Ο χρυσός σε ιστορικά υψηλά

Του Νικήτα Σίμου

Η διακύμανση του χρυσού πάνω από τα 4.000 δολάρια ανά ουγκιά σηματοδοτεί κάτι περισσότερο από ένα απλό ρεκόρ τιμής - σηματοδοτεί μια αποχώρηση από το δολάριο ΗΠΑ και μια νέα εποχή αποστροφής κινδύνου, καθώς τα κράτη αναζητούν πολιτική και οικονομική μόνωση, έναντι των κινδύνων.

Κατά την πρώτη εβδομάδα του Ιανουαρίου 2026, ο χρυσός είχε εκτοξευθεί πάνω από 4.400 δολάρια / ουγκιά (5/1), και οι Financial Times πρόσφατα ανέφεραν, ότι οι τιμές έχουν διπλασιαστεί σε λιγότερο από δύο χρόνια, επειδή οι κεντρικές τράπεζες συσσωρεύουν το πολύτιμο μέταλλο και οι επενδυτές στρέφονται σε αμοιβαία κεφάλαια χρυσού.

Το ενδιαφέρον των κεντρικών τραπεζών για τον χρυσό, πιθανώς δημιουργείται από την αντίστοιχη αντίληψη γεωπολιτικών και πολιτικών κινδύνων σχετιζόμενων με τις ΗΠΑ, με αποτέλεσμα να στρέφονται από το δολάριο ΗΠΑ, ως αποθεματικού μέσου, προς τον χρυσό. 

Ανεξάρτητα από αυτό το χαρακτηριστικό, δόθηκε μια  εντύπωση ηρεμίας από τις κεντρικές τράπεζες, σχετικά με τους προϋπολογισμούς και την ικανότητα και την προθυμία τους να διατηρήσουν τον πληθωρισμό υπό έλεγχο, μεσοπρόθεσμα.    

Για παράδειγμα, κατά τη διάρκεια συνέντευξης Τύπου τον Σεπτέμβριο του 2025, η Christine Lagarde, Πρόεδρος της Ευρωπαϊκής Κεντρικής Τράπεζας, και ο Luis de Guindos, Αντιπρόεδρος της ΕΚΤ, υποστήριξαν, ότι οι υψηλότεροι δασμοί, το ισχυρότερο ευρώ και ο αυξημένος παγκόσμιος ανταγωνισμός εμποδίζουν την ανάπτυξη.

"Ωστόσο, η επίδραση αυτών των αντιξοοτήτων στην ανάπτυξη θα πρέπει να εξασθενίσει το επόμενο έτος. Ενώ οι πρόσφατες εμπορικές συμφωνίες έχουν μειώσει κάπως την αβεβαιότητα, ο συνολικός αντίκτυπος της αλλαγής στο παγκόσμιο πολιτικό περιβάλλον θα καταστεί σαφής μόνο με την πάροδο του χρόνου". Η ΕΚΤ ελπίζει, ότι θα είναι σε θέση να σταθεροποιήσει τον πληθωρισμό στον στόχο της, για 2% μεσοπρόθεσμα.  

Αυτό βέβαια μένει να φανεί κάτω από το φως των όσων ακολουθήσαν μετά το φθινόπωρο του 2025 και βιώνουμε στον τρέχοντα χρόνο, με την απειλή κατάληψης της Γροιλανδίας από τις ΗΠΑ, που θα κλόνιζε το ΝΑΤΟ, ενώ η απαγωγή Μαδούρο δημιουργεί υψηλές εντάσεις στην Λατινική Αμερική.

Όταν το κεφάλαιο σταματά να επιδιώκει την απόδοση, σπεύδει προς τη σταθερότητα - και σταθερότητα είναι ο χρυσός. 

Ο Ugo Yatsliach, ιδρυτής της Gold Policy Advisor και καθηγητής οικονομικών στο Πανεπιστήμιο Bridgewater State και χρηματοοικονομικών στο Bunker Hill Community College, ισχυρίζεται ότι: "Οι κεντρικές τράπεζες δεν ανησυχούν μόνο για τον πληθωρισμό - ανησυχούν για έναν κόσμο, όπου τα περιουσιακά στοιχεία σε δολάρια (τίτλοι) θα μπορούσαν να τεθούν υπό κυρώσεις, να κατασχεθούν ή να υποτιμηθούν". 

