Συνεχης ενημερωση

    Δευτέρα, 29-Ιουν-2020 00:05

    Το σκάνδαλο Wirecard πηγή πανευρωπαϊκής "ταπείνωσης" για τη Γερμανία

    Το σκάνδαλο Wirecard πηγή πανευρωπαϊκής "ταπείνωσης" για τη Γερμανία
    • Εκτύπωση
    • Αποστολή με email
    • Προσθήκη στη λίστα ανάγνωσης
    • Μεγαλύτερο μέγεθος κειμένου
    • Μικρότερο μέγεθος κειμένου

    Του Ferdinando Giugliano

    Το σκάνδαλο της Wirecard δεν αποκάλυψε απλώς μια τρύπα πολλών δισεκατομμυρίων δολαρίων στους λογαριασμούς μιας από τις πιο πλέον προβεβλημένες εταιρείες fintech της Γερμανίας. Αποκάλυψε επίσης ένα τεράστιο κενό στην καρδιά του ρυθμιστικού πλαισίου της χώρας.

    Η κυβέρνηση της Angela Merkel πρέπει να θέσει στον εαυτό της μερικές δύσκολες ερωτήσεις σχετικά με την αποτελεσματικότητα της BaFin ως ρυθμιστικής αρχής για τις χρηματοοικονομικές της αγορές, συμπεριλαμβανομένου του εάν θα πρέπει να συνεχίσει να υπάρχει με τη σημερινή της μορφή. Αυτό, ωστόσο είναι και ευρωπαϊκό - εκτός από γερμανικό - πρόβλημα.

    "Πονοκέφαλος" για την αξιοπιστία της ΕΕ ως επενδυτικού προορισμού

    Οι εποπτικές αποτυχίες είναι τόσο σοβαρές που η Ευρωπαϊκή Ένωση διαμαρτύρεται για την πιθανή ζημία στη φήμη της ως ασφαλούς προορισμού για ξένους επενδυτές.

    Οι Βρυξέλλες δικαίως ξεκινούν έρευνα σχετικά με το "φιάσκο" της Wirecard. Ελπίζει κανείς ότι αυτό θα επιταχύνει τη διαδικασία προς ένα ισχυρότερο πανευρωπαϊκό ρυθμιστικό όργανο, το οποίο θα μπορούσε να ξεπεράσει την τάση των εθνικών εποπτικών αρχών να κάνουν τα "στραβά μάτια" όσον αφορά τις εταιρείες της χώρας τους.

    Η Ευρωπαϊκή Αρχή Αγορών Κινητών Αξιών (ESMA), η ρυθμιστική αρχή αγορών της ΕΕ, πρέπει να διαδραματίσει κεντρικό ρόλο σε ζητήματα εταιρικής διακυβέρνησης των εταιρειών της ηπείρου, όπως συνέβη ήδη με την εποπτεία των τραπεζών από την Ευρωπαϊκή Κεντρική Τράπεζα.

    Η ΕΚΤ δεν έχει υπάρξει "αψεγάδιαστος" επόπτης: θα μπορούσε να ασκήσει μεγαλύτερη πίεση στην Deutsche Bank, τον κορυφαίο χρηματοπιστωτικό οργανισμό της Γερμανίας. Έχει ωστόσο κάνει καλύτερη δουλειά από την BaFin, η οποία απέτυχε στην παρακολούθηση και τον επαρκή έλεγχο του γερμανικού τραπεζικού συστήματος πριν από την χρηματοοικονομική κρίση του 2008.

    Η τραγική αποτυχία της BaFin

    Η κατάρρευση της Wirecard είναι σίγουρα ταπεινωτική για τις γερμανικές εποπτικές αρχές. Ορισμένοι short sellers και μια ομάδα δημοσιογράφων των Financial Times είχαν διαπιστώσει και αναδείξει εδώ και χρόνια ύποπτα "σημάδια" σχετικά με την εταιρεία και, συγκεκριμένα, με την αξιοπιστία των ισολογισμών της.

    Η BaFin απέτυχε να ακολουθήσει τον βηματισμό τους, παρά τη λήψη συμβουλών από έναν καταγγέλλοντα και καταγγελιών από άλλες ρυθμιστικές αρχές. Αντίθετα, κινήθηκε προς την εντελώς αντίθετη κατεύθυνση: απαγόρευσε προσωρινά το short selling μετοχών της Wirecard και άνοιξε έρευνα κατά των δημοσιογράφων των FT.

    Ακόμη και αφού η εταιρεία παραδέχθηκε ότι δεν μπορούσε να εντοπίσει 1,9 δισεκατομμύρια ευρώ (2,1 δισεκατομμύρια δολάρια) μετρητών, η γερμανική αρχή καθυστέρησε να αναγνωρίσει τη σοβαρότητα της κατάστασης.

    Ο Felix Hufeld, επικεφαλής της BaFin, εξέδωσε ανακοίνωση απολογητικού χαρακτήρα, ωστόσο δήλωσε ότι η Wirecard αντιμετωπιζόταν ως εταιρεία τεχνολογίας και όχι χρηματοπιστωτικό ίδρυμα - μια παράξενη προσπάθεια να απεκδυθεί της ευθύνης, δεδομένου ότι η Wirecard διέθετε τo δικό της τραπεζικό ίδρυμα.

