Συνεχης ενημερωση

    Σάββατο, 08-Αυγ-2020 08:15

    Ανομία και κράτος

    Ανομία και κράτος
    • Εκτύπωση
    • Αποστολή με email
    • Προσθήκη στη λίστα ανάγνωσης
    • Μεγαλύτερο μέγεθος κειμένου
    • Μικρότερο μέγεθος κειμένου

    Του Λέανδρου Τ. Ρακιντζή

    Με την εξέταση της επάλληλης έννοιας της ανομίας  συμπληρώνεται το σχετικό τρίπτυχο  θεωρήσεως των κατά παρέκκλιση  εννόμων  καταστάσεων  της χώρας μας. Κατά Μπαμπινιώτη ανομία υπάρχει σε τρεις περιπτώσεις.

    Α) Όταν υπάρχει  έλλειψη ή ανυπαρξία συστήματος νόμων.

    Β) Κοινωνιολογικά. Είναι η κατάσταση κοινωνικής αποδιοργάνωσης και έλλειψης κοινωνικής συνοχής, όπου η σύγκρουση των συστημάτων αξιών σε συνδυασμό με τη χαλαρότητα των κοινωνικών κανόνων ισοδυναμεί με την απουσία τους για εκείνους που τη βιώνουν, είναι δε συνώνυμη προς την παρανομία, που υποδηλώνει κάθε πράξη αντίθετη προς τους γραπτούς ή άγραφους νόμους.

    Γ) Η παράβαση νόμου, η παράνομη πράξη.

    Κατά την παραπάνω πρώτη περίπτωση η ανομία εμφανίζεται μόνον στις ασύντακτες πολιτείες ή κατόπιν επανάστασης και κατάργησης κάθε έννομης τάξης. Αυτό δεν ισχύει στη χώρα μας, γιατί έχομε έννομη τάξη με διάφορες μορφές από την επανάσταση του 1821 και μετά. Ακόμα και σε περιόδους ανώμαλες  ή εθνικού διχασμού  υπήρχε μία στοιχειώδης έννομη τάξη. Δεν νομίζω, ότι στο προβλεπτό μέλλον η κοινωνία θα επιστρέψει σε φυσική  κατάσταση, όπως την περιγράφει ο Χόμπς στον  "Λεβιάθαν" καθένας για τον εαυτό του και κάθε συντεχνία εναντίον όλων.

    Ευτυχώς για τη χώρα μας  δεν υπάρχουν καταστάσεις  πλήρους ή σχετικής  ανομίας υπό την παραπάνω έννοια , αλλά  ατυχή περιστατικά  ή κάποιες ακραίες ατομικές  καταστάσεις, που αυτοί που τις βιώνουν τις θεωρούν, ενδεχομένως όχι άδικα, ως καταστάσεις ανομίας  σύμφωνα με την τρίτη εκδοχή. Η περίπτωση των Ρομά αποτελεί με την ανοχή της Πολιτείας ένα ιδιότυπο κοινωνικό μόρφωμα, που μπορεί να εκφρασθεί με την μαθηματική έκφραση "εντός, εκτός, επί ταυτά". Οι παραπάνω  περιπτώσεις  οφείλονται σε δυσλειτουργία του κοινωνικού, πολιτικού και δικαστικού συστήματος  λόγω προσωπικών ελλείψεων, παρεμβάσεων  παντός  είδους, κενών ή εσφαλμένης εφαρμογής νόμου. Αυτά μπορούν ενδεχομένως να διορθωθούν σε κάποιο βαθμό διοικητικά ή δικαστικά, αλλά αυτό απαιτεί επιτυχή επιλογή πολιτικού κόμματος εξουσίας και όχι διαμαρτυρίας, μέσου ή δικηγόρου και κυρίως διαθέσιμο χρόνο , χρήματα, (ο λαός  λέει, "αν θέλεις να καταστρέψεις κάποιον κάνε του δίκες") και κουράγιο για να αντιμετωπίσει κάποιος όλα τα εμπόδια που παρεμβάλλονται και τις ατελείωτες ώρες αναμονής στις αίθουσες δικαστηρίων ή προθάλαμους πολιτικών γραφείων.

    Η μη επιτυχής επιλογή των παραπάνω αποτελεί culpa in eligendo και μόνο τον εαυτό του μπορεί κάποιος να αιτιάται. Την  επιλογή αυτή μπορεί να επηρεάσουν διάφορες διαστρεβλωτικές  εικόνες  των ΜΜΕ ή παραπλανητικές πληροφορίες από το περιβάλλον και έχομε απτά παραδείγματα για το επικίνδυνο της παραπλάνησης (περιπτώσεις ψευτογιατρών) και για το πώς δημιουργούνται από τα ΜΜΕ οι διάφοροι επώνυμοι.