"Αυτός είναι ο λόγος για τον οποίο οι κεντρικές τράπεζες πληρώνουν ένα premium για τον χρυσό, καθώς η κατοχή του δημιουργεί ένα πολιτικά ουδέτερο, ανθεκτικό στις επιπτώσεις επί των νομισμάτων, χαρτοφυλάκιο αποθεματικών.

Η εξάρτηση από το δολάριο είναι η υποκείμενη ευπάθεια

Τα κρατικά ομόλογα και η χρηματοδότηση των ΗΠΑ εξακολουθούν να αποτελούν σημείο αναφοράς για τα αποθεματικά, αλλά η ζήτηση για το δολάριο μειώνεται, καθώς ανταγωνιστικά μπλοκ, παράλληλα συστήματα πληρωμών και η αναδιάρθρωση της αλυσίδας εφοδιασμού, διαβρώνουν τα αποθεματικά FIAT και περιπλέκουν τη νομισματική πολιτική". (FIAT - λατινικά "ας είναι"- είναι τα νομίσματα, τα οποία δεν είναι συνδεδεμένα με κάποιο φυσικό εμπόρευμα, όπως πχ ο χρυσός. Βασίζονται στην κρατική υποστήριξη και στη δυναμική προσφοράς-ζήτησης. Τα περισσότερα σύγχρονα νομίσματα, όπως το δολάριο ΗΠΑ, Καναδά, Αυστραλίας,  το ευρώ κ.α. εμπίπτουν σε αυτήν την κατηγορία). 

Με την γεωπολιτική και οικονομική αβεβαιότητα να κυριαρχεί, η απόκτηση και αποθεματοποίηση χρυσού θεωρείται ένας βιώσιμος τρόπος αντιστάθμισης του κινδύνου, σηματοδοτώντας αυτό που οι σχολιαστές του κλάδου υποδηλώνουν, μια διαρθρωτική μετατόπιση στις παγκόσμιες ροές κεφαλαίων.

Το Επίσημο Φόρουμ Νομισματικών και Χρηματοπιστωτικών Ιδρυμάτων (OMFIF) δηλώνει, ότι τα γεωπολιτικά γεγονότα έχουν θέσει μια σταθερή βάση για να "αποκτήσει ξανά εξέχουσα θέση ο χρυσός στα χαρτοφυλάκια αποθεματικών των κεντρικών τραπεζών καθώς και ως τρόπος διευθέτησης πληρωμών για ορισμένες χώρες".

Νωρίτερα μέσα στο έτος, η Carlysle AIpInvest  ανάφερε, ότι οι κεντρικές τράπεζες πρόσθεσαν στα αποθέματά τους "410 τόνους χρυσού στο πρώτο εξάμηνο του 2025 (24% περισσότερο από τον πενταετή μέσο όρο), με τις αναδυόμενες αγορές να ηγούνται της διαφοροποίησης των αποθεμάτων τους σε δολάρια".

Ένας εκπρόσωπος της Ευρωπαϊκής Κεντρικής Τράπεζας δήλωσε στο World Finance: "Η ΕΚΤ κατέχει χρυσό ως μέρος των συναλλαγματικών της αποθεμάτων και αναγνωρίζουμε την ιστορική και στρατηγική του σημασία στη διαχείριση των αποθεματικών". Πέρα από αυτό, είπε, ότι η ΕΚΤ - όπως και η Τράπεζα της Αγγλίας - δεν θα μπορούσε να σχολιάσει περαιτέρω, καθώς δεν είναι σε θέση να σχολιάσει συγκεκριμένες προβλέψεις της αγοράς, ή τις πολιτικές άλλων κεντρικών τραπεζών. 

Παρ 'όλα αυτά, ο Hugh Morris, της Z/Yen Group, θεωρεί το τρέχον επίπεδο ενδιαφέροντος για τον χρυσό ιδιαίτερα σημαντικό.

