00:03 10/02
Γιατί θα αποτύχει το "εθνικό απολυτήριο"
Υπό τον εύσχημο αυτό τίτλο, η κυβέρνηση αποφάσισε να πειραματιστεί κι αυτή με τον συχνότερα μεταρρυθμιζόμενο θεσμό στην Ελλάδα.
Η Ε.Ε. και το Ευρωπαϊκό Κοινοβούλιο σε ρόλο "Μαρίας Αντουανέτας". Η Ελλάδα θα αποφύγει τον ρόλο της "Ιφιγένειας";
•Στις 30.11.2024 μίλησα για πρώτη φορά για την Ευρωπαϊκή Οδηγία σχετικά με την Ενεργειακή Αναβάθμιση των κτιρίων, εξηγώντας πως αν εφαρμοστεί χωρίς αλλαγές, θα κάνει μεγάλο κακό.
•Με τον Πρόεδρο της ΠΟΜΙΔΑ Στράτο Παραδιά κάναμε εκτενέστερη αναφορά στο βιβλίο μας "Αγοράζω Σπίτι", που κυκλοφόρησε τον Νοέμβριο του 2025.
•Στη μεγάλη μας εκδήλωση "Ελλάδα 2026. Επιχειρείν, Ακίνητα, Επενδύσεις" ρωτήθηκα από τον παρουσιαστή Παύλο Πανταζόπουλο για το αν ο ορισμός Ευρωπαίου Επίτροπου για το πανευρωπαϊκό στεγαστικό πρόβλημα θα συμβάλλει στη λύση του. Η απάντησή μου ήταν: "Είναι πιο πιθανό να κάνω σχέση με τη Sydney Sweeney, παρά να λύσει το στεγαστικό πρόβλημα ο Επίτροπος" και συμπλήρωσα πως θα είναι πιο σημαντικό να φροντίσει ο Επίτροπος να αλλάξει η Ευρωπαϊκή Οδηγία για την Ενεργειακή Αναβάθμιση...
Δεδομένο 1
Η Ευρωπαϊκή Επιτροπή και το Ευρωκοινοβούλιο σε ρόλο "Μαρίας Αντουανέτας"...
Η Ευρωπαϊκή Οδηγία 2024/1275 αφορά την ενεργειακή αναβάθμιση των κτιρίων. Εδώ θα τη βρεις στα αγγλικά και εδώ στα ελληνικά. Οι προθέσεις της είναι καλές (όπως πάντα), όμως στην πράξη η Ευρωπαϊκή γραφειοκρατία έδειξε για άλλη μία φορά εγκλωβισμένη στον μικρόκοσμό της, με μόνο στόχο να είναι αρεστή σε ομάδες πίεσης ακραίων "περιβαλλοντικά ευαίσθητων" και των ΜΜΕ.
Έτσι την ώρα που το στεγαστικό πρόβλημα ήταν ήδη σημαντικό ανά την Ευρώπη, η Ε.Ε. λειτούργησε όπως η Μαρία Αντουανέτα, βασίλισσα της Γαλλίας πριν τη Γαλλική Επανάσταση. Ο θρύλος λέει πως όταν της είπαν πως "ο λαός δεν έχει ψωμί για να φάει", αυτή απάντησε "ας φάει παντεσπάνι".
Έτσι λειτούργησε και η Ε.Ε.: Στο πρόβλημα των ανθρώπων για προσιτή στέγαση αυτή απάντησε: "Να αναβαθμίσετε ενεργειακά και τα υπάρχοντα κτίρια, για να ζουν οι άνθρωποι σε κτίρια με χαμηλότερους ρύπους".
Όπως έγραψε ο Φοίβος και τραγούδησε ο Δέσποινα Βανδή "δεν έχεις με το περιβάλλον σου καμιά επαφή"...
Το Ευρωπαϊκό Κοινοβούλιο ενέκρινε την Οδηγία αυτή. Όχι, δεν έμαθα για κάποιον Έλληνα ευρωβουλευτή που έφερε αντίρρηση / έκανε θόρυβο / κινητοποίησε και συναδέλφους του κλπ. Αν το έκανε, θα χαρώ να την/τον αναφέρω.
