Γιατί μεγαλώνει η "ψαλίδα" στις συντάξεις δημοσίου και ιδιωτικού τομέα - Τι δείχνουν οι πληρωμές του Δεκεμβρίου

Του Κώστα Κατίκου

Μεγαλώνει η ψαλίδα στις νέες συντάξεις του Δημοσίου και του ιδιωτικού τομέα καθώς στις πληρωμές του Δεκεμβρίου οι συντάξεις του Δημοσίου ήταν υψηλότερες κατά 532 ευρώ έναντι των νέων συντάξεων που απονεμήθηκαν από τον ΕΦΚΑ σε συνταξιούχους προερχόμενων από ταμεία του ιδιωτικού τομέα (ΙΚΑ, ΟΑΕΕ, ΕΤΑΑ, κ.α). Ένα χρόνιο πριν (Δεκέμβριος 2024) η διαφορά ήταν στα 485 ευρώ.

Η "ψαλίδα" στις νέες συντάξεις του Δημοσίου και ιδιωτικού τομέα άνοιξε κι άλλο και όπως δείχνουν τα στοιχεία της τελευταίας έκθεσης "Ήλιος", η απόσταση διευρύνεται.

Η μέση κύρια σύνταξη λόγω γήρατος για τους νέους συνταξιούχους του Δημοσίου που πληρώθηκαν τον Δεκέμβριο του 2025, διαμορφώθηκε στα 1.425 ευρώ μικτά, ενώ για τους συνταξιούχους που προέρχονται από ταμεία  του ιδιωτικού τομέα η μέση κύρια σύνταξη γήρατος ανήλθε στα 893 ευρώ. 

Οι συνταξιούχοι λόγω γήρατος που προέρχονται από το Δημόσιο βγήκαν με υψηλότερη σύνταξη κατά 59,5%  σε σχέση με τους συνταξιούχους του ιδιωτικού τομέα.

Το χάσμα στις συντάξεις έχει εξήγηση. Οφείλεται πρωτίστως στο ότι οι περισσότεροι συνταξιούχοι του ιδιωτικού τομέα βγαίνουν στη σύνταξη με λιγότερα από 40 χρόνια ασφάλισης, ενώ η πλειονότητα των συνταξιούχων λόγω γήρατος από το Δημόσιο πλησιάζουν στη 40ετία.

Πέρα από τα χρόνια ασφάλισης υπάρχουν διαφορές στις συντάξιμες αποδοχές οι οποίες κατά κανόνα είναι ποιο σταθερές υψηλότερες στο Δημόσιο έναντι του ιδιωτικού τομέα. Οι υψηλότεροι μισθοί σε συνδυασμό με τα περισσότερα έτη ασφάλισης οδηγούν και σε μεγαλύτερη ανταποδοτική σύνταξη. 

Ένας άλλος λόγος που οι συντάξεις του Ιδιωτικού τομέα μένουν πίσω σε σχέση με τις συντάξεις του Δημοσίου είναι ότι ένα σημαντικό ποσοστό από τους νέους συνταξιούχους του ΕΦΚΑ προέρχεται από τον ΟΑΕΕ έχοντας καταβάλλει χαμηλότερες εισφορές σύνταξη έναντι των μισθωτών, για λιγότερα χρόνια ασφάλισης, ενώ αρκετοί επιλέγουν να αποπληρώνουν τα χρέη τους (ως 20.000 ευρώ) με παρακράτηση της οφειλής από τη σύνταξη. Οι περιπτώσεις αυτές κατεβάζουν και τον μέσο όρο των συντάξεων για το σύνολο των συνταξιούχων του ιδιωτικού τομέα.

