Τα σούπερ - μάρκετ μετατρέπονται σε εξαγωγικούς παίκτες

Της Ξανθής Γούναρη 

Από χώρους μεταπώλησης, οι μεγάλες αλυσίδες σούπερ-μάρκετ εξελίσσονται σταδιακά σε εξαγωγικές "πύλες" για την ελληνική παραγωγή. Αξιοποιώντας το μέγεθός τους, τα διεθνή δίκτυα και τις υποδομές logistics, μετατρέπονται σε στρατηγικούς συμμάχους της εξωστρέφειας, ανοίγοντας αγορές σε εκατοντάδες Έλληνες προμηθευτές που δύσκολα θα μπορούσαν να κινηθούν μόνοι τους στο εξωτερικό.

Η συγκυρία είναι ευνοϊκή. Ο κλάδος των τροφίμων πρωταγωνιστεί στις ελληνικές εξαγωγές, καταγράφοντας άνοδο κατά 679,2 εκατ. ευρώ ή 9% στο ενδεκάμηνο του 2025. Σύμφωνα με τα στοιχεία της ΕΛΣΤΑΤ που επεξεργάστηκε το Ινστιτούτο Εξαγωγικών Ερευνών και Σπουδών του ΣΕΒΕ, οι εξαγωγές τροφίμων αναμένεται να φτάσουν τα 5,43 δισ. ευρώ για το σύνολο του 2025, αυξημένες κατά 11,8% σε σχέση με το 2024. Ήδη το 2024, οι αγροτικές εξαγωγές κατέλαβαν το 22,84% του συνόλου των εξαγωγών της χώρας.

Την ίδια ώρα το οργανωμένο λιανεμπόριο εμφανίζεται ενισχυμένο. Οι συνολικές πωλήσεις των αλυσίδων σούπερ-μάρκετ ανήλθαν το 2025 στα 16,2 δισ. ευρώ, αυξημένες κατά 7,1% σε ετήσια βάση. Το μέγεθος αυτό επιτρέπει στις αλυσίδες να λειτουργούν όχι μόνο ως αγοραστές προϊόντων, αλλά και ως φορείς μεταφοράς ελληνικών τροφίμων –από ελαιόλαδο και φέτα μέχρι φρούτα και λαχανικά– σε δεκάδες διεθνείς αγορές.

Η φιλοδοξία του Σκλαβενίτη

Ο όμιλος Σκλαβενίτης επιχειρεί να επαναπροσδιορίσει τον ρόλο του, όχι μόνο ως λιανέμπορος αλλά και ως παραγωγός με εξαγωγικό προσανατολισμό. Στη Μαγούλα κατασκευάζεται το μεγαλύτερο εργοστάσιο παραγωγής έτοιμων γευμάτων στην Ευρώπη, μέσω της Αύρα Παραγωγή Γευμάτων ΜΑΕ, εταιρείας του ομίλου Γλάρος.

Η επένδυση ύψους 100 εκατ. ευρώ, που θα καλυφθεί κυρίως με ίδια κεφάλαια, στοχεύει στην εξαγωγή γνήσιων ελληνικών παραδοσιακών φαγητών σε όλο τον κόσμο. Η νέα μονάδα, με δυνατότητα παραγωγής 250.000 μερίδων την ημέρα και 300 εργαζομένους, αναμένεται να ξεκινήσει λειτουργία τον Ιούνιο του 2026.
Η στρατηγική καθετοποίησης του ομίλου δεν είναι καινούρια. Ξεκίνησε το 2004, όταν ο αείμνηστος Σπύρος Σκλαβενίτης ίδρυσε τη χαρτοποιία Γλάρος στα Οινόφυτα Βοιωτίας, καλύπτοντας το κενό που δημιουργήθηκε μετά την εξαγορά της Softex από ξένα κεφάλαια. Το 2011 αποκτήθηκε η Baker Master και το 2016 η Meat House, δημιουργώντας ένα οικοσύστημα που καλύπτει από την πρώτη ύλη έως το τελικό προϊόν.

Lidl: Η πρωτοπορία στις εξαγωγές

Η Lidl Ελλάς έχει εξελιχθεί σε βασικό εξαγωγικό κανάλι για Έλληνες παραγωγούς, με τον κύκλο εργασιών των εξαγωγών να φτάνει τα 527,6 εκατ. ευρώ το 2024, από 488,4 εκατ. ευρώ το 2023, ενώ το εξαγωγικό της αποτύπωμα ενισχύθηκε περαιτέρω το 2025.

Το εξαγωγικό δίκτυο της γερμανικής αλυσίδας, που βρίσκεται στη δεύτερη θέση της εγχώριας αγοράς μετά τη Σκλαβενίτης με εκτιμώμενο τζίρο στα 2,1 δισ. ευρώ, λειτουργεί ως γέφυρα για 268 Έλληνες προμηθευτές προς 31 διεθνείς αγορές.