Εκτιμά, ότι υπάρχει "βέβαιη αντιστροφή μιας ιστορικής τάσης, επειδή μέχρι πρόσφατα οι κεντρικές τράπεζες ήταν καθαροί πωλητές και όχι καθαροί αγοραστές χρυσού".  

Ωστόσο, αποφάσεις και χειρισμοί του Προέδρου Τραμπ έχουν πυροδοτήσει ανησυχίες - ότι υπάρχει υπερβολική εξάρτηση από το δολάριο ΗΠΑ - ωθώντας τις κεντρικές τράπεζες και τους επενδυτές να πιστεύουν, ότι δεν θα έπρεπε να εξαρτώνται υπερβολικά από αυτό, παρόλο που οι ανησυχίες για το αμερικανικό νόμισμα προηγούνται του Τραμπ, δεδομένου του ύψους του αμερικανικού χρέους -$ 37 τρισεκ.-.

Το Γραφείο Προϋπολογισμού του αμερικανικού Κογκρέσου (CBO) ενδεχομένως υποεκτιμά την αύξηση του δημόσιου χρέους των ΗΠΑ από το 124,3% του ΑΕΠ, που ήταν στα τέλη του 2024, στο 145% κατά το έτος 2050.   Το ίδιο το υπουργείο Οικονομικών θεωρεί ότι θα φθάσει στα 200% του ΑΕΠ. Και πρόσφατη έρευνα του ανεξάρτητου Ινστιτούτου Bruegel υπολογίζει, ότι θα εκτιναχθεί στο 280% του ΑΕΠ, ένα επίπεδο πιθανότατα μη-βιώσιμο-.

Επικρατεί η διαπίστωση, ότι οι ΗΠΑ δαπανούν περισσότερα για την εξυπηρέτηση του χρέους παρά για τον αμυντικό  προϋπολογισμό.

Ένας άλλος παράγοντας, ο οποίος συμβάλλει προς την κατεύθυνση της αποδολαροποίησης, είναι η παγκόσμια ανασφάλεια, δεδομένων των περισσοτέρων κρίσεων και συγκρούσεων, τα τελευταία χρόνια, όπως πχ ο πόλεμος μεταξύ Ρωσίας και Ουκρανίας, και στη Γάζα μεταξύ Ισραήλ και Παλαιστίνης. Έτσι, καθώς ο χρυσός αποτελούσε πάντοτε αντιστάθμισμα έναντι των οικονομικών επιπτώσεων των διαφόρων γεγονότων, εξακολουθεί να παραμένει ένα πολύ ασφαλές περιουσιακό στοιχείο.

Ο Hugh Morris προσθέτει ότι: "Ουσιαστικός μοχλός για τις αγορές χρυσού από τις κεντρικές τράπεζες είναι και η ομαδική σκέψη" στο πλαίσιο της οποίας λειτουργούν οι κεντρικές τράπεζες, ενδιαφερόμενες για την ενίσχυση της σχετικής θέσης  τους , ως προς τις άλλες".

Ελκυστικό για τις αναπτυσσόμενες χώρες

Ο Michael Bolliger, της UBS Global Wealth Management, διαπιστώνει, ότι ο χρυσός είναι ιδιαίτερα ελκυστικός για τις κεντρικές τράπεζες στις αναπτυσσόμενες χώρες, καθώς προσπαθούν να διαφοροποιήσουν τα αποθέματά τους, ενώ παράλληλα αντισταθμίζουν τις οικονομικές, γεωπολιτικές και πολιτικές αβεβαιότητες.

Οι κεντρικές τράπεζες των αναδυόμενων αγορών ήταν οι μεγαλύτεροι αγοραστές χρυσού

"Τα τελευταία χρόνια, οι κεντρικές τράπεζες των αναδυόμενων αγορών ήταν οι μεγαλύτεροι αγοραστές χρυσού, αναζητώντας περιουσιακά στοιχεία που είναι λιγότερο συσχετισμένα με το δολάριο ΗΠΑ και λιγότερο ευαίσθητα στις διακυμάνσεις των επιτοκίων", εξηγεί, ο Bolliger, πριν προσθέσει, ότι αυτή η συνεχιζόμενη συσσώρευση αναμένεται να συνεχιστεί. Αυτό μπορεί να οφείλεται στο γεγονός, ότι αυτά τα ιδρύματα είναι λιγότερο ευαίσθητα στις τιμές αγοράς του μετάλλου , θεωρώντας τον χρυσό ως σταθερό μέσο αποθήκευσης αξίας.

