Τραμπ: Επιπλέον δασμοί 10% σε oκτώ ευρωπαϊκές χώρες που διαφωνούν με τα σχέδια των ΗΠΑ για τη Γροιλανδία

ΤΕΛΕΥΤΑΙΑ ΕΝΗΜΕΡΩΣΗ: 20.30

Ο πρόεδρος των ΗΠΑ Ντόναλντ Τραμπ ανακοίνωσε την επιβολή δασμών 10% σε αγαθά από ευρωπαϊκές χώρες που τάσσονται στο πλευρό της Δανίας στη διαμάχη για τη Γροιλανδία, σηματοδοτώντας μια δραματική κλιμάκωση που αναμένεται να επιβαρύνει περαιτέρω τις σχέσεις της Ουάσινγκτον με στενούς συμμάχους της.

Σε ανάρτησή του στα μέσα κοινωνικής δικτύωσης, ο Τραμπ απείλησε ότι οι δασμοί θα τεθούν σε ισχύ την 1η Φεβρουαρίου και θα αυξηθούν στο 25% τον Ιούνιο, εκτός και αν "επιτευχθεί συμφωνία για την πλήρη και ολοκληρωτική αγορά της Γροιλανδίας" από τις ΗΠΑ.

Σύμφωνα με τον ίδιο, τα μέτρα θα αφορούν τη Δανία, τη Νορβηγία, τη Σουηδία, τη Γαλλία, τη Γερμανία, το Ηνωμένο Βασίλειο, την Ολλανδία και τη Φινλανδία.

Η κίνηση στοχεύει αρκετά κράτη-μέλη του ΝΑΤΟ, στο οποίο ανήκει και η Δανία, τα οποία πλέον βρίσκονται αντιμέτωπα με την προοπτική τιμωρητικών δασμών από έναν σύμμαχο που επιχειρεί να αποσπάσει έδαφος από χώρα της συμμαχίας.

Ο πρόεδρος του Ευρωπαϊκού Συμβουλίου, Αντόνιο Κόστα, δήλωσε το Σάββατο ότι συντονίζει κοινή απάντηση των κρατών-μελών της Ευρωπαϊκής Ένωσης στην ανακοίνωση Τραμπ, χωρίς να δώσει περισσότερες λεπτομέρειες.

"Το κουτί της Πανδώρας των δασμών έχει ξανανοίξει – και τα διακυβεύματα είναι υψηλότερα, με ένα πρωτοφανές επίπεδο σκληρότητας", δήλωσε ο Σιμόνε Ταλιαπιέτρα, ανώτερος ερευνητής του ινστιτούτου Bruegel στις Βρυξέλλες. "Η Ευρώπη πλέον δεν έχει άλλη επιλογή από το να αντιμετωπίσει αυτή την εχθρική ενέργεια με δύναμη και χωρίς δισταγμό, ακόμη και με την προσφυγή στα εργαλεία κατά του εξαναγκασμού".

Δεν είναι άμεσα σαφές ποια νομική βάση θα επικαλεστεί ο Τραμπ για την επιβολή των δασμών – και κατά συνέπεια αν αυτοί είναι βέβαιο ότι θα τεθούν σε ισχύ – ούτε πώς θα εφαρμοστούν ξεχωριστά σε κράτη-μέλη της ΕΕ, που αποτελεί ενιαίο οικονομικό και εμπορικό μπλοκ. Ο Λευκός Οίκος δεν απάντησε άμεσα σε αίτημα του Bloomberg για περισσότερες πληροφορίες.

Ο Τραμπ έχει βασιστεί στο παρελθόν στον Νόμο περί Διεθνών Οικονομικών Εξουσιών Έκτακτης Ανάγκης (International Emergency Economic Powers Act) για παρόμοιες απειλές. Η χρήση αυτής της εξουσίας αποτελεί τη βάση μιας εμβληματικής υπόθεσης στο Ανώτατο Δικαστήριο των ΗΠΑ, με απόφαση που αναμένεται σύντομα. Η απόφαση θα μπορούσε να ανατρέψει την απειλή του Τραμπ. Μια εναλλακτική που έχει εξεταστεί από την κυβέρνηση, οι λεγόμενες εξουσίες του Άρθρου 122, προβλέπει ανώτατο όριο δασμών 15% για 150 ημέρες.