    Ο Olaf Scholz, υπουργός Οικονομικών της Γερμανίας, αρχικά δήλωσε ότι "οι εποπτικοί μηχανισμοί δούλεψαν πολύ σκληρά και έκαναν τη δουλειά τους". Από τότε έχει αλλάξει τακτική, απαιτώντας επανεξέταση της δομής των ρυθμιστικών αρχών της Γερμανίας.

    Τα προβλήματα της BaFin είναι δομικά και πολιτισμικού χαρακτήρα. Εποπτεύεται από το υπουργείο Οικονομικών της Γερμανίας, κάτι που σημαίνει ότι στερείται ανεξαρτησίας από πολιτική ανάμειξη. Πιθανόν επίσης να δυσκολευόταν να καταλάβει τον κόσμο της fintech: η βυζαντινού τύπου επιχειρηματική δραστηριότητα πληρωμών και μεταφορών της Wirecard ήταν δύσκολα κατανοητή από μη ειδικούς. Δεν έπρεπε ωστόσο το ζήτημα αυτό να εγείρει από μόνο του κάποιες ανησυχίες;

    Η Κομισιόν μπαίνει στο "παιχνίδι"

    Η ΕΕ έχει δίκιο να εγκαλεί τη Γερμανία για το θέμα. Ο Valdis Dombrovskis, αντιπρόεδρος της Ευρωπαϊκής Επιτροπής υπεύθυνος για τις χρηματοοικονομικές υπηρεσίες, δήλωσε σε συνέντευξή του στους FT την Παρασκευή ότι η ESMA θα πρέπει να αναλάβει έρευνα για τον τρόπο με τον οποίο χειρίστηκε το ζήτημα η BaFin.

    Η Κομισιόν θα μπορούσε να ακολουθήσει διεξάγοντας τη δική της επίσημη έρευνα. Εφόσον αυτές οι έρευνες αποδειχθούν πραγματικά εις βάθος και δεν "χαριστούν" στο Βερολίνο, θα δείξουν ότι ακόμη και η Γερμανία δεν βρίσκεται υπεράνω του ελέγχου της ΕΕ.

    Η Επιτροπή θα πρέπει επίσης να επιταχύνει τα σχέδια αναδιάρθρωσης της ESMA. Προς το παρόν, η τελευταία είναι οριακά κάτι περισσότερο από μια συλλογή εθνικών ρυθμιστικών αρχών, χωρίς πραγματικές εξουσίες. Δεν αποτελεί έκπληξη το γεγονός ότι απέτυχε να αντιληφθεί αυτό που συνέβαινε στη Γερμανία. Η έρευνα για την Wirecard θα αποτελέσει κομβικό τεστ για την ανεξαρτησία της. Είναι χαρακτηριστικό ότι στελέχη της BaFin συμμετέχουν στο εποπτικό συμβούλιο της ESMA.

    Και στο βάθος... η ένωση κεφαλαιαγορών

    Μια ισχυρότερη, συγκεντρωτική ρυθμιστική αρχή αγορών μπορεί ακόμη και να συμβάλει στην υλοποίηση του οράματος ορισμένων κρατών-μελών της ΕΕ για μια "ένωση κεφαλαιαγορών". Ο στόχος είναι η δημιουργία μιας πραγματικής πανευρωπαϊκής χρηματιστηριακής αγοράς και κάτι τέτοιο θα ήταν κρίσιμο βήμα για την ενίσχυση της χρηματοοικονομικής σταθερότητας του μπλοκ των "27".

    Μια ενιαία ρυθμιστική αρχή για τις ευρωπαϊκές αγορές θα είχε αναμφισβήτητα και τις αδυναμίες της. Θα υπόκειτο σε εθνικές πιέσεις, ειδικά εάν τα στελέχη της δεν ήταν αρκούντως ανεξάρτητα.

    Θα εξακολουθούσαν να υπάρχουν προβλήματα ως προς την επίβλεψη εταιρειών οι οποίες λειτουργούν υπό πολλές δικαιοδοσίες, με αρκετές εξ αυτών να βρίσκονται εκτός Ευρώπης. Ωστόσο, ένας ισχυρός πανευρωπαϊκός θεματοφύλακας θα είχε περισσότερη διαπραγματευτική ισχύ έναντι των διεθνών ομολόγων του.

    Όπως ακριβώς η χρηματοπιστωτική κρίση του 2008 ανέδειξε τους "τρυφερούς" δεσμούς μεταξύ τραπεζών και εποπτικών αρχών του χρηματοπιστωτικού συστήματος, το σκάνδαλο της Wirecard αποτελεί υπενθύμιση του τι συμβαίνει με την "βαλκανοποιημένου" τύπου ρύθμιση των αγορών κινητών αξιών.

    Η ΕΕ πρέπει να αδράξει αυτή την ευκαιρία - και η Γερμανία δεν πρέπει να σταθεί εμπόδιο στον δρόμο των Βρυξελλών.

    Διαβάστε ακόμα για:

    ΣΑΣ ΑΡΕΣΕ ΤΟ ΑΡΘΡΟ;

    ΣΧΕΤΙΚΑ ΑΡΘΡΑ

    Διαβάστε το ΚΕΦΑΛΑΙΟ
    και ηλεκτρονικά στο

    ReadPoint
    Κυκλοφορεί Εκτάκτως
    Παρασκευή 14 Αυγ. 2020