Ο Bolliger υποστηρίζει, ότι υπάρχουν και διάφοροι άλλοι λόγοι που έχουν οδηγήσει σε υψηλά επίπεδα την τιμή του χρυσού από τον Ιούλιο του 2025.

Ο πρώτος παράγοντας είναι η προσδοκία περαιτέρω μειώσεων των επιτοκίων από την Ομοσπονδιακή Τράπεζα των ΗΠΑ (Federal Reserve) και ο επίμονος πληθωρισμός.

Από κοινού οι παράγοντες αυτοί, έχουν οδηγήσει τα πραγματικά επιτόκια σε χαμηλότερα επίπεδα στις ΗΠΑ, καθιστώντας τον χρυσό περισσότερο ελκυστικό –πχ με υψηλές κεφαλαιακές αποδόσεις - σε σύγκριση με τα τοκοφόρα περιουσιακά στοιχεία.

Το δολάριο ΗΠΑ έχει επίσης αποδυναμωθεί, επειδή η Fed εκτιμάται ότι θα χαλαρώσει την πολιτική της ( εφαρμογή QE-τύπωμα νομίσματος) , αυξάνοντας την κυκλοφορία δολαρίων, κάτι το οποίο, ενισχύει την ελκυστικότητα του χρυσού για επενδυτές εκτός δολαρίου. Η προοπτική προκαλεί νευρικότητα στις αγορές και είναι ένας ισχυρός λόγος για την κατοχή χρυσού, καθώς η QE λειτουργεί κατά τεκμήριο μόνο βραχυπρόθεσμα.

Η αντίληψη αυτή οδηγεί σε μια ισχυρή ζήτηση από επενδυτές, η οποία "αποδεικνύεται από την αύξηση των συμμετοχών σε χρηματιστηριακά διαπραγματεύσιμα αμοιβαία κεφάλαια (ETF) συνδεδεμένα με τον χρυσό, και στις ισχυρές αγορές από τις κεντρικές τράπεζες". Αυτό, συνεχίζει ο αξιωματούχος της UBS, στηρίζει τις τιμές του πολύτιμου μετάλλου και έτσι, ενώ υπήρξε μια πολύ σύντομη επιβράδυνση το καλοκαίρι του 2025, "αυτοί οι υποκείμενοι παράγοντες, μαζί με τους αυξημένους γεωπολιτικούς κινδύνους και την πολιτική αβεβαιότητα, έχουν ωθήσει τον χρυσό σε νέα τρέχοντα υψηλά".

Ακόμη, υπάρχει μια επιπλέον ενδιαφέρουσα παρενέργεια ενδεικτική της αστάθειας της αγοράς.

Έχει διαταραχθεί η μακροπρόθεσμη αντίστροφη σχέση μεταξύ των τιμών του χρυσού και των επιτοκίων.

"Όταν τα επιτόκια ήταν υψηλότερα, παραδοσιακά, οι τιμές του χρυσού ήταν χαμηλότερες. Αυτή τη στιγμή βλέπουμε σχετικά υψηλά επιτόκια και υψηλές τιμές χρυσού". 

Κίνα: Ένας μεγάλος αγοραστής χρυσού

Παρά ταύτα, ο Eric Strand, της AuAg Funds στην AIFM σημειώνει, ότι η Τράπεζα της Αγγλίας και η Ευρωπαϊκή Κεντρική Τράπεζα ήταν οι λιγότερο δραστήριες στην αγορά χρυσού. "Η Κίνα ήταν ένας μεγάλος αγοραστής χρυσού, όπως και άλλες κεντρικές τράπεζες στην Ασία, και τώρα ορισμένες ευρωπαϊκές κεντρικές τράπεζες κινούνται παρόμοια   - όπως η της Πολωνίας-".