    Στο σημείο αυτό πρέπει να προσδιορίσομε ποιος είναι επώνυμος  σε αντιδιαστολή προς το διαβόητος, γιατί για τον μέσο άνθρωπο υπάρχει σύγχυση μεταξύ των δύο εννοιών. Δυστυχώς η προβολή των επωνύμων δεν περιορίζεται μόνον στα λαϊκής κατανάλωσης ΜΜΕ, αλλά και στο ότι κάποιοι  επειδή νομίζουν, ότι είναι περισσότερο ίσοι από τους άλλους, απαιτούν και ενίοτε επιτυγχάνουν διαφορετική μεταχείριση από τους κοινούς θνητούς από τη διοίκηση, τη δικαιοσύνη, στη φορολόγηση τους και ακόμα από τη κοινωνία. Φαίνεται, ότι  στην Ελλάδα ισχύει το είσαι ότι δηλώσεις, αλλά αυτό είναι ένα κοινωνικό φαινόμενο που πρέπει να μελετηθεί κοινωνιολογικά.   Η διάκριση όμως αυτή συμβάλλει στη δημιουργία νησίδων μη αποτελεσματικής λειτουργίας του κράτους και της δικαιοσύνης, λόγω  κατά παράβαση της αρχής της ισότητας ιδιαίτερης μεταχείρησις  των επωνύμων.

    Τις  καταστάσεις ανομίας κατά την τρίτη περίπτωση υποθάλπουν, διευκολύνουν και γενικά συντηρούν διάφορα εξωτερικά φαινόμενα, όπως ξαφνικός πλουτισμός, ιδιοσυγκρασίες προσώπων, κοινωνικά complex, ταξικές διαστρωματώσεις, ταξικοί και συνδικαλιστικοί αγώνες, διαστρεβλώσεις  γεγονότων από τα ΜΜΕ, που τονίζουν μόνο τα αρνητικά και όχι τα θετικά και ενίοτε γίνονται αντικείμενα πολιτικής εκμετάλλευσης από τον συστημικό λαϊκισμό. Ο μεγαλύτερος όμως προπαγανδιστής της ανομίας είναι η κοινή αντίληψη, που επικράτησε μάλλον δικαιολογημένα ότι δεν υπάρχουν κυρώσεις για τις ήσσονες παραβάσεις  γιατί η αστυνομία δεν ενδιαφέρεται για αυτές, η δε ποινική δικαιοσύνη είναι αναποτελεσματική  λόγω της βραδύτητας απονομής της, (οι περισσότερες υποθέσεις εκδικάζονται στα όρια της παραγραφής τους) και των επιεικών ποινών που επιβάλλονται και που συνήθως αναστέλλονται. Αλλά ακόμα στις κακουργηματικές περιπτώσεις, η επιβληθείσα ισόβιος κάθειρξη, δεν είναι ισόβια χάρη στους ευεργετικούς νόμους, που θεσπίζονται. Εξάλλου, με την εισαγωγή του νέου Ποινικού Κώδικα (ν.4619/2019) πολλά αδικήματα αποποινικοποιήθηκαν, άλλα κατέστησαν από κακουργήματα πλημμελήματα και πολλά παρεγραφήκαν αυτόματα,  τα δε  πταίσματα που τιμωρούσαν την αντικοινωνική συμπεριφορά, καταργήθηκαν ως αδικήματα.  Πρόσφατα δε με ειδικό νόμο παρεγραφήκαν κατά επανάληψη    τα ελαφρά πλημμελήματα. Συνεπώς για την ελαφρά ανομία, που απαντάται στη καθημερινή ζωή ευθύνεται και η Πολιτεία, όπως  εκφράζεται με την ευκαιριακή πολιτική βούληση.

    Με το παρόν άρθρο ολοκληρώνεται  το τρίπτυχο (Πολυνομία-Κακονομία-Ανομία), με το οποίο εξετάσαμε την παρέκκλιση  από το δίκαιικό σύστημα της χώρας.  Για να ολοκληρωθεί το θέμα πρέπει να εξετάσομε  ποιος είναι ο δρόμος της ανόρθωσης. Σε αυτό θα χρειαστώ και τη βοήθεια  των αναγνωστών υπό τη μορφή σχολίων, που  πραγματικά είναι πολύτιμα, γιατί εκφράζουν την κοινή γνώμη, τους οποίους ευχαριστώ εκ των προτέρων.

    * Ο κ. Ρακιντζής είναι Αρεοπαγίτης ε.τ.

    ΣΑΣ ΑΡΕΣΕ ΤΟ ΑΡΘΡΟ;

    ΣΧΕΤΙΚΑ ΑΡΘΡΑ