Γιατί η ΕΚΤ χτυπά καμπανάκι για τις σχέσεις τραπεζών με επενδυτικές και funds

Του Νίκου Κωτσικόπουλου

Καθαροί οφειλέτες σε επενδυτικές και funds ειδικά από τις ΗΠΑ, είναι μία ομάδα ευρωπαϊκών συστημικών τραπεζών που έχει αναπτύξει μεγάλη διασύνδεση με διεθνείς χρηματοπιστωτικούς φορείς –όχι τράπεζες, (Non Banking Financial Institutions), από την οποία χρηματοδοτείται έως και το 15% των τραπεζικών ισολογισμών στην Ευρωζώνη.

Οι διασυνδέσεις μεταξύ των τραπεζών της ΕΕ και του τομέα της μη τραπεζικής χρηματοπιστωτικής διαμεσολάβησης (NBFI) μπορούν να προκαλέσουν συστημικούς κινδύνους, πιστεύουν η ΕΚΤ και το Ευρωπαϊκό Συμβούλιο Συστημικού Κινδύνου και χτυπούν καμπανάκια στις τράπεζες να μην "ξανοίγονται" σε επικίνδυνα νερά…

Η ΕΚΤ και το ΕΣΣΚ δημοσίευσαν κοινή έκθεση που αναλύει τους κινδύνους για τη χρηματοπιστωτική σταθερότητα από τις διασυνδέσεις μεταξύ τραπεζών και του μη τραπεζικού χρηματοπιστωτικού τομέα διαμεσολάβησης.

Σε απόσπασμα της έκθεσης αναφέρεται: "Το γεγονός ότι οι τράπεζες του ευρώ είναι συνολικοί καθαροί οφειλέτες των μη τραπεζικών χρηματοπιστωτικών ιδρυμάτων (NBFI) υποδηλώνει ότι η βασική συνέπεια των διασυνδέσεων στην Ευρώπη είναι οι ευπάθειες χρηματοδότησης και ρευστότητας. Οι οντότητες αυτές, χρηματοδοτούν περίπου το 15% των ισολογισμών των τραπεζών στη ζώνη του ευρώ, με τη βραχυπρόθεσμη χρηματοδότηση να αντιπροσωπεύει μεγάλο μέρος. Συγκριτικά, οι συνολικές διασυνδέσεις ενεργητικού με μη τραπεζικές οντότητες φθάνουν περίπου το 10% του συνόλου των τραπεζικών περιουσιακών στοιχείων στη ζώνη του ευρώ.

Τα ανοίγματα από την πλευρά του ενεργητικού των τραπεζών της ζώνης του ευρώ στις  οντότητες αυτές αντιστοιχούσαν σε περίπου 10% του συνολικού ενεργητικού των σημαντικών ιδρυμάτων τον Δεκέμβριο του 2024".

Με βάση την εποπτική αναφορά, ο δανεισμός (συμπεριλαμβανομένων των δανείων και των αντίστροφων συμφωνιών επαναγοράς) και οι διακρατήσεις τίτλων, αποτελούν το σημαντικότερο μέρος των εντός ισολογισμού ανοιγμάτων των τραπεζών σε οντότητες ενώ η θετική εύλογη αξία των παραγώγων που διαπραγματεύονται με αυτές αντιπροσωπεύει επίσης ένα σημαντικό μερίδιο.

Ο ρόλος των τραπεζών σε Γαλλία, Γερμανία, Ολλανδία και Ιρλανδία

Σύμφωνα με την έκθεση, τα έσοδα που προέρχονται από ανοίγματα σε μη τραπεζικές οντότητες, έχουν επίσης αυξηθεί σημαντικά καθώς η νομισματική πολιτική έχει αυστηροποιηθεί και τώρα αντιπροσωπεύουν το 5% των συνολικών εσόδων από τόκους των τραπεζών.

Όσον αφορά την κατανομή ανά χώρα, τα συνολικά ανοίγματα σε μη τραπεζικές οντότητες υψηλότερες στις γαλλικές συστημικές τράπεζες. Σε σχέση με το ενεργητικό, τα ανοίγματα είναι επίσης μεγάλα για τις συστημικές τράπεζες στην Ολλανδία, τη Γερμανία και την Ιρλανδία.

Ωστόσο, αναφέρει η έκθεση, ένα σημαντικό μερίδιο αυτών των ανοιγμάτων είναι ενδοομιλικό, όπου μια τράπεζα δανείζει σε μια οντότητα εντός του ίδιου τραπεζικού ομίλου, αλλά δεν εξακριβωθεί σε ποιο βαθμό ισχύει αυτό, οπότε αναζητούνται στοιχεία.

Πώς σχετίζονται οι τράπεζες και τα funds

Οι ευρωπαϊκές τράπεζες διαδραματίζουν τρεις σημαντικούς και αλληλένδετους ρόλους στην αλληλεπίδραση με τον τομέα των NBFI, οι οποίοι θα μπορούσαν να προκαλέσουν δευτερογενείς επιπτώσεις συστημικού κινδύνου και να ενισχύσουν τους κλυδωνισμούς, αναφέρει η έκθεση:

Πρώτον, βασίζονται στις τράπεζες για τη διαχείριση της ρευστότητας,

Δεύτερον, χρησιμοποιούν τις τράπεζες για την παροχή μόχλευσης, βοηθώντας να ενισχύσουν την έκθεσή τους στις χρηματοπιστωτικές αγορές και τις επενδύσεις τους σε ενσώματα περιουσιακά στοιχεία,

Τρίτον, οι τράπεζες ενεργούν ως market makers επιτρέποντας σε άλλους συμμετέχοντες στην αγορά να λαμβάνουν σύνθετες θέσεις και να διαχειρίζονται χρηματοοικονομικούς κινδύνους.

Οι αλληλεπιδράσεις μεταξύ τραπεζών της ΕΕ και οντοτήτων των μη χρηματοοικονομικών χρηματοπιστωτικών ιδρυμάτων (NBFI) λαμβάνουν χώρα σε παγκόσμιο επίπεδο. Πολλές από τις διασυνδέσεις μεταξύ ευρωπαϊκών τραπεζών και οντοτήτων των μη χρηματοοικονομικών χρηματοπιστωτικών ιδρυμάτων (NBFI) είναι με οντότητες εκτός ΕΕ και περιλαμβάνουν συναλλαγές σε νομίσματα εκτός ΕΕ.

Τέτοιες διασυνδέσεις μπορούν να εκθέσουν τις τράπεζες της ΕΕ σε δευτερογενείς επιπτώσεις από τις παγκόσμιες αγορές, ιδίως στις ΗΠΑ, όπου μια μικρή ομάδα τραπεζών της ΕΕ μεσολαβεί μεταξύ των οντοτήτων με έδρα τις ΗΠΑ και των hedge funds.