Οι απειλές Τραμπ για τη Γροιλανδία πυροδοτούν ανησυχίες στο ΝΑΤΟ - Σκεπτικισμός συμμάχων για τη στρατηγική απέναντι στην Κίνα

Με τον Ντόναλντ Τραμπ να έχει στρέψει το ενδιαφέρον του στο πώς θα καταλάβει τη Γροιλανδία, οι εντάσεις γύρω από το κατά πόσο οι ενέργειές του θα υπονόμευαν τις προσπάθειες αποτροπής της Κίνας στον Ινδο-Ειρηνικό έγιναν εμφανείς σε ένα μεγάλο φόρουμ ασφάλειας στη Χαβάη αυτή την εβδομάδα.

Ειδικότερα, στο Φόρουμ Άμυνας της Χονολουλού, πολλοί νυν και πρώην αξιωματούχοι της αμερικανικής κυβέρνησης και των ενόπλων δυνάμεων υποστήριξαν ότι τα βήματα που κάνει η Ουάσιγκτον για να αντιμετωπίσει την κινεζική επιρροή στο Δυτικό Ημισφαίριο —συμπεριλαμβανομένης της απομάκρυνσης του προέδρου της Βενεζουέλας— θα αποδυνάμωναν την παγκόσμια εμβέλεια του Πεκίνου και θα βοηθούσαν τις ΗΠΑ να προβάλλουν ισχύ μαζί με τους συμμάχους τους στην Ανατολή.

"Βενεζουέλα. Γροιλανδία. Ποιο είναι το κυρίαρχο μοτίβο; Η άρνηση πρόσβασης στην Κίνα, η άρνηση κακόβουλης κινεζικής επιρροής”, δήλωσε ο Αλεξάντερ Γκρέι, πρώην προσωπάρχης του Συμβουλίου Εθνικής Ασφάλειας του Λευκού Οίκου κατά την πρώτη κυβέρνηση Τραμπ, όπως μεταδίδει το Bloomberg.

Ωστόσο, στους διαδρόμους και στις αίθουσες συσκέψεων της ετήσιας συνάντησης στρατιωτικών, κυβερνητικών και ηγετών της αμυντικής βιομηχανίας, πολλοί άλλοι συμμετέχοντες εξέφρασαν ανησυχία για την πρόκληση του Τραμπ απέναντι σε ένα σύμμαχο μέλος του ΝΑΤΟ σχετικά με τον έλεγχο της Γροιλανδίας.

Ο αντιστράτηγος Τσουν Ιν-μπουμ, απόστρατος αξιωματικός του στρατού της Νότιας Κορέας — συμμάχου των ΗΠΑ από τον Πόλεμο της Κορέας — δήλωσε ότι πάντα θεωρούσε τις Ηνωμένες Πολιτείες δύναμη για το καλό. "Τώρα βρίσκομαι σε μια κατάσταση όπου πρέπει να πω στον λαό μου ότι έχουμε πλέον δύο κακά", είπε. "Και πρέπει να επιλέξουμε το μικρότερο κακό", συμπλήρωσε.

Ερωτήματα για το μέλλον του ΝΑΤΟ

Ενώ οι περισσότεροι σύμμαχοι των ΗΠΑ υποστήριξαν σιωπηρά τη σύλληψη του ηγέτη της Βενεζουέλας, Νικολάς Μαδούρο, παρακάμπτοντας τις ανησυχίες για το διεθνές δίκαιο, οι απειλές του Τραμπ για τη Γροιλανδία ώθησαν τους Ευρωπαίους να εγκαθιδρύσουν στρατιωτική παρουσία στο νησί και έθεσαν ερωτήματα για το μέλλον του ΝΑΤΟ. Η Κίνα, εν τω μεταξύ, κάλεσε τα κράτη να σεβαστούν τον Καταστατικό Χάρτη των Ηνωμένων Εθνών και κατήγγειλε τις ΗΠΑ ότι ενεργούν σύμφωνα με "τον νόμο της ζούγκλας".

"Οι συμμετέχοντες στη Χαβάη συζήτησαν τρόπους αντιμετώπισης της στρατιωτικής ενίσχυσης της Κίνας στην περιοχή του Ινδο-Ειρηνικού μέσω της αντιπυραυλικής άμυνας, της τεχνητής νοημοσύνης και μιας ισχυρότερης αμυντικής βιομηχανικής βάσης, μεταξύ άλλων ζητημάτων. Ωστόσο, Αμερικανοί αξιωματούχοι απέφυγαν σε μεγάλο βαθμό την άμεση κριτική προς την Κίνα, καθώς η Ουάσιγκτον διαχειρίζεται μια εύθραυστη εκεχειρία στο εμπόριο ενόψει της προγραμματισμένης για τον Απρίλιο συνάντησης μεταξύ του Τραμπ και του Κινέζου ηγέτη Σι Τζινπίνγκ.

