Αρ. Παντελιάδης: Η κρίση στην εστίαση "χτυπά" τα cash & carry – Ανάχωμα η λιανική

Της Ξανθής Γούναρη

Αλλάζουν οι ισορροπίες στην αγορά τροφίμων και ποτών, με τη χονδρική (cash & carry) να δέχεται πιέσεις από την κάμψη της εστίασης και τη λιανική (σούπερ μάρκετ) να λειτουργεί ως σταθεροποιητικός παράγοντας. Αν και στο τέλος της ημέρας τα οικονομικά μεγέθη των ισχυρών παικτών που πατάνε και στις δύο "βάρκες" παρέμειναν ακμαία το 2025 λόγω της υπεραπόδοσης της λιανικής, είναι πλέον σαφές ότι οι δύο μεγάλοι κλάδοι του οργανωμένου εμπορίου κινούνται με διαφορετικές ταχύτητες.

Ο κλάδος των cash & carry, που απευθύνεται κυρίως σε επαγγελματίες της εστίασης, των ξενοδοχείων και των μίνι μάρκετ, έκλεισε το 2025 ελαφρώς αρνητικά, περίπου στο -1%, όπως αναφέρει στο Capital o Αριστοτέλης Παντελιάδης, επικεφαλής του ομίλου METRO ΑΕΒΕ και πρόεδρος της Ένωση Σούπερ Μάρκετ Ελλάδας.

"Δεν ήταν τραγικά τα πράγματα, μπορεί η πτώση να ήταν και λιγότερο από 1%", σημειώνει χαρακτηριστικά. Ωστόσο φαίνεται πως και εφέτος δεν υπάρχει μεταστροφή τάσης, τουλάχιστον όχι ακόμη. "Από την αρχή του 2026 παρατηρούμε πολύ συγκράτηση στα cash & carry, ενώ τα σούπερ μάρκετ κινούνται με υγιή ανάπτυξη, όπως και το 2025", επισημαίνει ο κύριος Παντελιάδης.

Η μετατόπιση του "μεριδίου του στομάχου"

Το βασικό πρόβλημα εντοπίζεται στη μαζική κατανάλωση εκτός σπιτιού. "Το ξενοδοχείο δεν έχει πρόβλημα. Το θέμα είναι στην εστίαση – σε ό,τι πάει στο στομάχι μας", τονίζει, προσθέτοντας "Όχι μόνο ο τουρίστας αλλά και ό Έλληνας καταναλωτής περιορίζει τις εξόδους. Μαζεύεται πολύ, δεν βγαίνει, δεν τρώει έξω".

Τα στοιχεία της Ελληνικής Στατιστικής Αρχής επιβεβαιώνουν τη μετατόπιση του "μεριδίου του στομάχου". Ο κύκλος εργασιών των επιχειρήσεων εστίασης μειώθηκε κατά 1,7% το τρίτο τρίμηνο του 2025 (3,977 δισ. ευρώ), ενώ στο εννεάμηνο η πτώση διαμορφώθηκε στο 3,3% (8,550 δισ. ευρώ από 8,846 δισ. ευρώ). Τα επίσημα στοιχεία για το τέταρτο τρίμηνο αναμένονται σήμερα, ωστόσο παράγοντες της αγοράς μιλούν ήδη για συνολική ετήσια κάμψη 8%-10%.

Πίσω από τα νούμερα βρίσκεται το φαινόμενο του "homing". Ο όρος περιγράφει την επιστροφή του καταναλωτή στο σπίτι: λιγότερες έξοδοι, περισσότερη κατανάλωση εντός οικίας, πιο προσεκτική διαχείριση του διαθέσιμου εισοδήματος λόγω και της γενικευμένης ακρίβειας. Ωστόσο η δαπάνη για τρόφιμα δεν εξαφανίζεται, αλλά μεταφέρεται από τα καταστήματα εστίασης στο ράφι του σούπερ μάρκετ.

Αυτό εξηγεί γιατί η χονδρική, που εξυπηρετεί τη Ho.Re.Ca., πιέζεται, ενώ η οργανωμένη λιανική εμφανίζει ανθεκτικότητα.

