Τα τελευταία δύσκολα μέτρα πριν την ολοκλήρωση του ΤΑΑ

Του Τάσου Δασόπουλου

Με πολλές και δύσκολες προκλήσεις έρχεται αντιμέτωπη η χώρα τούς τελευταίους μήνες της ολοκλήρωσης του προγράμματος "Ελλάδα 2.0", αφού θα πρέπει μέχρι και το τέλος Αυγούστου να έχει καταφέρει να εισπράξει τα τελευταία 13,7 δισ. ευρώ από τα 36 δισ. που δικαιούται και παράλληλα να ολοκληρώσει επενδύσεις ύψους 7,2 δισ. ευρώ και να διαθέσει δάνεια ύψους 5,46 δισ. για ιδιωτικές επενδύσεις. 

Παρά τις κάποιες επιμέρους καθυστερήσεις, ειδικά στο σκέλος των δανείων του πακέτου που εξασφάλισε η Ελλάδα, ο καθ’ ύλην αρμόδιος αναπληρωτής υπουργός Εθνικής Οικονομίας και Οικονομικών, κ. Νίκος Παπαθανάσης, δηλώνει σε όλους τους τόνους ότι από το πακέτο των 36 δισ. η χώρα δεν πρόκειται να χάσει ούτε ένα ευρώ. Για να γίνει όμως κάτι τέτοιο, τόσο το ΥΠΕΘΟ όσο και τα υπόλοιπα υπουργεία που υλοποιούν έργα με χρηματοδότηση του ΤΑΑ θα πρέπει να ανταποκριθούν σε μια τριπλή πρόκληση. 

Η πρώτη αφορά την εκπλήρωση των οροσήμων που θα ολοκληρώνουν έργα και θα φέρουν τις τρεις τελευταίες δόσεις, που αποτελεί ένα τιτάνιο έργο για τον χρόνο που απομένει. Τούτο με δεδομένο ότι, παρά τις συνολικά 4 αναθεωρήσεις του ελληνικού προγράμματος, οι οποίες αφαίρεσαν δύσκολα ορόσημα και έργα που δεν θα τελείωναν εγκαίρως, μένουν ακόμα 180 επενδύσεις και μεταρρυθμίσεις για να μη χαθεί ούτε ένα ευρώ.

Συγκεκριμένα, για την υποβολή του 8ου αιτήματος επιχορηγήσεων πρέπει, μεταξύ άλλων, να έχει εκδοθεί η άδεια για τη δέσμευση και αποθήκευση άνθρακα, να έχει ψηφιστεί η νομοθεσία για τα επιδόματα ανεργίας, να αναβαθμιστούν υποδομές του ΕΣΥ, να ολοκληρωθεί το πληροφοριακό σύστημα για την ΑΑΔΕ.

Για το 9ο αίτημα, να ολοκληρωθούν οι εργασίες για τον Ε-65: Τρίκαλα - Εγνατία Οδός, να εκτελεσθούν εργασίες στον ΒΟΑΚ, να κατασκευασθούν τμήματα του προαστιακού σιδηροδρόμου στη Δυτική Αττική, να γίνουν έργα για τον ψηφιακό μετασχηματισμό των σιδηροδρόμων Ελλάδας, να κατασκευασθούν έργα για την αποκατάσταση οδών και σιδηροδρόμων που καταστράφηκαν από τις κακοκαιρίες "Daniel" και "Elias", να ολοκληρωθεί το Εθνικό Κτηματολόγιο, να αποκατασταθεί το έδαφος σε περιοχές δίκαιης μετάβασης, να εκπονηθούν πολεοδομικά σχέδια, να εκτελεστεί το έργο "Υποδομές οπτικών ινών σε κτίρια", να περατωθούν τα έργα των νέων δικαστικών κτιρίων, να υλοποιηθεί το ηλεκτρονικό μητρώο, να εκτελεσθούν επενδύσεις για την ψηφιοποίηση των ΜμΕ, να μειωθεί το clawback κατά 400 εκατ. ευρώ, να προχωρήσει η ανακαίνιση υποδομών μονάδων πρωτοβάθμιας υγειονομικής περίθαλψης, καθώς και υποδομών του ΕΣΥ, να ολοκληρωθεί η ανακαίνιση διαμερισμάτων κοινωνικής στέγασης, να ολοκληρωθούν οι πρωτοβάθμιοι προσεισμικοί έλεγχοι των δημόσιων κτιρίων.

