Από τον ρεαλισμό στον κυνισμό

Του Χρήστου Χωμενίδη

"Ουδείς εκών κακός" ισχυρίζεται ο πλατωνικός Σωκράτης. Για κανέναν άνθρωπο η κακία, η φαυλότητα, δεν αποτελεί ελεύθερη επιλογή. Προϋποθέτει ευήθεια είτε βαθιά άγνοια. Πράγματι: όποιος απλός πολίτης δικαιώνει καθ’οιονδήποτε τρόπο την απαγωγή του Μαδούρο είναι, τη συγκεκριμένη στιγμή, βλαξ. 

Δεν συζητείται εάν ο διάδοχος του Ούγκο Τσάβες εξαλλάχθηκε από οδηγός αστικού λεωφορείου, στα νιάτα του, σε τύραννο. Εάν κληρονόμησε το ατόφιο επαναστατικό πνεύμα -που ξεκινούσε από τις κτηνώδεις κοινωνικές ανισότητες στη Βενεζουέλα- και το κατήντησε άλλοθι αυθαιρεσίας. Καταπίεσης.

Και ο Ούγκο Τσάβες στόφα λαϊκιστή ηγέτη είχε. Και ας εμφορούνταν από αγαθές προθέσεις και ας μην ήταν προσωπικά διεφθαρμένος -κάθε άλλο-, έβλεπε τον εαυτό του σαν μεσσία. "Θα σας σώσω καταπώς νομίζω εγώ, έστω και με το ζόρι! Θα με αποθεώνετε εν ζωή και μετά θάνατον!" 

Έδωσε στα στερνά του τη σκυτάλη στον δουλοπρεπέστερο μάλλον κόλακά του. Κι εκείνος το ξεφτίλισε. Έγινε ο "Σούπερ Μουστάκιας". Μέχρι σειρά κινουμένων σχεδίων παρήγγειλε, με τον εαυτό του σε ρόλο Σούπερμαν, να προβάλλεται στην κρατική τηλεόραση για να διαπαιδαγωγούνται τα παιδάκια. Νόθεψε εκλογές, καταδίωξε και εξόντωσε πολιτικούς αντιπάλους, έβαλε τη χώρα του σε κοινωνική και οικονομική μέγγενη. Οι φτωχοί, που είχαν πάρει επί Τσάβες βαθιά ανάσα, ξανάπεσαν στη φτώχεια. Η παλιά άρχουσα τάξη ονειρευόταν την παλινόρθωσή της στο όνομα της ελευθερίας. Θα εκχωρούσε με ευγνωμοσύνη τον εθνικό πλούτο σε όποιον θα την αποκαθιστούσε. Νόμισε πως τον βρήκε στο πρόσωπο του Ντόναλντ Τραμπ.

Κουραφέξαλα! Γίνεται αστείος -και το ξέρει- ο Τραμπ όταν παριστάνει τον τυρρανοκτόνο. Όποιο πρόσχημα και αν επικαλείται, την παραβίαση των ανθρώπινων δικαιωμάτων από τον Μαδούρο, τη ναρκο-τρομοκρατία, την επόμενη κιόλας στιγμή το λέει καθαρά. "Θα κυβερνήσουμε τη Βενεζουέλα μέχρι νεοτέρας". Γιατί; Διότι μπορούμε!

Κι ακούς διάφορους τυφλωμένους πολίτες να μιλούν για αποκατάσταση της δημοκρατίας στη Βενεζουέλα. Εάν του καιγόταν καρφάκι του Τραμπ για τη δημοκρατία, δεν θα έκανε τα γλυκά -τα στραβά έστω- μάτια στο καθεστώς της Βόρειας Κορέας. Δεν θα δεξιωνόταν στον Λευκό Οίκο τον "ισχυρό άνδρα" της Σαουδικής Αραβίας, που τον αντίπαλό του -τον δύσμοιρο Τζαμάλ Κασόγκι- διέταξε να τον πριονίσουν κυριολεκτικά μέσα στο προξενείο της Κωνσταντινούπολης. Δεν θα απειλούσε τις δημοκρατικές δικλείδες ασφαλείας μέσα στις Ηνωμένες Πολιτείες.

