Ποια σενάρια εξετάζει η κυβέρνηση για την ενίσχυση των συνταξιούχων

Του Κώστα Κατίκου

Αύξηση του επιδόματος των 250 ευρώ, διορθωτικό ποσό στις συντάξεις,  μείωση της Εισφοράς Αλληλεγγύης και κούρεμα της εισφοράς ασθένειας βρίσκονται σύμφωνα με πληροφορίες του Capital.gr στο τραπέζι των μέτρων που εξετάζει η κυβέρνηση για την πρόσθετη ενίσχυση του εισοδήματος των χαμηλοσυνταξιούχων.

Τα μέτρα αναμένεται να αποτελέσουν μέρος του συνολικού πακέτου ενίσχυσης των εισοδημάτων που θα ανακοινωθεί τον Σεπτέμβριο στη ΔΕΘ.

Τα μέτρα και τα σενάρια που ήδη εξετάζονται περιλαμβάνουν: 

- Αύξηση –έως και διπλασιασμό- του μόνιμου επιδόματος των 250 ευρώ που δίδεται σε μόνιμη βάση από τον Νοέμβριο του 2025 σε συνταξιούχους άνω των 65 ετών, σε δικαιούχους αναπηρικών επιδομάτων και σε ανασφάλιστους υπερήλικες του ΟΠΕΚΑ. Ένα σενάριο είναι η αύξηση του επιδόματος που θα πληρωθεί τον Νοέμβριο του 2026 κατά 150 ευρώ για να διαμορφωθεί στα 400 ευρώ. Δεν αποκλείεται όμως  ακόμη και ο διπλασιασμός του στα 500 ευρώ, ανάλογα με τους διαθέσιμους πόρους από το  πλεόνασμα της οικονομίας. Μια κρίσιμη παράμετρος που μπορεί να μεταβάλλει το ποσό είναι αν θα αποφασιστεί να δοθεί και σε περισσότερους συνταξιούχους, είτε με διεύρυνση των εισοδηματικών κριτηρίων και σε όσους έχουν ατομικό εισόδημα άνω των 14.000 ευρώ και οικογενειακό άνω των 26.000 ευρώ, είτε με μείωση του ορίου ηλικίας των συνταξιούχων ώστε να το παίρνουν  όσοι είναι από 62 ετών και πάνω.  Το 250άρι κοστίζει στον προϋπολογισμό 360 εκατ. ευρώ. Αν η κυβέρνηση το ανεβάσει στα 400 ευρώ (αύξηση κατά 150 ευρώ) το κόστος ανεβαίνει περίπου στα 570 εκατ. ευρώ, ενώ αν διπλασιαστεί το κόστος βγαίνει στα 700 εκατ. ευρώ. 

- Μείωση ή και κατάργηση της Εισφοράς Αλληλεγγύης για τις επικουρικές συντάξεις άνω των 300 ευρώ. Η εισφορά επιβάλλεται με ποσοστά 3% ως 10% και την πληρώνουν περίπου 280.000 συνταξιούχοι με ένα συνολικό ποσό 167 εκατ. ευρώ. Η κατάργησή της θα σημάνει αυτομάτως μια αύξηση από 3% ως 10%, στις επικουρικές συντάξεις από τα 300 ευρώ και άνω. 

- Κούρεμα ή  και κατάργηση της εισφοράς ασθένειας 6% για τις επικουρικές συντάξεις. Είναι στο τραπέζι ως εναλλακτικό μέτρο αν δεν προχωρήσει η κατάργηση της εισφοράς αλληλεγγύης στις επικουρικές. Η πρόταση για απαλλαγή των επικουρικών συντάξεων είχε υποβληθεί στο οικονομικό επιτελείο της κυβέρνησης το καλοκαίρι του 2025 όταν γινόταν η προετοιμασία των μέτρων στήριξης που ανακοινώθηκαν στη ΔΕΘ αλλά πήγε πίσω και κέρδισε η σταδιακή κατάργηση της προσωπικής διαφοράς από τις συντάξεις. Η μείωση της εισφοράς ασθένειας από 6% σε 3% για παράδειγμα, θα ισοδυναμούσε με αυξήσεις από 6 ευρώ τον μήνα ως 12 ευρώ τον μήνα στις επικουρικές συντάξεις, ενώ με την κατάργησή της οι αυξήσεις θα ήταν διπλάσιες. Το κόστος από τη μείωση στο μισό της κράτησης ασθένειας είναι περίπου στα 80 εκατ. ευρώ και με την κατάργησή της φτάνει στα 170 εκατ. ευρώ.

- Διορθωτική και οριζόντια αύξηση σε όλες τις συντάξεις ως 1,5%. Είναι ένα από τα σενάρια που απασχολούν το οικονομικό επιτελείο καθώς ένα τέτοιο πιθανό μέτρο δεν θα άφηνε κανέναν συνταξιούχο εκτός. Η κοστολόγησή του είναι περίπου στα 250 εκατ. ευρώ.

H μέση σύνταξη γήρατος για το 2025 στο σύνολο των συνταξιούχων διαμορφώνεται μετά την αύξηση κατά 2,4% στα 975 ευρώ. Σχεδόν ένας στους δύο εξακολουθεί να λαμβάνει σύνταξη κάτω των 1.000 ευρώ, ενώ σε 10 ταμεία οι μέσες συντάξεις γήρατος είναι πάνω από τα 1.400 ευρώ.

Η κατανομή αυτή καταδεικνύει ότι οι αυξήσεις δεν ανέτρεψαν τη βασική δομή των ανισοτήτων, αλλά ενίσχυσαν όσους ήδη βρίσκονταν στις υψηλότερες συνταξιοδοτικές βαθμίδες. 

Η συνολική εικόνα των συντάξεων γήρατος δείχνει ότι, παρά τις αυξήσεις, η πλειονότητα των συνταξιούχων λόγω γήρατος εξακολουθεί να κινείται κάτω από το όριο των 1.000 ευρώ. 

Για τον λόγο αυτόν η κυβέρνηση εξετάζει τα οικονομικά περιθώρια που υπάρχουν για να βελτιώσει το εισόδημα των συνταξιούχων.