Κατά τον  Strand  η Κίνα και η Ρωσία, παρά το ότι είναι μεγάλοι παραγωγοί χρυσού – η Κίνα ο μεγαλύτερος παγκόσμια από το 2007 - κρατούν τον χρυσό τους και πραγματοποιούν αγορές για να προσθέσουν στα αποθεματικά τους. Αυτό δεν συμβαίνει με τις ΗΠΑ.

Η αποσύνδεση του δολαρίου από τον χρυσό το 1971, από τον Πρόεδρο Νίξον, ενδεχομένως έθεσε το χρονοδιάγραμμα για τη νέα παγκόσμια τάξη.

"Έκτοτε, όλα τα νομίσματα συνδέονται με το δολάριο, ως αποθεματικό μέσο, γεγονός το οποίο οδήγησε σε δραματική απώλεια της αξίας τους, αν αυτή θα μετριόταν σε χρυσό".

Πληροφοριακά, σύμφωνα με στοιχεία του World Gold Council για τα αποθέματα χρυσού των κεντρικών τραπεζών σε τόννους, οι πρώτες 10 χώρες είναι:  ΗΠΑ 8.133 τον. , Γερμανία 3.351 τον., Ιταλία 2.452 τον.,  Γαλλία 2.437 τον., Ρωσία 2.334 τον., Κίνα 2.292 τον., Ελβετία 1.040 τον., Ινδία 880 τον., Ιαπωνία 846τον., Τουρκία 623 τον.

Τα αποθέματα της Τράπεζας της Ελλάδος ανέρχονται σε 114.6 τόννους  και η χώρα μας είναι 38η στην διεθνή κατάταξη. 

Μετατόπιση στις παγκόσμιες ροές κεφαλαίων

Όσον αφορά την αιτία για την οποία υπάρχει μια μετατόπιση στις παγκόσμιες ροές κεφαλαίων, η Nicky Shiels, της MKS PAMP, τονίζει ότι η εμπιστοσύνη σε ιστορικά ασφαλή περιουσιακά στοιχεία, όπως τα περιουσιακά στοιχεία σταθερού εισοδήματος ( πχ κρατικά ομόλογα), έχει μειωθεί σημαντικά δεδομένων των "υψηλών επιπέδων χρέους στις περισσότερες δυτικές χώρες".

Η ερευνήτρια λέει, ότι αυτό έχει αναγκάσει τους επενδυτές να επανεξετάσουν τις επιλογές τους, ή να επανεξετάσουν παραδοσιακές συνθέσεις χαρτοφυλακίων και να στραφούν σε περιουσιακά στοιχεία όπως, ο χρυσός, τα κρυπτονομίσματα ή τα ακίνητα. Ωστόσο, προειδοποιεί, ότι το σύνολο των θεωρουμένων ασφαλών περιουσιακών στοιχείων ( ομόλογα) συρρικνώνεται. 

Ο Hugh Morris  υποστηρίζει, ότι ο κύριος καταλύτης για τη μετατόπιση των κεφαλαιακών ροών, είναι, ότι η αντίληψη κινδύνου είναι μεγαλύτερη από την αντίληψη ευκαιριών, στην αγορά. Εξηγεί, γιατί πιστεύει ότι έχει προκύψει αυτή η κατάσταση: "Οι εταιρείες που αναζητούσαν ευκαιρίες υψηλής ανάπτυξης και υψηλής αξίας για επενδύσεις - όπως οι εταιρείες του Τρίτου Κόσμου - επηρεάζονται τώρα από τους δασμούς των ΗΠΑ" με αποτέλεσμα την δραματική μείωση των εσόδων τους και την διάβρωση των δολαριακών αποθεματικών τους. Αυτή η δυναμική τις ωθεί προς τον χρυσό, προκειμένου να διατηρήσουν ένα επίπεδο αξίας του ενεργητικού τους. 

"Οι επενδυτές πρέπει να επανεξετάσουν πού μπορεί να βρίσκονται οι ευκαιρίες και οι κίνδυνοι. Το σημαντικό κίνητρο της οικονομικής θεωρίας του Τραμπ βασίζεται σε μια προοπτική μηδενικού αθροίσματος, η οποία καθοδηγείται από μια θεμελιώδη πεποίθηση, ότι η πίτα των ευκαιριών είναι περιορισμένη, και αν έχω ένα μεγαλύτερο μέρος, εσύ έχεις ένα μικρότερο μέρος και αντίστροφα".