Δεδομένο 2
Το Στεγαστικό Πρόβλημα σε νέα "πίστα": Τα δρακόντια μέτρα ("για το καλό μας")
Δεν θα σε κουράσω με νούμερα και στατιστικά. Θα σου περιγράψω τα βασικά που είναι καλό να γνωρίζεις, για να προχωρήσουμε. Στο αρχικό σχέδιο της Οδηγίας υπήρχαν πολλά σκληρά μέτρα για όσους δεν θα αναβαθμίσουν ενεργειακά τα ακίνητά τους. Στην τελική της εκδοχή αυτά αφαιρέθηκαν, όμως οι γνώστες θεωρούν πως αυτά θα εμφανιστούν ξανά στο προσκήνιο. Για αυτό και σύμφωνα με όσα διαβάζουμε, τα αμέσως επόμενα χρόνια θα πρέπει να βρεθούν στην Ελλάδα δεκάδες δις (!) Ευρώ για να υλοποιήσουμε τα παρακάτω μέτρα:
•Η χώρα μας θα πρέπει να υλοποιήσει ένα Εθνικό Κέντρο Ανακαίνισης Κτιρίων, εφαρμόζοντας την Οδηγία που θα τεθεί σε εφαρμογή στις 30.05.2026.
•Εισάγεται ο όρος ΔΥΠ, Δυναμικό Υπερθέρμανσης του Πλανήτη, που θα αφορά κάθε κτίριο. (Μιας και αν εμείς μηδενίσουμε τους ρύπους μας, θα το κάνουν και όλοι οι άλλοι ταυτόχρονα και θα σταματήσει η υπερθέρμανση του πλανήτη...)
•Από την 01.01.2028 πολλές κατηγορίες κτιρίων θα πρέπει να έχουν ΔΥΠ...
•Από την 01.01.2028 όλα τα δημόσια κτίρια να κατασκευάζονται με κατασκευή μηδενικών ρύπων ( = θα παγώσουν άπειρα δημόσια έργα).
•Από την 01.01.2030 θα πρέπει να συμβεί το ίδιο και με τα ιδιωτικά κτίρια.
•Θα πρέπει να γίνει ενεργειακή αναβάθμιση τουλάχιστον 2 κλάσεων σε κτίρια που σήμερα είναι σε πολύ χαμηλή κλάση. Να φτάσουν τουλάχιστον την κλάση Ε ως το 2030 και την κλάση Δ ως το 2033.
Δεν σε μπλέκω με πολλές λεπτομέρειες και δεν σου γράφω με σιγουριά πως όλα τα παραπάνω θα εφαρμοστούν οπωσδήποτε. Αυτές όμως είναι οι κατευθυντήριες γραμμές, που φυσικά και προτείνονται "για το καλό μας".
Ας πούμε ευγενικά ότι κάθε "χρέπι" θα χρειαστεί τουλάχιστον 10.000 για να φτάσει την κλάση Δ, ανάλογα με την επιφάνειά του και τα πάσης φύσεως προβλήματα που υπάρχουν κλπ.
- "Ηλία, εμένα μου είπε ένας φίλος μου ότι βρήκε με 7.500" μπορεί να σκεφθείς. Οκ, περίμενε να εφαρμοστεί όλη αυτή η τρέλα και ψάξε να βρεις φθηνά υλικά και μάστορες...
Αν πούμε ότι πχ 2.000.000 σπίτια από τα 6.000.000+ σπίτια στην Ελλάδα θα χρειαστούν τέτοιες επενδύσεις (περισσότερα θα είναι), μιλάμε για 20 δις Ευρώ...
Τα πολυδιαφημισμένα "προγράμματα ανακαίνισης και ενεργειακής αναβάθμισης", για τα οποία περιμένουμε τους όρους τους, θα έχουν ύψος... 400 εκ. Ευρώ, περίπου 2% του παραπάνω πολύ συντηρητικού υπολογισμού...
Δεδομένο 3
Η Ελλάδα ΔΕΝ έχει τα παλαιότερα κτίρια στην Ευρώπη
Διάφοροι δημοσιολογούντες περιγράφουν τα κτίρια στην Ελλάδα περίπου ως "έτοιμα να πέσουν" και "παμπάλαια". (Είναι οι ίδιοι που αν βρουν ένα φθηνό διαμέρισμα σε τέτοιο κτίριο, ορμάνε να το αγοράσουν σε δευτερόλεπτα).
