Το αντιμνημόνιο με νέο αρχηγό και ο Τσίπρας που ξέμεινε από κοινό

Του Δημήτρη Βασιλειάδη

Η κα. Καρυστιανού, σε πρόσφατη τηλεοπτική της εμφάνιση, είπε δύο πράγματα που δεν πέρασαν απαρατήρητα: ότι το τρίτο μνημόνιο του κ. Τσίπρα ήταν το χειρότερο και ότι κάθε κόμμα που κατεβαίνει στις εκλογές θέλει να τις κερδίσει και να έρθει πρώτο. Ας αναλύσουμε τι μηνύματα στέλνουν οι δηλώσεις αυτές.

Το αν το τρίτο μνημόνιο ήταν το χειρότερο ή το καλύτερο δεν παίζει κανέναν ρόλο. Όλα μνημόνια ήταν. Το πραγματικό ερώτημα δεν είναι ποιο ήταν καλύτερο ή χειρότερο, αλλά αν η χώρα μπορούσε να πορευτεί χωρίς μνημόνια. Η απάντηση είναι ξεκάθαρη: δεν μπορούσε.

Ακόμη και σήμερα, η ανάπτυξη που καταγράφει η χώρα — δανεισμός με καλύτερους όρους από τη Γερμανία, ταχύτερη αποπληρωμή χρέους, αναβαθμίσεις αξιοπιστίας από όλους τους οίκους αξιολόγησης — οφείλεται στην πειθαρχία που επέβαλαν όλα τα μνημόνια.

Τι μήνυμα στέλνει λοιπόν η κα. Καρυστιανού λέγοντας ότι το τρίτο ήταν το χειρότερο; Επιχειρεί να "μιλήσει" στο αντιμνημονιακό ακροατήριο της περιόδου μετά το 2010. Αν από το 2010 έως και το 2015, όταν ανέλαβαν οι ΣΥΡΙΖΑΝΕΛ, αθροίσει κανείς τα ποσοστά όλων των αντιμνημονιακών κομμάτων (Χρυσή Αυγή, ΑΝΕΛ, ΣΥΡΙΖΑ, Ένωση Κεντρώων, ΚΚΕ, υπολείμματα του Καρατζαφέρη, ΔΗΜΑΡ, ακόμη και το Ποτάμι), φτάνει σε ποσοστό άνω του 50%. Με 50% κερδίζεις εκλογές· άρα η συνθήκη που περιγράφει η κα. Καρυστιανού πληρούται. Φανταστείτε αν οι αντιμνημονιακές δυνάμεις της εποχής είχαν ενιαία έκφραση και έναν ηγέτη που να μπορούσε να τις εκπροσωπήσει όλες. Ίσως ακόμη και σήμερα να κυβερνούσαν.

Αυτή, λοιπόν, φαίνεται να είναι η στόχευση της κα. Καρυστιανού: να παίξει τον ρόλο που τότε δεν έπαιξε κανείς και που, όπως φαίνεται, δεν μπορεί να παίξει ούτε σήμερα, λόγω του κατακερματισμού του πολιτικού συστήματος.

Πάμε τώρα στον κ. Τσίπρα. Έχει χάσει πλήρως τον βηματισμό του. Δεν υπολόγισε σε καμία περίπτωση τη δυναμική της Καρυστιανού και δεν διέθετε plan B. Εμφανίζεται αμήχανος, μετέωρος και αποπροσανατολισμένος. Τίποτα δεν εξελίσσεται όπως το είχε σχεδιάσει. Το βιβλίο του έδωσε επικοινωνιακά ό,τι είχε να δώσει. Πλέον δεν το συζητά κανείς· είτε υπάρχει είτε όχι, είναι σχεδόν αδιάφορο. Επιπλέον, με το βιβλίο αποξένωσε όσους ενδεχομένως θα ήθελαν να τον ακολουθήσουν και δεν έδειξε ξεκάθαρα με ποιους θα ήθελε να πορευτεί. Αναφέρεται γενικά και αόριστα σε ένα "νέο ταξίδι", σε "νέες θάλασσες". Μάλιστα… για να δούμε.