Αυτό έρχεται σε αντίθεση με την άποψη της κλασικής οικονομικής θεωρίας, η οποία υπονοεί, ότι δεν υπάρχει λόγος να ανησυχείτε για το μέγεθος του κομματιού σας από την πίτα, επειδή είναι σημαντικό να ανησυχείτε περισσότερο για το μέγεθος της πίτας από την οποία αφαιρείτε το μερίδιό σας. Αυτό συμβαίνει, επειδή ένα μικρότερο κομμάτι μιας μεγαλύτερης πίτας μπορεί, να προσφέρει ένα καλύτερο αποτέλεσμα σε σύγκριση με ένα μεγαλύτερο κομμάτι μιας μικρότερης πίτας.

"Η φιλοσοφία του Τραμπ βασίζεται σε ένα αποτέλεσμα νίκης-ήττας, ουσιαστικά: αν κερδίσεις, χάνω ή αν εγώ κερδίσω, χάνεις, και δεν βλέπει έναν κόσμο όπου μπορούμε και οι δύο να κερδίσουμε. Αυτή η κοσμοθεωρία καθοδηγεί τη χάραξη της πολιτικής του", προσθέτει ο Morris.

Οπλοποίηση του δολαρίου

"Ακόμα και πριν από το Trump 2.0, οι σύμμαχοι αντιλαμβάνονταν, ότι κινδύνευαν να εμπιστευτούν την οικονομική τους πηγή ζωής στις ΗΠΑ.

Τώρα που ο Trump διεξάγει εμπορικούς πολέμους εναντίον φίλων και εχθρών, αυτό έχει μόνο ενισχύσει το κίνητρο για τις κεντρικές τράπεζες σε όλο τον κόσμο να διαφοροποιηθούν από το δολάριο ΗΠΑ και τα αμερικανικά ομόλογα".
Ο Γιάτσλιαχ λέει, ότι το κεφάλαιο μεταναστεύει από την "απόδοση με κάθε κόστος" στην "ανθεκτικότητα με κάθε κόστος". Και προσθέτει: "Η μειωμένη ζήτηση για αμερικανικά ομόλογα, η υποτίμηση του δολαρίου και οι γεωπολιτικές εντάσεις καθιστούν τα χαρτοφυλάκια περιουσιακών στοιχείων ( τίτλοι) περισσότερο επικίνδυνες επενδύσεις, ωθώντας τα χρηματοπιστωτικά ιδρύματα στον χρυσό για προστασία".

Διαπιστώνει, ότι η ελκυστικότητα του χρυσού αυξάνεται, όταν η συνάρτηση αποθήκευσης αξίας υπερτερεί της συνάρτησης μέσου πληρωμής.

Όσο για την Κίνα, τη δεύτερη μεγαλύτερη κάτοχο ομολόγων των ΗΠΑ στον κόσμο, λέει ότι έχει "μειώσει τα αποθέματά της σε αμερικανικά ομόλογα από $ 1,3 τρισεκ. σε $ 765 δισεκ., ενώ ταυτόχρονα ενισχύει τα αποθέματα χρυσού της" από το 2011.

Ο σκοπός πίσω από αυτή την ενέργεια ήταν η διαφοροποίηση των αποθεματικών της χώρας και ο μετριασμός των κινδύνων από την μετατροπή του δολαρίου ΗΠΑ, σε όπλο της Ουάσιγκτον.  

Όσο για την Ομοσπονδιακή Τράπεζα των ΗΠΑ, παρατηρεί: "Μέχρι σήμερα, η παγκόσμια κοινότητα βλέπει, ότι η τρέχουσα εκτελεστική εξουσία της κυβέρνησης των ΗΠΑ επιδιώκει μεγαλύτερη επιρροή στην Fed. Αυτό αυξάνει την αντίληψη, ότι το δολάριο χρησιμοποιείται ως πολιτικό εργαλείο, εξ ου και η φυγή από τα δολάρια στον χρυσό – ο οποίος είναι πολιτικά ουδέτερος".

