Ο Τραμπ ζητά! Εμείς τι κάνουμε;

Του Θοδωρή Γιάνναρου

Ο αμερικανός πρόεδρος Ντόναλντ Τράμπ πιέζει για εμπλοκή της Ελλάδας στον ανθρωπιστικό διάδρομο της Γάζας και για τον λόγο αυτό κάλεσε τον Έλληνα πρωθυπουργό, Κυριάκο Μητσοτάκη, στην Ουάσινγκτον, που όμως τελικά δεν θα παραστεί λόγω του ιδιαίτερα βεβαρημένου του προγράμματος. Ποια όμως θα είναι η ελληνική απάντηση στις πιεστικές προεδρικές επιθυμίες και στην τελική, ποιος θα είναι ο ρόλος του IMEC σε όλο αυτό;

Το γεγονός είναι ένα και φαντάζει πεντακάθαρο: η επίσημη πρόσκληση του Έλληνα πρωθυπουργου -παρά το γεγονός ότι ο Κυριάκος Μητσοτάκης δεν θα μπορέσει να παραστεί στο συγκεκριμένο event, στον Λευκό Οίκο, σε μια ιδιαίτερα κρίσιμη γεωπολιτική συγκυρία, με τα μέτωπα σε Μέση Ανατολή και Ουκρανία να χάσκουν ορθάνοικτα- μόνον εθιμοτυπική δεν θα ήταν! Το μόνο σίγουρο είναι πως η συνάντηση αυτή θα είχε αρκετά απαιτητικό περιεχόμενο και ο Κυριάκος Μητσοτάκης θα έπρεπε να ανταπεξέλθει απέναντι σε αυτόν τον απρόβλεπτο και κυκλοθυμικό Αμερικανό πρόεδρο, που αποκαλεί τον Τούρκο σουλτάνο "φίλο” του, τη στιγμή μάλιστα, που η ευρύτερη περιοχή βρίσκεται κυριολεκτικά στην κόψη του ξυραφιού, με τη συνάντηση στο Ομάν να είναι ίσως η τελευταία ευκαιρία πριν λαμπαδιάσει ο Κόλπος! Όμως τα γεγονότα τρέχουν, οι επιθυμίες του Ντόναλντ Τραμπ υφίστανται και η χώρα μας θα πρέπει ούτως ή άλλως να είναι προετοιμασμένη και έτοιμη να τα αντιμετωπίσει.

Το σίγουρο είναι πως η Αμερική, όπως ξεκάθαρα φαίνεται, αναγνωρίζει τον σταθεροποιητικό ρόλο της Ελλάδας στην ευρύτερη περιοχή της Ανατολικής Μεσογείου, αλλά παρά το γεγονός αυτό, υπάρχουν πολύ συγκεκριμένα αμερικανικά αιτήματα, τα οποία αφορούν στη διαχείριση της κρίσης στη Λωρίδα της Γάζας, αλλά και στην υλοποίηση του σημαντικού για τη Δύση οικονομικού διαδρόμου μεταξύ Ινδίας και Ευρώπης  - IMEC.

Η κυβέρνηση του Ντόναλντ Τραμπ αυτή τη χρονική περίοδο αναζητά εναγωνίως αξιόπιστους συμμάχους-εταίρους, που θα αναλάβουν ρόλους στην ανοικοδόμηση της ισοπεδωμένης Γάζας και στην ανθρωπιστική βοήθεια προς τους λιμοκτονούντες κατοίκους της, καθώς το Κράτος του Ισραήλ πιέζεται ασφυκτικά από τις καταστάσεις που έχουν διαμορφωθεί! Αυτή η κατάσταση αποτελεί την "καυτή” πατάτα στα χέρια του Αμερικανού Προέδρου…

Αναμφίβολα λοιπόν, ο πρόεδρος της Αμερικής απαιτεί επίμονα από την Ελλάδα, την ενεργό συμμετοχή της στον δια θαλάσσης ανθρωπιστικό διάδρομο, με ό,τι αυτό συνεπάγεται τη χρήση π.χ. ελληνικών και κυπριακών λιμανιών ως κόμβων συγκέντρωσης, αποθήκευσης και ελέγχου της ανθρωπιστικής βοήθειας, καθώς και την έμπρακτη συμμετοχή ελληνικών πολεμικών και άλλων πλοίων για αποστολές επιτήρησης και προστασίας, ή μεταφοράς αναγκαίων υλικών, υπό την ομπρέλα του διεθνούς συνασπισμού για τη Γάζα.

Παρ’ ότι η Ελλάδα είναι θετική, αυτή τη στιγμή είναι στο… ζύγι, σταθμίζοντας τις ισορροπίες με τον αραβικό κόσμο και το Ισραήλ, γνωρίζοντας εκ πρωιμίου, πως η ανάληψη συγκεκριμένων ρόλων, θα την εμπλέξουν βαθύτερα στη ζώνη υψηλής επικινδυνότητας και ρίσκου.