Αυτή η επιφυλακτικότητα αντανακλάται επίσης στη περιορισμένη δημόσια στήριξη του Τραμπ προς την Ιαπωνία, καθώς δέχεται οικονομικές και στρατιωτικές πιέσεις από την Κίνα στο πλαίσιο της διαμάχης για την Ταϊβάν, καθώς και προς τους ηγέτες στην Ταϊπέι μετά τις μεγάλες κινεζικές στρατιωτικές ασκήσεις γύρω από το νησί στα τέλη του περασμένου έτους.

Η απροθυμία να προκληθεί η οργή του Πεκίνου έδειξε, σύμφωνα με τον Έλι Ράτνερ, υφυπουργό Άμυνας αρμόδιο για θέματα ασφάλειας στον Ινδο-Ειρηνικό κατά την κυβέρνηση Μπάιντεν, ότι η κυβέρνηση Τραμπ δεν ενδιαφερόταν για έναν ευρύτερο στρατηγικό ανταγωνισμό στην περιοχή του Ινδο-Ειρηνικού.

"Δεν μπορείς να μου λες ότι δίνεις προτεραιότητα στην πρόκληση της Κίνας, αν δεν περνάς τη βάση στον Ινδο-Ειρηνικό", είπε.

Αμερικανοί στρατιωτικοί αξιωματούχοι αντέκρουσαν αυτή την άποψη, με πολλούς να εκφράζουν στο φόρουμ ευρεία στήριξη στο δίκτυο συμμαχιών των ΗΠΑ στην Ασία. Ερωτηθείς για τον αντίκτυπο που θα είχαν στις συμμαχίες οι απειλές του Τραμπ σχετικά με τη Γροιλανδία, ο διοικητής της Διοίκησης Ινδο-Ειρηνικού, ναύαρχος Σάμιουελ Παπάρο, ο ανώτατος Αμερικανός στρατιωτικός αξιωματούχος στην περιοχή, δήλωσε: "Νομίζω ότι όλοι θα είμαστε σχολαστικοί όσον αφορά τις συμμαχίες και τις συνεργασίες μας. Νομίζω ότι θα κινηθούμε μαζί".

"Πολλές συζητήσεις επικεντρώθηκαν στη φιλοδοξία της Κίνας να αναλάβει κάποια στιγμή τον έλεγχο της Ταϊβάν και στον στόχο του 2027 που έχει θέσει ο Σι για τον Λαϊκό Απελευθερωτικό Στρατό, ώστε να διαθέτει μια στρατιωτική δύναμη παγκόσμιας κλάσης — ημερομηνία που πολλοί Αμερικανοί στρατιωτικοί σχεδιαστές έχουν υιοθετήσει ως ένδειξη πρόθεσης χρήσης βίας, παρά το γεγονός ότι Κινέζοι αξιωματούχοι απορρίπτουν την ιδέα οποιουδήποτε χρονοδιαγράμματος για εισβολή. Αξιωματούχοι του στρατού και της αμυντικής βιομηχανίας υπογράμμισαν την ανάγκη η Ταϊβάν να διαθέτει πυραυλικά και άλλα αμυντικά συστήματα ικανά να αντέχουν κυβερνοεπιθέσεις και ηλεκτρομαγνητικές επιθέσεις, καθώς και ισχυρές ενεργειακές και άλλες γραμμές εφοδιασμού ώστε να αντιμετωπιστεί οποιοσδήποτε ναυτικός αποκλεισμός που θα μπορούσε να χρησιμοποιηθεί για την υποταγή του νησιού.

Η εστίαση στην Ταϊβάν ως τη βασική στρατιωτική πρόκληση στην περιοχή υπογραμμίστηκε από τις δηλώσεις του στρατηγού Ξαβιέ Μπράνσον, του ανώτατου Αμερικανού στρατιωτικού αξιωματούχου στη Νότια Κορέα, ο οποίος είπε ότι οι Αμερικανικές Δυνάμεις Κορέας ήταν έτοιμες να διαδραματίσουν ρόλο σε οποιαδήποτε σύγκρουση για την Ταϊβάν, εφόσον αυτό απαιτηθεί. Η μεγαλύτερη αμερικανική στρατιωτική βάση στην Ασία βρίσκεται στη Νότια Κορέα, ακριβώς νότια της Σεούλ.