Ανατρεπτικές ενέργειες του Τραμπ

Ο Μόρις εκτιμά, ότι ο Πρόεδρος Τραμπ προσπαθεί να αλλάξει και να αναδιατάξει το τρέχον χρηματοπιστωτικό και οικονομικό σύστημα - στις ΗΠΑ και παγκοσμίως.  

Λέει, ότι ο Τραμπ το κάνει αυτό διατηρώντας συνεχή πίεση στην Fed να μειώσει τα επιτόκια, για να τονώσει την οικονομική δραστηριότητα.

Άλλες κεντρικές τράπεζες ανησυχούν για αυτές τις τακτικές του Τραμπ: "Εάν η Fed μειώσει τα επιτόκια, υπάρχουν ήδη άφθονες ενδείξεις, ότι οι πληθωριστικές πιέσεις συσσωρεύονται στην οικονομία των ΗΠΑ και η επιθετική μείωση των επιτοκίων, απλώς θα επιτείνει τον πληθωρισμό, δημιουργώντας ένα φαύλο κύκλο". Το αποτέλεσμα θα είναι μείωση της αξίας του δολαρίου, και πίεση στις κεντρικές τράπεζες και τους επενδυτές να από-επενδύσουν από τα δολαριακά απόθέματά τους.

"Τα μέσα κοινωνικής δικτύωσης δεν κάνουν λάθος, η πολιτική των ΗΠΑ αλλάζει", σχολιάζει ο Γιάτσλιαχ. 

Για αυτόν, εκείνο το οποίο έχει σημασία είναι, ότι οι πολιτικές κινήσεις των ΗΠΑ μεταδίδονται παγκοσμίως μέσω του δολαρίου ΗΠΑ, των κρατικών ομολόγων και των αγορών κεφαλαίων.

"Οποιαδήποτε εκτελεστική προσπάθεια της κυβέρνησης των ΗΠΑ να επηρεάσει τη διακυβέρνηση και την πολιτική της Fed (διορισμοί, συγκρούσεις υψηλού προφίλ, προσπάθειες απομάκρυνσης ενός εν ενεργεία Διοικητή) δημιουργεί αβεβαιότητα στις παγκόσμιες αγορές", εξηγεί.

Ο φόβος είναι, ότι ο πρόεδρος θα έχει απόλυτη εξουσία επί του δολαρίου, το οποίο αποτελεί την άγκυρα του παγκόσμιου συστήματος αποθεματικών. Αυτό συμβαίνει επειδή το αμερικανικό νόμισμα θα γίνει πολιτικό μέσο, και όχι καθοδηγούμενο από την αγορά.

Προσθέτει: "Αυτό που οι περισσότεροι δεν γνωρίζουν είναι ότι ο Νόμος περί Αποθεμάτων Χρυσού του 1934 μεταβίβασε την κυριότητα όλου του χρυσού από την Ομοσπονδιακή Τράπεζα στο Υπουργείο Οικονομικών των ΗΠΑ και δημιούργησε το Ταμείο Σταθεροποίησης Συναλλάγματος (ESF) - ένα ταμείο που έχει σχεδιαστεί για να ελέγχει την αξία του δολαρίου διεθνώς -.  

Το Άρθρο 10(ac) δίνει στον Πρόεδρο και τον Υπουργό Οικονομικών τη διακριτική ευχέρεια να διαπραγματεύονται χρυσό και ξένο συνάλλαγμα, καθώς και τη λειτουργία ενός Ταμείου Σταθεροποίησης Συναλλάγματος ύψους $ 2 δισεκ. (Νόμος περί Αποθεμάτων Χρυσού του 1934. Δημοσιεύμα Αρ. 73-87, § 10(a)-(c), 48 Stat. 337 (1934).)"

"Ο νόμος ορίζει επίσης ότι οι ενέργειες του Προέδρου και του Υπουργού Οικονομικών είναι οριστικές και δεν υπόκεινται σε έλεγχο από κανέναν άλλο αξιωματούχο των ΗΠΑ".  