Όλα αυτά εγείρουν ερωτήματα για το κατά πόσο ο Τραμπ θα μπορέσει να εφαρμόσει τους δασμούς και για πόσο χρονικό διάστημα.

Η ΕΕ η μεγαλύτερη πηγή εισαγωγών των ΗΠΑ

Στο πλαίσιο εμπορικής συμφωνίας που επιτεύχθηκε τον Ιούλιο, η Ουάσινγκτον επέβαλε δασμό 15% στα περισσότερα αγαθά που εξάγει η ΕΕ στις ΗΠΑ και 50% στον χάλυβα και το αλουμίνιο, καθώς και σε πολλά παράγωγα προϊόντα που περιέχουν τα μέταλλα. Το Ευρωπαϊκό Κοινοβούλιο δεν έχει ακόμη επικυρώσει τη συμφωνία, γεγονός που έχει προκαλέσει την ενόχληση της κυβέρνησης Τραμπ.

Η κίνηση του Αμερικανού προέδρου ακολουθεί μια εβδομάδα επαφών στην Ουάσινγκτον του Δανού υπουργού Εξωτερικών Λαρς Λέκε Ράσμουσεν με κορυφαία στελέχη της κυβέρνησης Τραμπ και μέλη του Κογκρέσου, στις οποίες συμμετείχε και η υπουργός Εξωτερικών της Γροιλανδίας, Βίβιαν Μότζφελντ.

Η Δανία και η Γροιλανδία παραμένουν σε αδιέξοδο με τις ΗΠΑ για το μέλλον του μεγαλύτερου νησιού στον κόσμο, αν και αυτή την εβδομάδα συμφώνησαν στη δημιουργία ομάδας εργασίας για τη διαχείριση της διπλωματικής διαμάχης. Δανοί αξιωματούχοι δεν είχαν άμεσο σχόλιο για την ανάρτηση Τραμπ σχετικά με τους δασμούς.

Η κίνηση αυτή έρχεται επίσης σε αντίθεση με εμπορικές συμφωνίες που έχει ήδη συνάψει ο Τραμπ, όπως με το Ηνωμένο Βασίλειο. Το ιστορικό του στην ακύρωση ή αγνόηση συμφωνιών βαραίνει τις τρέχουσες διαπραγματεύσεις με άλλες χώρες, όπως το Μεξικό και ο Καναδάς, με τις οποίες ο Τραμπ επιδιώκει να επαναδιαπραγματευτεί την τριμερή συμφωνία που είχε υπογράψει κατά την πρώτη του θητεία.

Η Δανία είχε προσκαλέσει συμμάχους του ΝΑΤΟ να συμμετάσχουν σε εκπαιδευτικές δραστηριότητες στη Γροιλανδία, με αρκετές ευρωπαϊκές χώρες να έχουν ήδη αποστείλει προσωπικό στο νησί. Μεταξύ των προσκεκλημένων είναι και οι ΗΠΑ, σύμφωνα με Δανό στρατιωτικό αξιωματούχο.

Αρκετές ευρωπαϊκές χώρες ανταποκρίθηκαν στο αίτημα ως ένδειξη ότι η ήπειρος λαμβάνει σοβαρά τον ρόλο της στην άμυνα της Γροιλανδίας.

Η Γερμανία έστειλε 15 στρατιώτες για "αποστολή διερεύνησης", η Γαλλία αποστέλλει 15 στρατιώτες, η Σουηδία "αρκετούς αξιωματικούς", η Νορβηγία δύο άτομα, η Φινλανδία δύο αξιωματικούς συνδέσμους και το Ηνωμένο Βασίλειο έναν αξιωματικό. Η Ολλανδία αποστέλλει επίσης δύο άτομα, σύμφωνα με το ολλανδικό Υπουργείο Άμυνας.

"Υπάρχει ευρεία συμφωνία εντός του ΝΑΤΟ για την ανάγκη ενίσχυσης της ασφάλειας στην Αρκτική, συμπεριλαμβανομένης της Γροιλανδίας", δήλωσε σε γραπτή απάντηση το Σάββατο ο υπουργός Εξωτερικών της Νορβηγίας Έσπεν Μπαρθ Άιντε. "Δεν θεωρούμε ότι το ζήτημα των δασμών ανήκει σε αυτό το πλαίσιο".