Έψαξα και βρήκα έναν επίσημο χάρτη που παρουσιάζει την παλαιότητα των κτιρίων στην Ευρώπη. Ο χάρτης αυτός ΔΕΝ δείχνει την Ελλάδα να έχει τα παλαιότερα ( = "πιο ρυπογόνα") κτίρια στην Ευρώπη, το αντίθετο. Δεν λέει κανείς πως το στοκ ακινήτων μας είναι μοντέρνο, όμως φαίνεται να είναι σαφώς νεώτερο από αυτό των περισσότερων άλλων Ευρωπαϊκών κρατών.
Άρα σε μία διαπραγμάτευση με την Ε.Ε. δεν είναι παράλογο το επιχείρημα ότι "εμείς δεν είμαστε το πρόβλημα, και να υλοποιήσουμε τους στόχους πολύ αργότερα, δεν έγινε και τίποτε".
Δεδομένο 4
Οι Έλληνες δεν έχουν τα χρήματα για να υποστηρίξουν μία τόσο "απότομη" επένδυση δεκάδων δις Ευρώ. Ούτε υπάρχουν τα συνεργεία!
Στη Γεωμετρία το λένε Αξίωμα, είναι κάτι που αποδεχόμαστε χωρίς να το αμφισβητούμε. Εγώ θα το ονομάσω Δεδομένο: Είναι δεδομένο ότι οι Έλληνες δεν έχουν τα δεκάδες δις Ευρώ που απαιτούνται για να αναβαθμίσουν ενεργειακά τα ακίνητά τους μέσα σε τόσο μικρό χρονικό διάστημα!
Σε μία χώρα όπου σε πολλές πολυκατοικίες δεν χρησιμοποιείται η κεντρική θέρμανση, μιας και αρκετοί ένοικοι δεν έχουν χρήματα για να πληρώσουν το κόστος της, ενώ πάρα πολλοί ιδιοκτήτες ακινήτων τα κρατούν κλειστά επειδή δεν έχουν τα χρήματα για να τα ανακαινίσουν, αν πιεστεί ο κόσμος να βρει 20* δις Ευρώ, πολύ απλά δεν θα μπορέσει!
* 50 – 60 δις θα είναι, αλλά δεν υπάρχει καμία μελέτη για το θέμα στην Ελλάδα.
Ας πούμε όμως ότι βρέθηκαν τα λεφτά! Συνεργεία που θα βρεθούν;
Σε ποιον πλανήτη ζει αυτός που πιστεύει πως σε μία χώρα που ήδη υπάρχει μεγάλη έλλειψη εξειδικευμένων τεχνιτών, θα βρεθούν δεκάδες χιλιάδες ακόμη, για να αναβαθμίσουν ενεργειακά μέσα σε λίγα χρόνια εκατοντάδες χιλιάδες (τουλάχιστον) ακίνητα;
Που θα βρεθούν τα λεφτά και τα συνεργεία;
Πόσο θα ακριβύνουν όλα, όταν θα υπάρχει "υποχρέωση αναβάθμισης" και ελάχιστα χέρια για να δουλέψουν;
Ποιος θα παριστάνει μετά πως "έπεσε από τα σύννεφα και δεν περίμενε την εκτόξευση του σχετικού κόστους";
Δεδομένο 5
Δεν υπάρχει συγκεκρίμενη πρόβλεψη κυρώσεων από την Ευρωπαϊκή Οδηγία
Πάμε να διαβάσουμε μαζί το Άρθρο 34 της περίφημης Ευρωπαϊκής Οδηγίας:
Άρθρο 34:
"Τα κράτη μέλη καθορίζουν τους κανόνες σχετικά με τις κυρώσεις που επιβάλλονται για παραβιάσεις των εθνικών διατάξεων οι οποίες έχουν θεσπιστεί σε εκτέλεση της παρούσας οδηγίας και λαμβάνουν κάθε αναγκαίο μέτρο για να εξασφαλιστεί η εφαρμογή τους. Οι κυρώσεις που προβλέπονται πρέπει να είναι αποτελεσματικές, αναλογικές και αποτρεπτικές. Τα κράτη μέλη κοινοποιούν αμελλητί στην Επιτροπή τους εν λόγω κανόνες και τα εν λόγω μέτρα και την ενημερώνουν αμελλητί για κάθε μεταγενέστερη τροποποίηση τους".