Ας δούμε τι δείχνουν οι δημοσκοπήσεις για τα δύο αυτά υπό ίδρυση κόμματα και αν επιβεβαιώνουν την παραπάνω ανάλυση για την κα. Καρυστιανού (αντιμνημόνιο, στόχος η πρωτιά) και τον κ. Τσίπρα (ποιους αποχαιρετά και ποιους καλωσορίζει).

Σύμφωνα με πρόσφατη έρευνα της Interview (capital.gr), η κα. Καρυστιανού αντλεί κυρίως από τους αναποφάσιστους, ακολουθούν όσοι δηλώνουν "Άλλο κόμμα", η Πλεύση Ελευθερίας, η Ελληνική Λύση και το ΜΕΡΑ25. Δηλαδή από δεξαμενές που αυτοπροσδιορίζονται ως αντισυστημικές (βλ. αντιμνημονιακές). ΝΔ και ΠΑΣΟΚ δίνουν ελάχιστα, άρα το κόμμα Καρυστιανού τα ενοχλεί ελάχιστα. Δεν είναι τυχαίο ότι η κριτική που της ασκείται από ΝΔ και ΠΑΣΟΚ κυμαίνεται από ανύπαρκτη έως ήπια.

Αντίθετα, ο κ. Τσίπρας αντλεί κυρίως από τον ΣΥΡΙΖΑ (ή ό,τι έχει απομείνει από αυτόν) και από αναποφάσιστους, μεγάλο μέρος των οποίων προέρχεται επίσης από τον ΣΥΡΙΖΑ και αναμένει την κίνησή του. Και εδώ, ΝΔ και ΠΑΣΟΚ δεν έχουν ουσιαστικές απώλειες. Για τη ΝΔ οι απώλειες είναι σχεδόν μη ανιχνεύσιμες, ενώ για το ΠΑΣΟΚ είναι κάπως πιο μετρήσιμες, αλλά όχι τόσο κρίσιμες όσο ο κίνδυνος που αντιμετωπίζει από τις εσωτερικές του τριβές.

Οι δεξαμενές της Καρυστιανού και του Τσίπρα, λοιπόν, ούτε τέμνονται ούτε καν εφάπτονται. Τα κοινά τους είναι διαφορετικά, με εκείνο της κα. Καρυστιανού να είναι δυνητικά μεγαλύτερο από του κ. Τσίπρα, ο οποίος ακόμη δεν έχει δώσει σαφές πολιτικό στίγμα. Μόνο υπαινιγμούς για μια στροφή προς τη σοσιαλδημοκρατία, αν το καταλαβαίνω σωστά. Θα πρέπει να θεωρείται δεδομένο ότι, όποτε κι αν δημιουργηθούν αυτά τα δύο κόμματα, το κόμμα Καρυστιανού θα προηγείται του κόμματος Τσίπρα. Το πώς θα το "διαβάσει" αυτό ο κ. Τσίπρας είναι άγνωστο, αλλά το να βρίσκεσαι πίσω από ένα κόμμα που ήρθε από το πουθενά δεν είναι ιδιαίτερα κολακευτικό.

Αξίζει να σημειωθεί ότι η κα. Καρυστιανού βρίσκεται αυτή τη στιγμή στην καλύτερη φάση της. Παίζει παντού: στις δημοσκοπήσεις έχει καθιερωθεί ερώτημα για το αν θα την ψήφιζαν οι πολίτες, εμφανίζεται στα δελτία ειδήσεων και στις lifestyle εκπομπές. Αντίθετα, ο κ. Τσίπρας βρισκόταν στο επικοινωνιακό του peak έως τα μέσα Δεκεμβρίου, με την παρουσίαση του βιβλίου του.

Τέλος, το επιχείρημα που ακούγεται από εκπροσώπους άλλων κομμάτων ότι "πρέπει να δούμε τις θέσεις της για τα μεγάλα ζητήματα της χώρας" έχει περιορισμένη σημασία. Κανείς δεν θα ψηφίσει Καρυστιανού επειδή θα μιλήσει ωραία για τα εθνικά, την οικονομία ή την υγεία. Θα την ψηφίσουν επειδή θα πιστέψουν ότι μπορεί να "ρίξει" τον Μητσοτάκη. Δεν έχει λοιπόν ιδιαίτερη αξία ούτε τι θα πει ούτε με ποιους θα το πει.

* Πολιτικός αναλυτής- Interview