Η εξαγωγική δραστηριότητα διαρθρώνεται σε τρεις άξονες. Ο πρώτος αφορά τα προϊόντα Eridanus, τη σειρά ελληνικών προϊόντων της Lidl, με κύκλο εργασιών 433,8 εκατ. ευρώ και συμμετοχή 185 προμηθευτών με 1.390 διαφορετικά προϊόντα. Ο δεύτερος πυλώνας αφορά προϊόντα μόνιμης γκάμας, όπως η φέτα, με τζίρο 93,8 εκατ. ευρώ και 55 προμηθευτές που διακινούν 257 κωδικούς.

Ο τρίτος άξονας είναι τα φρέσκα φρούτα και λαχανικά, με κύκλο εργασιών 186 εκατ. ευρώ. Στην κατηγορία αυτή, 78 Έλληνες παραγωγοί εξάγουν 183 διαφορετικά προϊόντα σε 19 χώρες, με συνολικό όγκο 230.106 παλέτες ετησίως.

Σε επίπεδο επενδύσεων, η Lidl έχει δρομολογήσει επενδυτικό πρόγραμμα 200 εκατ. ευρώ για τη διετία 2026-2027, με σημαντικό μέρος να αφορά το logistic center στα Τρίκαλα. Το σημαντικότερο έργο είναι το νέο κέντρο διανομής στην Ελευσίνα, έκτασης 62.000 τ.μ., με προϋπολογισμό άνω των 120 εκατ. ευρώ, που αναμένεται να ολοκληρωθεί έως το 2029 και να δημιουργήσει 150-200 νέες θέσεις εργασίας.

ΑΒ Βασιλόπουλος: Το hub της Σίνδου

Η ΑΒ Βασιλόπουλος μετέτρεψε το κέντρο διανομής της στη Σίνδο Θεσσαλονίκης σε εξαγωγικό hub για τη Νοτιοανατολική Ευρώπη. Το 2025 ο τζίρος των εξαγωγών έφτασε τα 90 εκατ. ευρώ, με 78 τόνους προϊόντων να εξάγονται μέσω του hub, ενώ το εξαγωγικό "οικοσύστημα" της αλυσίδας διαθέτει 57 ενεργούς προμηθευτές.

Τα ελληνικά φρούτα, λαχανικά και προϊόντα μπακαλικής διοχετεύονται προς την Τσεχία, τη Ρουμανία και τη Σερβία. Το εύρος περιλαμβάνει από εσπεριδοειδή και πυρηνόκαρπα έως ελαιόλαδο, ζυμαρικά και μπαχαρικά.

Συνεχίζοντας τις επενδύσεις, η θυγατρική του ολλανδικού ομίλου Ahold Delhaize, με ζημίες 15,8 εκατ. ευρώ το 2024 –μειωμένες σε σχέση με το 2023– στοχεύει στην επιστροφή στην κερδοφορία εφέτος. Η διοίκηση φιλοδοξεί ότι το 2028 το λειτουργικό περιθώριο θα επιστρέψει στο 4%, ενώ το δίκτυο θα φτάσει τα 900 καταστήματα.

Μασούτης: Η νέα εξαγωγική πρωτοβουλία

Η Διαμαντής Μασούτης ΑΕ προχώρησε στη δημιουργία της Hellenic Authentic Goods (HAGS), εταιρείας που θα προωθήσει τα προϊόντα ιδιωτικής ετικέτας "Από τον Τόπο μας" στις διεθνείς αγορές. Η HAGS ιδρύθηκε τον Ιανουάριο του 2025, με πρωτοβουλία των οικογενειών Μασούτη και Διαμαντίδη, που διαθέτει σημαντική εμπειρία στις εξαγωγές μέσω της Δίοπας.

Από τους περίπου 1.500 κωδικούς ιδιωτικής ετικέτας της Μασούτης, η εταιρεία θα επικεντρωθεί αρχικά σε 20 βασικούς κωδικούς με εξαγωγικό δυναμικό, με το ελαιόλαδο και τις ελιές να παρουσιάζουν τη μεγαλύτερη ζήτηση. Παράλληλα, εξετάζεται η δυνατότητα η HAGS να εφοδιάζει ολόκληρες αλυσίδες σούπερ-μάρκετ του εξωτερικού με ευρύ φάσμα ελληνικών προϊόντων.

Η εξέλιξη των αλυσίδων σε εξαγωγικούς παίκτες ενισχύει το εξαγωγικό αποτύπωμα της χώρας, προσφέροντας στους Έλληνες παραγωγούς πρόσβαση σε διεθνείς αγορές που διαφορετικά θα ήταν δύσκολα προσβάσιμες. Με τις εξαγωγές χωρίς πετρελαιοειδή να αναμένεται να υπερβούν για πρώτη φορά τα 35 δισ. ευρώ το 2025, ο ρόλος του οργανωμένου λιανεμπορίου καθίσταται όλο και πιο κρίσιμος για τη διεθνή παρουσία των ελληνικών προϊόντων.