Οι κυρώσεις θα πρέπει να είναι αναλογικές (proportionate, γράφει το κείμενο στα αγγλικά): Δηλαδή ανάλογα με την οικονομική δυνατότητα των πολιτών, ή τουλάχιστον έτσι το καταλαβαίνω.
•Το να απαγορευτεί πχ η ενοικίαση ή πώληση διαμερίσματος που δεν έχει αναβαθμιστεί ενεργειακά είναι "αναλογική" κύρωση, ή καταστροφική για τον οικονομικά αδύναμο;
•Είναι αναλογικό το βάρος που θα πέσει στον πλούσιο και τον φτωχό ιδιοκτήτη;
•Είναι αναλογικό το επιπλέον κόστος για κτίρια μηδενικών ρύπων που θα πληρώσει κάποιος στη Γλυφάδα (+1.000 Ευρώ / τετραγωνικό, σε νεόδμητο αξίας 12.000 Ευρώ) και τη Λάρισα (+1.000 Ευρώ / τετραγωνικό, σε νεόδμητο αξίας 2.500 Ευρώ);
Δεδομένο 6
Το ΜΙΔΑ θα έχει μεγάλο ρόλο στο θέμα της τυχόν επιβολής κυρώσεων
Στην εκδήλωσή μας στο Μέγαρο εξήγησα τη μεγάλη αλλαγή που θα φέρει το Μητρώο Ιδιοκτησίας και Διαχείρισης Ακινήτων (ΜΙΔΑ) στα ενοίκια τα επόμενα χρόνια, κάτι που δεν έχει συζητηθεί ως τώρα δημόσια.
Εδώ θέλω να σου επισημάνω κάτι άλλο, που προς το παρόν δεν θα το ακούσεις αλλού:
•Το ΜΙΔΑ θα καταγράψει όλα τα ακίνητα και θα τα συνδέσει με καταναλώσεις νερού, ηλεκτρικού κλπ.
•Αν υπάρξει μέτρο πχ "απαγόρευσης ενοικίασης ακινήτου που δεν θα έχει αναβαθμιστεί ενεργειακά", τότε μέσα από το ΜΙΔΑ θα πιαστούν αμέσως όσοι προσπαθήσουν να νοικιάσουν "στη μαύρη" ακίνητα μη αναβαθμισμένα ενεργειακά.
•Ο ρόλος του ΜΙΔΑ στην εφαρμογή κάθε "ποινής" θα είναι καταλυτικός.
- "Ηλία, αυτό σημαίνει πως είσαι εναντίον του ΜΙΔΑ;" μπορεί να σκεφθείς. Όχι, είμαι υπέρ, μιας και μέσω του ΜΙΔΑ θα πιαστούν και τα χιλιάδες παράνομα AirBnB και τόσα άλλα στραβά στη χώρα. Απλά θέλω να ξέρεις πως αν επιβληθούν ποινές, αυτές θα εφαρμοστούν εύκολα μέσω του ΜΙΔΑ.
Ερώτηση 1
Τι θα γίνει όταν το Δημόσιο ΔΕΝ θα εφαρμόσει την Οδηγία από 01.01.2028;
Περίπτωση να αρχίσουν να κατασκευάζονται όλα τα δημόσια κτίρια με κατασκευή μηδενικών ρύπων σε... 23 μήνες δεν υπάρχει. Όποιος το πιστεύει αυτό, ας ρωτήσει τους δημάρχους...