Η ανάπτυξη ευρωπαϊκών στρατευμάτων στη Γροιλανδία αναδεικνύει το αίσθημα επείγοντος με το οποίο η Ευρώπη αντιμετωπίζει τις απειλές και την πίεση των ΗΠΑ.

"Αυτές οι χώρες, που παίζουν αυτό το πολύ επικίνδυνο παιχνίδι, έχουν εισαγάγει ένα επίπεδο ρίσκου που δεν είναι βιώσιμο ούτε ανεκτό", έγραψε ο Τραμπ στην ανάρτησή του.

Ανώτερο στέλεχος της γερμανικής νομοθετικής εξουσίας δήλωσε ότι η Ευρώπη δεν πρέπει να υποκύψει στον Τραμπ. "Αυτό φαίνεται να είναι ένα τυπικό αντανακλαστικό του Τραμπ. Όταν δεν παίρνει αυτό που θέλει, καταφεύγει στο μαστίγιο των δασμών", είπε ο Αντρέας Σβαρτς, μέλος των συγκυβερνώντων Σοσιαλδημοκρατών της Γερμανίας. "Δεν πρέπει να επιτρέψουμε να μας εκφοβίσουν. Το διεθνές δίκαιο δεν αλλάζει με δασμούς".

Ο Τραμπ έγραψε ότι οι ΗΠΑ είναι ανοιχτές σε διαπραγματεύσεις με τη Δανία και τις ευρωπαϊκές χώρες που εμπλέκονται στο θέμα.

"Μιλάμε για απόκτηση – όχι για μίσθωση, όχι για κάτι προσωρινό. Μιλάμε για απόκτηση και αν δεν το κάνουμε εμείς, θα το κάνουν η Ρωσία ή η Κίνα - και αυτό δεν πρόκειται να συμβεί όσο είμαι πρόεδρος", δήλωσε την Κυριακή σε δημοσιογράφους στο Air Force One, επιστρέφοντας στην Ουάσινγκτον από τη Φλόριντα.

Ο Τραμπ αναγνώρισε ότι υπάρχει ήδη μεγάλη αμερικανική στρατιωτική βάση στη Γροιλανδία. Είπε ότι θα μπορούσε να ενισχύσει τις δυνάμεις στη βάση, αλλά "πρέπει να έχουμε την ιδιοκτησία. Χρειάζεσαι τίτλο, όπως λένε στον χώρο των ακινήτων".

Ο Αμερικανός πρόεδρος ανέφερε επίσης ότι οι ΗΠΑ χρειάζονται τη Γροιλανδία για την ανάπτυξη του έργου Golden Dome, το οποίο βρίσκεται σε πρώιμο στάδιο. "Αυτό το εξαιρετικά ευφυές αλλά πολύ σύνθετο σύστημα μπορεί να λειτουργήσει στο μέγιστο των δυνατοτήτων και της αποδοτικότητάς του, λόγω γωνιών, ορίων και αποστάσεων, μόνο αν αυτή η γη συμπεριληφθεί σε αυτό", δήλωσε.

Κόστα: Σταθεροί στην υπεράσπιση του διεθνούς δικαίου

Ο πρόεδρος του Ευρωπαϊκού Συμβουλίου Αντόνιο Κόστα δήλωσε το Σάββατο ότι η Ευρωπαϊκή Ένωση είναι "πολύ σταθερή" στην υπεράσπιση του διεθνούς δικαίου, απαντώντας σε ερώτηση για τις νέες απειλές δασμών από τον πρόεδρο των ΗΠΑ.

"Αυτό που μπορούμε να πούμε είναι ότι η Ευρωπαϊκή Ένωση θα είναι πάντα πολύ σταθερή στην υπεράσπιση του διεθνούς δικαίου, όπου κι αν αυτό παραβιάζεται, κάτι που φυσικά ξεκινά εντός της επικράτειας των κρατών-μελών της Ευρωπαϊκής Ένωσης", δήλωσε ο Κόστα σε συνέντευξη Τύπου, μετά την υπογραφή συμφωνίας ελεύθερου εμπορίου της ΕΕ με τη Mercosur και λίγο μετά τη δέσμευση Τραμπ να πλήξει τους Ευρωπαίους συμμάχους του με δασμούς.

"Προς το παρόν, συντονίζω μια κοινή απάντηση των κρατών-μελών της Ευρωπαϊκής Ένωσης στο ζήτημα αυτό", πρόσθεσε.