Στο άλλο σημαντικό θέμα για το οποίο ενδιαφέρεται σφόδρα ο πρόεδρος της Αμερικής και όπου η Ελλάδα αποτελεί την "πύλη εισόδου” του διαδρόμου του IMEC στην Ευρωπαϊκή Ένωση, ο οποίος αποτελεί ένα έργο σημαντικής στρατηγικής σημασίας για τους Αμερικανούς, του οποίου ο ρόλος θα είναι η παράκαμψη του κινέζικου "Δρόμου του Μεταξιού” και που θα συνδέσει στον εμπορικό τομέα την Ινδία με την Ευρωπαϊκή Ήπειρο, μέσω της Χερσονήσου της Αραβίας και της Μεσογείου Θάλασσας.

Τα πράγματα όμως, μόνο απλά δεν είναι, διότι ο Τραμπ πιέζει όπως αυτός ξέρει, για δύο πράγματα, με πρώτο το θέμα της "Επιτάχυνσης των Υποδομών” με τάχιστη αναβάθμιση των ελληνικών λιμανιών και των σιδηροδρομικών δικτύων με απώτερο σκοπό να είναι σε θέση να υποδεχθούν τον αυξημένο όγκο εμπορευμάτων, ενώ το δεύτερο θέμα αφορά στην "Ασφάλεια” των θαλάσσιων οδών από εξωτερικές απειλές σε όλα τα μήκη και πλάτη της Ανατολικής Μεσογείου.

Αξιοποιώντας αυτή την ευκαιρία, η Ελλάδα είναι έτοιμη όχι μόνο για ν’ ακούσει τις απαιτήσεις του Ντόναλντ Τραμπ, αλλά να θέσει μέσα σε όλη αυτή τη συγκυρία που εμφανίστηκε, τα δικά της κρίσιμα θέματα, όπως τα ελληνοτουρκικά και κυρίως την επιθετική ρητορική των γειτόνων μας εξ Ανατολών. Εκεί, οι Έλληνες θα πρέπει να ζητήσουν απτές εγγυήσεις για την ασφάλεια στο Αρχιπέλαγος του Αιγαίου, σημειώνοντας τη κομβική από πλευράς στρατηγικής σημασία της βάσης στη Σούδα της Κρήτης,  του λιμανιού της Αλεξανδρούπολης καθώς και άλλων βάσεων που χρησιμοποιούνται στην ηπειρωτική ενδοχώρα...

Στα αιτήματα Τραμπ, η Ελλάδα θα πρέπει ν’ απαντήσει "Ναι στη Συμμαχία”, αλλά "υπό όρους και προϋποθέσεις”: η συμμετοχή της Ελλάδος σε σχεδιασμούς, όπως για τη Λωρίδα της Γάζας, θα πραγματοποιηθεί με γνώμονα πάντα το Διεθνές Δίκαιο και την ασφάλεια του συμμετέχοντος στρατιωτικού και πολιτικού προσωπικού, ενώ για τον διάδρομο IMEC θα πρέπει να ζητηθεί άμεση και έμπρακτη αμερικανική στήριξη.

Η Ελλάδα σύντομα θα κληθεί να αποδείξει τον ρόλο της ως πυλώνας σταθερότητας, διεκδικώντας ταυτόχρονα τα εθνικά της συμφέροντα απέναντι σε έναν Πρόεδρο που λειτουργεί  -ως γνωστό, με όρους συναλλαγής.

Ο Ντόναλντ Τράμπ είναι άνθρωπος της απόλυτης συναλλαγής  -"σου δίνω!… τι μου δίνεις;” και για τον λόγο αυτό αναμένεται μια πολύ σκληρή διαπραγμάτευση όπου σύντομα θα κληθούμε να αποδείξουμε τον ρόλο της χώρας μας ως πυλώνα σταθερότητας στην περιοχή, αλλά συγχρόνως θα διεκδικήσουμε με επίφαση τα εθνικά της συμφέροντα.

Τελικά, από εμάς τους Έλληνες  εξαρτάται πως θα πράξει ο Πρόεδρος Τραμπ για την Ελλάδα και σίγουρα δεν εξαρτάται από τους ανθρώπους γύρω του που τον συμβουλεύουν. Πρέπει η χώρα μας να αποδείξει, πως διαθέτει εθνική στρατηγική, που συμβαδίζει απόλυτα με τα συμφέροντα της Αμερικής. 

Η Αμερική κυβερνάται από μία  καθαρά ρεαλιστική κυβέρνηση και οι συνεργάτες και σύμβουλοι του προέδρου Τραμπ ανήκουν στη ρεαλιστική σχολή σκέψης και εφαρμογής αυτής. Για να βγει κάτι  καλό για την Ελλάδα, ο πρωθυπουργός και οι υπουργοί πρέπει να αναδείξουν σοβαρά επιχειρήματα και να δώσουν δείγματα της Ελληνικής Εθνικής Στρατηγικής.

* Ο κ. Θεόδωρος Γιάνναρος είναι μοριακός βιολόγος - γενετιστής.