Το δημόσιο θα σεβαστεί την Οδηγία, ή για αυτό θα υπάρξει εξαίρεση εφαρμογής και το βάρος θα πέσει μόνο στους ιδιώτες;
(Θυμίζω πως ενώ έχουμε Στεγαστικό Πρόβλημα και στο κέντρο Αθηνών και Θεσσαλονίκης απαγορεύονται τα AirBnB "για να στηρίξουμε τη μακροχρόνια μίσθωση", ακριβώς δίπλα σε τέτοια ακίνητα φορείς του Δημοσίου νοικιάζουν κτίρια με σκοπό τη δημιουργία... ξενοδοχείων και όχι σπιτιών για μακροχρόνια μίσθωση! 2 μέτρα και 2 σταθμά! Στο ανέλυσα εδώ)
Ερώτηση 2
Ποιος θα τολμήσει να απαξιώσει την περιουσία εκατομμυρίων Ελλήνων που δεν θα προλάβουν να αναβαθμίσουν ενεργειακά τα ακίνητά τους;
Υπάρχει πολιτικός / πολιτικό κόμμα που θα τολμήσει να απαξιώσει μαζικά την περιουσία εκατομμυρίων Ελλήνων; Και πώς θα το κάνει; Θα πάρει τα μέτρα στο παρόν και στο μέλλον ο επόμενος υπουργός κλπ θα πει "φταίνε οι προηγούμενοι";
Δεν καταλαβαίνουν πως το θέμα αυτό μπορεί να οδηγήσει σε μεγάλες, πρωτόγνωρες κοινωνικές αντιδράσεις;
Ερώτηση 3
Πώς θα διασφαλίσουμε πως δεν θα καταλήξουν άνθρωποι να χάνουν τα σπίτια τους, μη μπορώντας να αποπληρώσουν την ενεργειακή τους αναβάθμιση;
Διαβάζω για τις ESCO (παρόχους ενέργειας) που "θα αναλάβουν να αναβαθμίσουν ενεργειακά το σπίτι ενός ιδιώτη και θα πάρουν πίσω τα λεφτά τους κάθε μήνα, μέσω του λογαριασμού του ρεύματος / "της εξοικονόμησης που θα υπάρξει" κλπ.
•Αν η ενεργειακή αναβάθμιση κοστίσει πχ 25.000 και ο καταναλωτής πληρώνει 100 Ευρώ τον μήνα για ρεύμα, ποιος πάροχος θα περιμένει 20 – 30 χρόνια για να πάρει πίσω τα λεφτά του;
•Αν ο πάροχος περιμένει, πώς θα υποχρεωθεί ο καταναλωτής να ΜΗΝ αλλάξει πάροχο, μέχρι να εξοφλήσει το ποσό;
•Ποιος εγγυάται πως στην περίπτωση υποχρεωτικής παραμονής, ο πάροχος δεν θα επιβάλλει μία μεγάλη τιμή ρεύματος / φυσικού αερίου στον καταναλωτή, που δεν θα μπορεί να αντιδράσει;
•Τι θα συμβεί αν ο καταναλωτής δεν έχει τα χρήματα για να πληρώσει; Θα χάσει το σπίτι του;
Τα ίδια ισχύουν και για τα δάνεια που θα δοθούν:
•Θα δημιουργήσουμε μία υποχρέωση και θα βάλουμε τον κόσμο να πάρει δάνειο για να την επιλύσει;
•Και μετά, αν δεν μπορέσει να πληρώσει, τι θα συμβεί;
•Θα του πάρουμε το σπίτι, ή θα τον αναγκάσουμε να το πουλήσει για να ξεχρεώσει;
Μπορώ να θέσω άλλα 100 ερωτήματα στο κεφάλαιο αυτό. Υπάρχει κάποια λογική απάντηση σε αυτά;
Ερώτηση 4
Πόσο θα βοηθήσει στην επίλυση του Στεγαστικού προβλήματος να αυξηθεί πάρα πολύ το κόστος κατασκευής (φθηνών) νεόδμητων, για να είναι "μηδενικών ρύπων";
Στη Λάρισα τα νεόδμητα κοστίζουν από 2.200 – 2.500 Ευρώ το τετραγωνικό και πάνω. Στη Δραπετσώνα και τη Νέα Ιωνία από 2.800 – 3.000. Αυτά έχουν κτιστεί με κόστος κατασκευής περίπου 1.500 Ευρώ / τετραγωνικό.
Αν αυξηθεί το κόστος κατά περίπου 1.000 Ευρώ / τετραγωνικό για να κτίσουμε "με μηδενικούς ρύπους" (700 – 800 είναι σήμερα, αλλά σε μία εφαρμογή ενός τέτοιου μέτρου σίγουρα το κόστος θα μεγαλώσει), κατανοούμε ότι θα επιβαρύνουμε υπέρμετρα τους πιο αδύναμους συμπολίτες μας; Καταλαβαίνουμε ότι θα κινδυνέψουμε πάλι με πάγωμα της οικοδομής στα περισσότερα σημεία της χώρας;
Το πρόβλημα δεν θα το έχει το νεόδμητο στη Γλυφάδα, αλλά αυτό στην Πετρούπολη...