Δεν εχθρεύεται τη δημοκρατία ο Ντόναλντ Τραμπ. Του είναι απλώς παγερά αδιάφορη. Μοναδικός του γνώμονας η προαγωγή του προσωπικού του συμφέροντος. Που του αρέσει να το ταυτίζει με το συμφέρον των ΗΠΑ.

Οφείλουν οι απλοί πολίτες, απανταχού, να φρίττουν με ό,τι ενσαρκώνει ο Τράμπ. "Όποιος δεν φοβάται το πρόσωπο του τέρατος, πάει να πει ότι του μοιάζει" κατά την εμβληματική ρήση του Μάνου Χατζιδάκι.

Οι ηγέτες όμως του δημοκρατικού κόσμου τι πρέπει να κάνουν; Πώς να αντιδράσουν στην γκανγκστερική συμπεριφορά του Προέδρου των ΗΠΑ; Εδώ σε θέλω…

Η διεθνής πολιτική ανέκαθεν χαρακτηριζόταν από αβάσταχτο για τους απλούς πολίτες κυνισμό. Το να ηγείσαι της πατρίδας σου σημαίνει μάλλον ότι πρέπει να εγκλιματιστείς με τα ήθη που επικρατούν στη διεθνή αρένα. Να αναγνωρίσεις στις μεγάλες δυνάμεις ζώνες επιρροής. Να αποδεχθείς ότι οι μικρότερες χώρες συνάπτουν και υπηρετούν συμμαχίες, γίνονται εν ανάγκη δορυφόροι ή φερέφωνα, για να προστατεύονται. Μέχρι πού φτάνει αυτό;

Εάν αποδέχεσαι την απαγωγή του Μαδούρο, με τι έρεισμα θα σταθείς στο πλευρό του Ζελένσκι; Ο μεν, θα εξηγήσεις, ήταν δικτάτορας. Ο δε χαίρει της εμπιστοσύνης του λαού του, που εκφράστηκε με ελεύθερες εκλογές. Η Ουκρανία αντιστέκεται στη βαρβαρότητα του Πούτιν. Ενώ στη Βενεζουέλα έχεις να διαλέξεις μεταξύ δύο κακών. Ισχύει.

Ανατριχιάζεις πάντως, ως απλός πολίτης, όταν ακούς τον Πρόεδρο Μακρόν να πανηγυρίζει για την απαγωγή του Μαδούρο. Τον θυμάσαι, λίγα χρόνια πριν, να χαριεντίζεται μαζί του, να τον φλερτάρει σχεδόν, με το μυαλό του στα πετρέλαια της Βενεζουέλας. "Και ο χαμαιλεοντισμός κομμάτι είναι του παιχνιδιού" καλείσαι να σκεφτείς.

Η Ελλάδα συνεπώς πώς θα έπρεπε να τοποθετηθεί δια στόματος Κυριάκου Μητσοτάκη; Να χαιρετήσει την ενέργεια του Τραμπ; Να την καταδικάσει; Ή να σιωπήσει – η σιωπή μάλλον δεν στέκει ως επιλογή.

Διαβάζω τη δήλωση Μητσοτάκη. Φτάνω στην τρίτη φράση. "…Δεν είναι η στιγμή να σχολιάσουμε τη νομιμότητα των πρόσφατων ενεργειών…" 
"Ορίστε!" θα σου έλεγε, κατ’ιδίαν, ο ίδιος ο Μητσοτάκης. "Το διατυπώνω όσο πιο καθαρά μπορώ ότι οι πρόσφατες ενέργειες είναι παράνομες. Τι περισσότερο ζητάς; Να θρηνήσω για τον Μουστάκια;" 

"Άμα οι απαγωγές νομιμοποιηθούν εν τοις πράγμασι" θα του απαντούσες "κι άμα  θεωρηθεί κάποτε η Ελλάδα όχι αρκούντως δημοκρατική χώρα…" 

"Και μπουκάρουν ξένοι κομμάντος στο Μέγαρο Μαξίμου. Κι αρπάξουν τον πρωθυπουργό. Θα τους σταματούσε, πιστεύεις, να είχα καταδικάσει εγώ σήμερα την απαγωγή του Μαδούρο; Αυτό έχεις χρέος να το κάνεις εσύ. Εγώ κρατάω τις ισορροπίες. Φυλάω τα μπόσικα."

Από τον ρεαλισμό στον κυνισμό είναι ένα βήμα. Μετέωρο τις πιο πολλές φορές.