Κομμουνιστικό Κόμμα της Κίνας, απέκρυβε και αυτός τεράστια οικονομικά ποσά σε φορολογικούς παραδείσους. 

Ας πάμε τώρα στη Βόρεια Κορέα. Θυμάστε τον αποτρόπαιο θάνατο του θείου του δικτάτορα της Β. Κορέας το Δεκέμβριο του 2013; Τον οποίο εκτέλεσαν οι αρχές της Βόρειας Κορέας με αποτρόπαιο τρόπο; Ποιά ήταν μία από τις πιο πιθανές αιτίες για την εκτέλεσή του; Οι σπάνιες γαίες της  Β. Κορέας! Ας πάρουμε τα πράγματα από την αρχή: ο Jang Sung-Taek, θείος του Kim Jong-Un’s, τον Ιούλιο του 2012, τις τελευταίες ημέρες που ζούσε ο πατέρας του σημερινού δικτάτορα (ο Kim Jong Il), επισκέφθηκε την Κίνα και διαπραγματεύθηκε τα κοιτάσματα των σπάνιων γαιών της Βόρειας Κορέας. Αυτό ήταν το σφάλμα του: ο ανιψιός του, τον Δεκέμβριο του 2013, θεώρησε τη διαπραγμάτευση ως ξεπούλημα σημαντικών ορυκτών πόρων (εννοώντας τις σπάνιες γαίες) και αφού τον κατηγόρησε πως ζούσε έκλιτο βίο, τον εκτέλεσε. 

Τέλος στη Ρωσία, ο Πρόεδρος Πούτιν ανακοίνωσε το Σεπτέμβριο του 2013 την επένδυση ενός δις. δολλαρίων στην εξόρυξη σπάνιων γαιών. Η επένδυση θα πραγματοποιηθεί μέσω μίας κρατικής ρωσικής εταιρείας (ROSTEC) και μίας εταιρείας (ICT Group)  η οποία ανήκει σε Ρώσο ολιγάρχη.

Όπως αντιλαμβανόμαστε, η ολιγαρχική ελίτ σε Κίνα, Β. Κορέα και Ρωσία μάλλον δείχνει «ερωτευμένη» με τις σπάνιες γαίες. Καταδεικνύοντας το γεγονός πως το παίγνιο για τον παγκόσμιο έλεγχό τους είναι μάλλον μεγάλο. Ίσως μεγαλύτερο και από αυτό του πετρελαίου. Και στα μεγάλα παίγνια το διακύβευμα είναι μεγάλο. 

Ποιό είναι άραγε το παγκόσμιο διακύβευμα σε σχέση με τις σπάνιες γαίες και την ολιγαρχία; Γιατί άραγε ο «έρωτας» της ολιγαρχικής ελίτ με τις σπάνιες γαίες;

* Ο κ. Σωτήρης Ν. Καμενόπουλος είναι Υπ. Διδάκτωρ Πολυτεχνείου Κρήτης, Σχολή Μηχανικών Ορυκτών Πόρων