Του Πέτρου Λάζου
Οι αγρότες που θα δουν τον πρωθυπουργό την Δευτέρα το μεσημέρι, αρχικά αρνήθηκαν τον διάλογο. Και το έκαναν επανειλημμένα. Όχι από αβλεψία, ούτε από κακό υπολογισμό. Τον απέρριψαν συνειδητά, με την ακλόνητη πεποίθηση ότι το τρακτέρ στην άσφαλτο είναι πιο "δυνατό" και πιο αποτελεσματικό από οποιοδήποτε επιχείρημα και πως ο εκβιασμός του κλεισμένου δρόμου είναι περισσότερο πειστικός από κάθε θεσμική διαδικασία. Πρόκειται για μια στρατηγική επιλογή που βασίστηκε στην παραδοσιακή στάση επιείκειας της εκάστοτε κυβέρνησης, που έχει αναπόφευκτα οδηγήσει στην υπερεκτίμηση των δυνάμεών τους.
Όταν όμως διαπίστωσαν αφενός ότι υπήρχαν κι αγρότες που διαφωνούσαν με την υπερβολή και ότι η χώρα δεν παρέλυσε, ότι η πολιτεία δεν υπέκυψε αμέσως στον εκβιασμό και ότι η κοινή γνώμη άρχισε να μην τους ανέχεται πλέον, "ανέκρουσαν πρύμνα" άτακτα, ζητώντας συνάντηση. Για να μην αναφερθώ στο γεγονός ότι με αυτόν τον τρόπο έδωσαν πλήρη κάλυψη στα πολλά κυβερνητικά λάθη στην αγροτική πολιτική…
Όπως και να ‘χει, αυτό δεν λέγεται "σκληρή διαπραγμάτευση"· λέγεται πλήρης αποτυχία ρεαλιστικής ανάγνωσης της κατάστασης και της πραγματικότητας. Διότι, στη δημοκρατία, ο διάλογος δεν είναι μια παραχώρηση που κάνεις όταν ξεμείνεις από καύσιμα "στήριξης" ή από απόθεμα τσαμπουκά. Είναι ένα θεσμικό εργαλείο που απαιτεί σεβασμό και σοβαρότητα. Όταν μια επαγγελματική ομάδα αποφασίζει ότι δεν συνομιλεί με τον εκλεγμένο Πρωθυπουργό επειδή το πλαίσιο δεν ταιριάζει στο αφήγημά της, δεν εκπέμπει ισχύ. Εκπέμπει μια βαθιά πολιτική ανωριμότητα, αναίδεια και ασέβεια που, αργά ή γρήγορα, με τον ένα ή τον άλλο τρόπο, πληρώνονται ακριβά.
Η αυριανή συνάντηση δεν ήταν ποτέ παγίδα, ούτε κάποιο επικοινωνιακό τρικ της κυβέρνησης. Ήταν η αυτονόητη διαδικασία που οι ίδιοι οι αγρότες υπονόμευσαν, εκθέτοντας εαυτούς σε πολύπλευρη, λαϊκίστικη πολιτική εκμετάλλευση. Η άρνησή τους αποκάλυψε πέρα από κάθε αμφιβολία ότι πίσω από τις εξαγγελίες δεν υπήρχε σχέδιο για το μέλλον αλλά σκηνικό για τα κομματικά πόστα ορισμένων· όχι προτάσεις με στόχους, αλλά στοχευμένη ένταση για κομματικά οφέλη.
Μέσα σε αυτό το θολό περιβάλλον χώρεσαν τα πάντα: από γενικόλογες καταγγελίες μέχρι την κυρία Καρυστιανού, να περιοδεύει στα μπλόκα καταδικάζοντας τη συμφωνία Mercosur πριν καν στεγνώσει το μελάνι της υπογραφής και πριν γίνει γνωστό το περιεχόμενό της. Και μην ισχυριστεί κανείς πως διάβασε 1.300 σελίδες σε λίγες ώρες, γιατί αυτό δεν θα το κατάφερνε, ούτε ο Αϊνστάιν.
Καταδίκη χωρίς ανάγνωση. Θέση χωρίς δεδομένα. Πολιτική παρέμβαση χωρίς ουσία. Πρόκειται για την επιτομή της στάσης που απευθύνεται στο θυμικό και όχι στη λογική, επιζητώντας το εφήμερο χειροκρότημα του ακροατηρίου, που έχει μάθει να ζει με "εχθρούς" και θεωρίες συνωμοσίας. Όποιος όμως καταδικάζει μια εμπορική συμφωνία πριν τη μελετήσει διεξοδικά, προφανώς δεν ενδιαφέρεται για την ουσία της παραγωγής, για το ισοζύγιο των αποτελεσμάτων της. Ενδιαφέρεται μόνο για το δικό του "φαίνεσθαι" και τίποτε άλλο.