Έτσι, εάν ένας Πρόεδρος καταφέρει να απομακρύνει τον εν ενεργεία Διοικητή της Fed και διορίσει κάποιον υπό εκτελεστική επιρροή, το παγκόσμιο νομισματικό σύστημα θα υπόκειται σε άνευ προηγουμένου εκτελεστική επιρροή από τις ΗΠΑ".

Τελικά, αυτό θα μείωνε την ανεξαρτησία της Fed, καθώς θα γινόταν ευάλωτη στην πολιτική ατζέντα της κυβέρνησης Τραμπ.    

Κατά συνέπεια, αυτό θα αύξανε την σημασία την οποία δίνουν οι ξένες κεντρικές τράπεζες στην θωράκισή τους. Όταν το νόμισμα-άγκυρα φαίνεται πολιτικό, η ασφαλιστική πολιτική κάθε κεντρικής τράπεζας είναι ο χρυσός.

Χρυσός: Ξεπερνώντας τον κίνδυνο;

Μπορεί ο χρυσός να αντιμετωπίσει τους γεωπολιτικούς και οικονομικούς κινδύνους καλύτερα από το δολάριο ΗΠΑ και τα ομόλογα του αμερικανικού δημοσίου;    

Ο Bolliger τονίζει, ότι τα τελευταία χρόνια ο χρυσός έχει ξεπεράσει σε απόδοση πολλές άλλες κατηγορίες περιουσιακών στοιχείων, συμπεριλαμβανομένου του δολαρίου ΗΠΑ και των ομολόγων του αμερικανικού δημοσίου, "και όσο οι επενδυτές παραμένουν απασχολημένοι με γεωπολιτικές ανησυχίες και πολιτικούς κινδύνους, πιστεύουμε, ότι ο χρυσός μπορεί να συνεχίσει να υπερβαίνει σε απόδοση τα περιουσιακά στοιχεία που θεωρούνται ασφαλή καταφύγια, όπως το δολάριο ΗΠΑ και τα ομόλογα του αμερικανικού δημοσίου".

Από την άλλη πλευρά, η τιμή του χρυσού μπορεί επίσης να έχει σημαντικές διακυμάνσεις κατά τη διάρκεια "γεγονότων μείωσης κινδύνου", οπότε οι επενδυτές θα ρευστοποιούσαν περιουσιακά στοιχεία ( χρυσό) και θα  τα επένδυαν σε μετρητά ( δολάρια ΗΠΑ)".

Στο πλαίσιο της δυναμικής των παραμέτρων και των απόψεων τις οποίες παραθέσαμε, η UBS εκτιμά, ότι η τιμή του χρυσού/ ουγκιά θα μπορούσε να φθάσει το επίπεδο των 5.000 δολαρίων κατά το 3ο τρίμηνο του 2026, ενώ σε περίπτωση πολιτικής ή οικονομικής κλιμάκωσης θα μπορούσε να φθάσει και τα 5.400 δολάρια.    

Η JP Morgan Global research  εκτιμά, ότι σε περιβάλλον γεωπολιτικής αβεβαιότητας, εμπορικών ανησυχιών, μειούμενης ζήτησης για δολάρια και αυξημένων αγορών χρυσού από τις κεντρικές τράπεζες, οι τιμές του χρυσού θα κυμανθούν σε 5.055 δολάρια / ουγκιά κατά μέσο όρο, μέχρι το τελευταίο τρίμηνο του 2026.  Στην συνέχεια θα υπάρξει αυξητική τάση, μέχρι του επιπέδου των 5.400 δολαρίων/ ουγκιά, κατά το τέλος του 2027.

Η γενική ένδειξη, θα μπορούσαμε να υποστηρίξουμε, είναι ότι οι κίνδυνοι μάλλον θα αυξηθούν, το δολάριο θα τείνει να υποτιμηθεί και ο χρυσός θα λάμψει περισσότερο.    

Ό,τι και να συμβεί, όσο υπάρχει αβεβαιότητα, οι άνθρωποι μάλλον θα συνεχίσουν να επενδύουν σε χρυσό.

* Ο Νικήτας Σίμος είναι Οικονομολόγος, Γεωπολιτικός Αναλυτής