Ερώτηση 5
Γιατί δεν κινητοποιείται η κυβέρνηση, για να ζητήσει παράταση / εξαίρεση της Ελλάδας από την άμεση εφαρμογή αυτής της Οδηγίας, επικαλούμενη τη χαμηλότατη αγοραστική δύναμη των Ελλήνων, σύμφωνα με τη Eurostat;
Η αγοραστική δύναμη των Ελλήνων σύμφωνα με τη Eurostat είναι στην προτελευταία θέση της Ε.Ε = υπάρχει το επίσημο στοιχείο που αποδεικνύει πως υπάρχει πρόβλημα στη χώρα μας. Σε συνδυασμό με τον περιορισμό της φοροδιαφυγής, είναι σαφές πως η κατάσταση δεν έχει σχέση με το παρελθόν.
Γιατί δεν κινητοποιείται η κυβέρνηση (ιδανικά σε συνεργασία και με όλα τα κόμματα της αντιπολίτευσης) για να ζητήσει παράταση / εξαίρεση της Ελλάδας από την άμεση εφαρμογή αυτής της Οδηγίας;
Ξέρω πως σε τέτοιες περιπτώσεις χρειάζονται "θεσμικά" επιχειρήματα. Τα έχουμε και με το παραπάνω (δυστυχώς).
Γιατί πληρώνουμε πρόστιμο για τα μεταχειρισμένα αυτοκίνητα;
Έχουμε μπροστά μας ένα πρόβλημα που μπορεί να εξελιχθεί σε κακό, πολύ μεγάλο κακό, που θα επηρεάσει τη ζωή εκατομμυρίων Ελλήνων και θα κάνει πολλούς εξ’ αυτών να νιώσουν ότι κάποιος "με το ζόρι" προσπαθεί να τους αποσπάσει την περιουσία που νόμιμα απέκτησαν. Την ίδια ώρα αν πχ απαγορευθεί να ενοικιάζονται μη ενεργειακά αναβαθμισμένα σπίτια, ο κίνδυνος να σταματήσουν εκατοντάδες χιλιάδες ενοικιάσεις είναι μεγάλος. Το τι θα συμβεί για τους ενοικιαστές σε μία τέτοια περίπτωση θα σου το αναλύσω ξεχωριστά...
Τι νόημα έχει να παράγουμε λιγότερους ρύπους, αν στην προσπάθεια για να το πετύχουμε καταστρέψουμε τις ζωές εκατοντάδων χιλιάδων συμπολιτών μας, ιδιοκτητών και ενοικιαστών;
Ο χρόνος μέχρι τον Μάιο δεν είναι πολύς, είναι όμως αρκετός για να βρεθούν λύσεις από την πολιτική ηγεσία και να αποφευχθεί το μεγάλο κακό.
Νομίζω πως η Ελλάδα επιλέγει να πληρώνει πρόστιμο και να μην εφαρμόζει την Ευρωπαϊκή Οδηγία για τα μεταχειρισμένα αυτοκίνητα, με δικαιολογία ότι αν το κάνει θα έχει απώλεια φορολογικών εσόδων. Γιατί δεν μπορεί να κάνει το ίδιο και με την Ενεργειακή Αναβάθμιση;
Οι ζωές των ανθρώπων δεν μπορούν να είναι λιγότερο σημαντικές από τη "μείωση των ρύπων κατά 15% ως την Χ ημερομηνία".
Γιατί όλες οι Οδηγίες θα πρέπει να υπηρετούν τους πολίτες στην Ελλάδα και την Ευρώπη. Σωστά;
Εσύ τι γνώμη έχεις;
Ηλίας Παπαγεωργιάδης
ilias@iliaspapageorgiadis.com
Ο Ηλίας Π. Παπαγεωργιάδης διοικεί τον όμιλο εταιρειών MORE, είναι επενδυτής, αναλυτής και σύμβουλος.
Κυκλοφορεί το νέο βιβλίο που έγραψαν ο Στράτος Παραδιάς και ο Ηλίας Παπαγεωργιάδης με τίτλο "Αγοράζω Σπίτι", όπου απλά και ξεκάθαρα εξηγούν τα πάντα για την αγορά, διαχείριση, ενοικίαση και πώληση ενός ακινήτου στην Ελλάδα σήμερα. Το βιβλίο προλόγισε ο Διοικητής της Τράπεζας της Ελλάδος Γιάννης Στουρνάρας.