Κι εδώ ερχόμαστε στο προνομιακό καθεστώς της αγροτικής τάξης, που διαχρονικά απολαμβάνει μια θεσμική ανοχή και προνομία, που καμία άλλη κοινωνική ομάδα, όχι απλά δεν είχε ποτέ, αλλά ούτε μπορεί να τα διανοηθεί. Οι ελεύθεροι επαγγελματίες δεν παραλύουν τη χώρα όταν πνίγονται από τους φόρους για να πληρωθούν οι παροχές στους αγρότες. Οι μισθωτοί δεν απειλούν την καθημερινότητα των υπολοίπων για να ακουστούν τα αιτήματά τους. Τα οποία, στο κάτω - κάτω της γραφής, 9 στις 10 φορές είναι σαφώς πιο δίκαια και καυτά από εκείνα των αγροτών που συμπεριφέρονται ως επιχειρηματίες με εξασφαλισμένη την Πορσ… εεε την επιτυχία ήθελα να πω!
Με απλά λόγια, όλοι ανά περιόδους αδικούνται, αλλά το "ιερό" προνόμιο της εθνικής κατανόησης και του "κοψίματος της χώρας στα δύο", συνοδεύει πάντα και μόνο τα τρακτέρ. Ο αγροτικός κόσμος το γνωρίζει καλά και γι’ αυτό φέρεται ως ιδιοκτήτης στις τσέπες όλων μας. Θεώρησαν ότι μπορούν να αρνούνται τον διάλογο χωρίς κόστος. Επιμένοντας στις κλασικές, παράλογες απαιτήσεις για εγγυημένα εισοδήματα, "διπλασιασμό αγροτικών συντάξεων" και "καλύτερη οργάνωση ΟΠΕΚΕΠΕ χωρίς την ΑΑΔΕ", για να καλύψουν τις τρύπες της δικής τους απροθυμίας για εκσυγχρονισμό και της εμμονής τους στις μεθόδους του 19ου αιώνα.
Σε αυτή τη χώρα, έχουμε δημιουργήσει μια παράδοση: κάποιοι να μην πληρώνουν ποτέ. Να θεωρούν ότι οι υποχρεώσεις είναι για τους "άλλους" και ότι οι ίδιοι είναι υπεράνω κανόνων, νόμων και θεσμών. Ίσως επειδή θεωρούν πως είναι "πιο ωραίοι" από όλους τους υπόλοιπους Έλληνες, ίσως για κάποιον άλλο… η οπίσθια ανατομική διαμόρφωση που τους διαφοροποιεί, άγνωστο το γιατί. Σημασία έχει πως απαιτούν αυτό να γίνει η φυσική κατάσταση των πραγμάτων. Κι όλοι οι υπόλοιποι, ας κόψουν τον λαιμό τους.
Όλοι πλέον ξεχνούν ότι πάντα έρχεται η ώρα που η χώρα φτάνει στο χείλος του γκρεμού και που τα μνημόνια μας θυμίζουν ότι δωρεάν γεύμα δεν υπάρχει, σε τούτο τον κόσμο. Τότε μόνο, θυμούνται τη λέξη "ευθύνη". Αλλά ακόμη και τότε, φροντίζουν ο λογαριασμός να σταλεί πρώτα στους συνεπείς, στους αμίλητους, σε εκείνους που δεν έχουν το "μέσον" ή το τρακτέρ για να αντιδράσουν. Είναι προφανές π.χ. πως κάποιοι έχουν ξεχάσει όσα γίνονταν για την τιμή του γάλακτος το 2012-2015…
Είναι εύκολο να παριστάνεις τον επαναστάτη με τις πλάτες των υπολοίπων, είναι βολικό να καταδικάζεις την "κυβερνητική αναλγησία", όταν ξέρεις πως στο τέλος, άλλος θα πληρώσει τη νύφη. Στην Ελλάδα βλέπετε, έχουμε μάθει ότι κάποιοι πληρώνουν πάντα, ενώ κάποιοι άλλοι δεν πληρώνουν ποτέ.
Για πόσο καιρό θα επιτρέψουμε αυτό να συνεχιστεί;
Πέτρος Λάζος
petros.lazos@capital.gr