Η κάθοδος στην Κρήτη

Ο όμιλος METRO AEBE με πάνω από 11.000 εργαζόμενους, που εφέτος συμπληρώνει 50 χρόνια επιχειρηματικής πορείας, λειτουργώντας τα My Market και My market Local  στη λιανική με 294 σημεία και τα METRO Cash & Carry στη χονδρική (50 καταστήματα), έχει δρομολογήσει επενδύσεις συνολικού ύψους 200-250 εκατ. ευρώ από το 2026 ως το 2028. Αιχμή αποτελεί το νέο κέντρο logistics 40.000 τ.μ. στον Ασπρόπυργο, που θα αντικαταστήσει τις παλαιότερες εγκαταστάσεις στη Μαγούλα, αναβαθμίζοντας την εφοδιαστική αλυσίδα, ενώ σημαντικές επενδύσεις έχουν προγραμματιστεί τόσο στην οργανική επέκταση του δικτύου όσο και σε έργα ψηφιακής αναβάθμισης και digital transformation με στόχο τη βελτίωση της εμπειρίας του πελάτη και την αύξηση της αποδοτικότητας.

Σύμφωνα με τον κύριο Παντελιάδη, πέντε νέα σημεία θα ανοίξουν φέτος έπειτα από την ολοκλήρωση των αδειοδοτικών διαδικασιών. Μεταξύ αυτών το πρώτο My Market στην Κρήτη και συγκεκριμένα στο Ηράκλειο, ενώ η λειτουργία ενός ακόμη στην ίδια περιοχή – επίσης σε ιδιόκτητο ακίνητο - μετατίθεται για το 2027.

Τα "λουκέτα" λόγω των ενοικίων

Την ίδια στιγμή, όμως, τρία μικρότερα καταστήματα οδηγούνται σε κλείσιμο – ένα στη Ζάκυνθο και δύο στην Αθήνα.

Οι λόγοι δεν συνδέονται τόσο με την απόδοση των σημείων αλλά με τις πιέσεις στα ενοίκια. "Όποιο συμβόλαιο λήγει, δεχόμαστε ασφυκτική πίεση για αυξήσεις 30%-40%. Σε κάποιες περιπτώσεις καταντά ασύμφορο", τονίζεται από τον κύριο Παντελιάδη. Στη Ζάκυνθο, μάλιστα, η αποχώρηση αφορά ιδιοχρησία του ακινήτου από τον ιδιοκτήτη και όχι πρόβλημα βιωσιμότητας της τοπικής αγοράς, όπου η METRO διατηρεί τέσσερα σημεία.

Η πρακτική κλεισίματος 1-2 ζημιογόνων καταστημάτων ετησίως θεωρείται "υγιής αναδιάρθρωση", ωστόσο η φετινή πίεση στα μισθώματα αναδεικνύεται σε πανελλαδικό φαινόμενο για το οργανωμένο λιανεμπόριο.

35 νέα My market Local

Στον πυρήνα της αναπτυξιακής στρατηγικής βρίσκεται και το δίκτυο My market Local, τα σούπερ μάρκετ γειτονιάς, που αναπτύσσεται μέσω franchise. Από το πιλοτικό κατάστημα στην Κυψέλη το 2021, η αλυσίδα έχει φτάσει σήμερα τα 63 σημεία, ενώ μόνο μέσα στο 2025 άνοιξαν 23 νέα καταστήματα. Μέχρι το τέλος του έτους αναμένονται ακόμη 30-35, με στόχο να προσεγγίσουν τα 100.

Η ανάπτυξη επεκτείνεται και σε νησιωτικές περιοχές, όπου ήδη το σήμα My market Local έχει παρουσία στη Μύκονο, επιβεβαιώνοντας τη στόχευση σε αγορές με έντονη τουριστική και εποχική δυναμική αλλά και ανάγκη για καθημερινή εγγύτητα.

Το μοντέλο μικρής επιφάνειας ανταποκρίνεται στις νέες καταναλωτικές συνήθειες: συχνές, μικρές αγορές, κοντά στο σπίτι ή τον χώρο εργασίας. Σε αυτό το πλαίσιο, η συνεργασία με την Il Toto εξελίσσεται θετικά, όπου υπάρχει διαθέσιμος χώρος στα καταστήματα.

Σε ό,τι αφορά τη Metro Cash & Carry, που εισήγαγε πρώτη το μοντέλο της οργανωμένης χονδρικής στην Ελλάδα το 1976 και κατέχει σήμερα σχεδόν το 50% της αγοράς, εξακολουθεί να συνεισφέρει το ένα τρίτο του συνολικού τζίρου του ομίλου, αν και η ανάπτυξη παραμένει υποτονική.