Οι δόσεις

Το χρονοδιάγραμμα, με βάση την πρόσφατη αναθεώρηση του "Ελλάδα 2.0", προβλέπει ότι το 8ο αίτημα επιχορηγήσεων θα είναι ύψους 1,7 δισ. ευρώ και θα συνοδεύεται από το 7ο αίτημα δανείων 1,3 δισ. ευρώ. Το αίτημα για τη δόση των 3 δισ. ευρώ αναμένεται να υποβληθεί μέχρι και το τέλος Απριλίου.

Το 9ο και τελευταίο αίτημα επιχορηγήσεων θα είναι ύψους 4,4 δισ. ευρώ και θα συνοδεύεται από το 8ο αίτημα δανείων 5,2 δισ. ευρώ. Συνολικά, 9,6 δισ. ευρώ. Εν ολίγοις, στα τελευταία αιτήματα του Σεπτεμβρίου η Ελλάδα θα διεκδικεί σχεδόν το 30% του συνολικού ποσού που της αναλογεί.

 Τα δάνεια 

Στο τμήμα των δανείων, το οποίο συνδέεται και με την πορεία υλοποίησης των ιδιωτικών επενδύσεων που χρηματοδοτούν σε ποσοστό από 35% έως και 50% δάνεια του Ταμείου Ανάκαμψης, οι καθυστερήσεις που υπήρχαν αποσυμπιέστηκαν με την απόφαση για τη μεταφορά δανείων ύψους 2 δισ. στην Ελληνική Αναπτυξιακή Τράπεζα. 

Ωστόσο η κίνηση αυτή αποτελεί και το βασικό ορόσημο για την 7η δόση στο σκέλος των δανείων και αφορά την αξιολόγηση της Ελληνικής Αναπτυξιακής Τράπεζας, ώστε να εξασφαλίσει αναβάθμιση που θα της επιτρέψει να αξιοποιεί κονδύλια της Ε.Ε. Έτσι, θα μπορέσει να εισπράξει περίπου 2 δισ. ευρώ δανείων ως κεφαλαιακή ενίσχυση, τα οποία στη συνέχεια θα χρησιμοποιήσει για τη δανειοδότηση επιχειρήσεων, κυρίως μικρομεσαίων. Ο στόχος της κυβέρνησης είναι να εισπράξει το σύνολο των 36 δισ. ευρώ, αλλά κυρίως ενδιαφέρεται για τις επιχορηγήσεις. Στα δάνεια δεν αποκλείει κάποιες απώλειες.

Κατά τα λοιπά, στα δάνεια, για την 7η αίτηση πληρωμής, πρέπει να έχουν υπογραφεί με τις τράπεζες πιστώσεις 11,5 δισ. ευρώ, από 9,8 δισ. ευρώ που ήταν κατά την υποβολή του τελευταίου αιτήματος, δηλαδή επιπλέον 1,7 δισ. Για την 8η αίτηση πληρωμής, οι πιστώσεις πρέπει να αυξηθούν περαιτέρω κατά 1,7 δισ., για να φτάσουν στα 13,2 δισ. ευρώ, αλλά υπάρχουν και άλλοι ενδιάμεσοι στόχοι που αφορούν το "Σπίτι μου ΙΙ" και το "Αναβαθμίζω το σπίτι μου", οι οποίοι επίσης θα πρέπει να εκπληρωθούν.