Η έμφαση στο Δυτικό Ημισφαίριο στη νέα Στρατηγική Εθνικής Ασφάλειας του Τραμπ εγείρει ερωτήματα σχετικά με το αν οι ΗΠΑ γίνονται πιο απομονωτικές. Ωστόσο, μακριά από το να επαναφέρει ιστορικές "σφαίρες επιρροής" που θα επέτρεπαν στην Κίνα να κυριαρχήσει στην Ασία, νυν και πρώην αξιωματούχοι της αμερικανικής κυβέρνησης δήλωσαν ότι η προσέγγιση αυτή ευθυγραμμίζεται με την αντιμετώπιση της μεγαλύτερης στρατηγικής πρόκλησης που θέτει η Κίνα.

"Με την απομάκρυνση του Μαδούρο, οι ΗΠΑ εξάλειψαν έναν βασικό φίλο της Κίνας στη Λατινική Αμερική, καθώς και μια σημαντική πηγή πετρελαίου. Οι υπόλοιποι εταίροι του Πεκίνου στη Λατινική Αμερική, συμπεριλαμβανομένης της Κούβας —όπου οι ΗΠΑ λένε ότι η Κίνα διαθέτει φυλάκιο συλλογής πληροφοριών— έχουν έκτοτε βρεθεί εκ νέου υπό αυξημένη πίεση από την Ουάσιγκτον. Αμερικανοί ηγέτες δεν έχουν επίσης κρύψει τον στόχο τους να ελέγξουν τη Γροιλανδία, προκειμένου να υπερασπιστούν τις ΗΠΑ από κινεζικές και ρωσικές στρατιωτικές απειλές που προέρχονται από την περιοχή της Αρκτικής.

Ορισμένοι στο συνέδριο δήλωσαν επίσης ότι οι ΗΠΑ ενδέχεται να συνέβαλαν στην αποτροπή πιθανής κινεζικής επιθετικότητας με την εντυπωσιακή απομάκρυνση του Μαδούρο από την εξουσία, στο πλαίσιο μιας σύνθετης στρατιωτικής επιχείρησης γνωστής ως "Absolute Resolve", καθώς και με τα πλήγματα στις πυρηνικές εγκαταστάσεις του Ιράν το περασμένο έτος.

"Οι ΗΠΑ έχουν επιδείξει "μια τεράστια ικανότητα προβολής ισχύος σε μεγάλες αποστάσεις και μάλιστα με τρόπο ώστε το κόστος για τις ΗΠΑ, σε όρους ανθρώπινων απωλειών και οικονομικών πόρων, να είναι σχετικά μικρό”, δήλωσε ο Μάρκους Γκαρλάουσκας, διευθυντής της Πρωτοβουλίας Ασφάλειας Ινδο-Ειρηνικού στο Scowcroft Center for Strategy and Security.

Ωστόσο, οι απειλές του Τραμπ να καταλάβει τη Γροιλανδία, στρεφόμενος εναντίον ενός συμμάχου στο ΝΑΤΟ, έχουν επίσης εγείρει ερωτήματα σχετικά με τον αντίκτυπο στις αμερικανικές συμμαχίες και τη δέσμευση των ΗΠΑ στην τήρηση του κράτους δικαίου, όπως ανέφεραν οι συμμετέχοντες.

"Είναι πολύ δύσκολο να καταλάβει κανείς πώς η Αμερική θα μπορούσε να στηρίξει μια τάξη βασισμένη σε κανόνες σε αυτή την περιοχή, αν δεν μπορεί να υπερασπιστεί μια τάξη βασισμένη σε κανόνες στον Βόρειο Ατλαντικό, αμφισβητώντας την κυριαρχία της Δανίας στη Γροιλανδία", δήλωσε η Κόρτνεϊ Στιούαρτ, αναπληρώτρια διευθύντρια στρατηγικής άμυνας στο Australian Strategic Policy Institute και πρώην αξιωματούχος του Πενταγώνου.

"Η Αμερική θεωρούνταν πάντα, κατά κάποιον τρόπο, ότι βρίσκεται στο ηθικό πλεονέκτημα και είναι ο "καλός”", πρόσθεσε. "Και αυτή η κυβέρνηση βλέπει ότι αυτό δεν αποδίδει για εκείνη και ότι ίσως χρειάζεται λίγο περισσότερος σεβασμός και ότι μπορούμε πράγματι να ρίξουμε λίγο περισσότερο το βάρος μας".