Χάσμα και στις αυξήσεις

Η απόσταση πάντως ανάμεσα στις συντάξεις του Δημοσίου και ιδιωτικού τομέα δεν δείχνει να γεφυρώνεται αλλά αντίθετα χρόνιο με το χρόνο το χάσμα διευρύνεται. Όπως προκύπτει από την ανάλυση των στοιχείων των εκθέσεων "Ήλιος" για τον Δεκέμβριο του 2025 και τον Δεκέμβριο του 2024, ο λόγος που το χάσμα παραμένει και μεγαλώνει είναι επειδή οι συντάξεις του ιδιωτικού τομέα δεν είναι μόνον μικρότερες από τις συντάξεις του Δημοσίου, αλλά ακόμη και ο ρυθμός  αύξησής τους υπολείπεται της αύξησης των συντάξεων του Δημοσίου.   

Τον Δεκέμβριο του 2025 η μέση κύρια σύνταξη γήρατος που πληρώθηκαν οι νέοι συνταξιούχοι που προέρχονται από ταμεία του ιδιωτικού τομέα (ΙΚΑ, ΟΑΕΕ, κ.α) διαμορφώθηκε στα 893 ευρώ μικτά, από 835 ευρώ που ήταν ένα χρόνο πριν, δηλαδή στις πληρωμές των νέων συντάξεων τον Δεκέμβριο του 2024.

Μεταξύ Δεκεμβρίου 2024 και Δεκεμβρίου 2025 δηλαδή, η μέση σύνταξη γήρατος από τα Ταμεία του ιδιωτικού τομέα αυξήθηκε κατά 58 ευρώ ή κατά 6,9%. 

Στις νέες συντάξεις του Δημοσίου τα πράγματα είναι εντελώς διαφορετικά, καθώς η μέση κύρια σύνταξη γήρατος που πληρώθηκαν οι νέοι συνταξιούχοι τον Δεκέμβριο του 2025, ανήλθε στα 1.425 ευρώ μικτά, ενώ τον Δεκέμβριο του 2024 είχε διαμορφωθεί στα 1.320 ευρώ. Η αύξηση δηλαδή μεταξύ Δεκεμβρίου 2025 και Δεκεμβρίου 2024 στη μέση σύνταξη γήρατος του Δημοσίου είναι 104 ευρώ,  ή κατά 7,9%. 

Από τη σύγκριση των δυο περιόδων (Δεκέμβριος 2025 – Δεκέμβριος 2024) προκύπτει ότι:

*Η μέση σύνταξη γήρατος του Δημοσίου αυξάνεται περισσότερο σε σχέση με τη μέση κύρια σύνταξη του ιδιωτικού τομέα, (104 ευρώ η αύξηση στις νέες συντάξεις από το Δημόσιο σε ένα χρόνο έναντι 58 ευρώ αύξησης για τον ιδιωτικό τομέα).

*Η διαφορά στις νέες συντάξεις δημοσίου και ιδιωτικού τομέα διευρύνεται αργά και σταθερά, καθώς η αύξηση στις νέες συντάξεις του ιδιωτικού τομέα είναι η μισή από την αύξηση που παίρνουν οι νέοι συνταξιούχοι του Δημοσίου. 

Κατά τα άλλα στην έκθεση επισημαίνεται ότι στο σύνολο των συνταξιούχων το 41,45% (οι 4 στους 10) λαμβάνουν κύρια σύνταξη γήρατος πάνω από 1.000 ευρώ και 59,55% (6 στους 10) έχουν κύρια σύνταξη κάτω από 1.000 ευρώ. Στο παρελθόν και πριν αρχίσουν να δίδονται αυξήσεις, το ποσοστό των συνταξιούχων που έπαιρναν κάτω από 1.000 ευρώ ξεπερνούσε το 65% (Δεκέμβριος 2020).

Η μέση κύρια σύνταξη γήρατος για το σύνολο των συνταξιούχων διαμορφώνεται στα 956,12 ευρώ μικτά ενώ η μέση επικουρική σύνταξη γήρατος στα 221 ευρώ μικτά.  
Το δε, μέσο μηνιαίο εισόδημα από συντάξεις γήρατος (κύριες και επικουρικές) διαμορφώθηκε στα 1.122 ευρώ προ φόρου.