Κ. Χατζηδάκης: Επτά αιτήματα των αγροτών εκτός δημοσιονομικού και ευρωπαϊκού πλαισίου - Στα 8,5 λεπτά/kwH το αγροτικό ρεύμα

ΤΕΛΕΥΤΑΙΑ ΕΝΗΜΕΡΩΣΗ: 14:30

Μειωμένο αγροτικό ρεύμα στα 8,5 λεπτά ανά κιλοβατώρα (για όσους δεν έχουν ληξιπρόθεσμες οφειλές), επιστροφή του Ειδικού Φόρου Κατανάλωσης αγροτικού πετρελαίου στην αντλία μέσα από ειδική εφαρμογή της ΑΑΔΕ και ενίσχυση ύψους 160 εκατ. ευρώ για κτηνοτρόφους και παραγωγούς βαμβακιού και σιταριού, προβλέπουν, μεταξύ άλλων, οι τελικές παρεμβάσεις της κυβέρνησης για τον αγροτικό κόσμο. 

Προβλέπεται επίσης ειδικό πρόγραμμα για τις παράνομες ελληνοποιήσεις, αλλά και αποζημιώσεις από τον ΕΛΓΑ στο 100% της ασφαλιζόμενης αξίας.

Τις ανακοινώσεις έκαναν ο αντιπρόεδρος της κυβέρνησης Κωστής Χατζηδάκης και οι υπουργοί Αγροτικής Ανάπτυξης και Τροφίμων Κώστας Τσιάρας και Ψηφιακής Διακυβέρνησης Δημήτρης Παπαστεργίου, καθώς και ο υφυπουργός Εθνικής Οικονομίας και Οικονομικών, Θάνος Πετραλιάς, σε κοινή συνέντευξη Τύπου που παραχώρησαν.

Ξεκινώντας την παρέμβαση του ο κ. Χατζηδάκης ανέφερε ότι στο ζήτημα του ΟΠΕΚΕΠΕ και για τις πληρωμές προς τους αγρότες η κυβέρνηση έχει αναλάβει τις ευθύνες της, αντίθετα με τα κόμματα της αντιπολίτευσης. "Το ζήτημα αυτό μας απασχόλησε όλους τους τελευταίους μήνες λόγω του νέου συστήματος που υιοθετήθηκε και της προσπάθειας που κάναμε να γίνουν όσο πιο γρήγορα οι πληρωμές", ανέφερε.

Σε αυτό το πλαίσιο σημείωσε ότι το 2025 έγιναν πληρωμές 3,82 δισ. ευρώ, ένα μέγεθος αυξημένο κατά 13% σε σχέση με το 2024. "Οι επιδοτήσεις και αποζημιώσεις που καταβλήθηκαν πέρυσι στον αγροτικό τομέα είναι μεγαλύτερες από κάθε άλλη χρονιά", υπογράμμισε. 

"Έχουμε κάνει πράξη τη μετάβαση του ΟΠΕΚΕΠΕ στην ΑΑΔΕ μια σημαντική μεταρρύθμιση", ανέφερε στη συνέχεια, ενώ σχολιάζοντας την καθυστέρηση των πληρωμών για έναν μήνα σημείωσε: "Αν είχαμε πληρώσει χωρίς συμφωνία με την Ευρωπαϊκή Ένωση είχαμε τον κίνδυνο για νέα πρόστιμα ή μερική αναστολή για τους αγρότες". Διαβεβαίωσε δε ότι "η χώρα θα λάβει ακριβώς τα ίδια χρήματα από τις Βρυξέλλες για απευθείας αγροτικές ενισχύσεις". 

Σημείωσε ταυτόχρονα ότι σε πάνω από 7.000 περιπτώσεις αγροτικών ενισχύσεων έχουν γίνει έρευνες από την οικονομική αστυνομία, ενώ άλλες 3.000 περιπτώσεις ελέγχονται από την ΑΑΔΕ. Παράλληλα, ο ιδιος ο ΟΠΕΚΕΠΕ επίσης ελέγχει περιπτώσεις και ζητά διευκρινίσεις για την ακρίβεια των δηλώσεων που έχουν γίνει, δήλωσε. 

Για τα 27 αιτήματα που έχουν παρουσιάσει οι αγρότες, ανέφερε ότι 16 αιτήματα έχουν επιλυθεί ή αντιμετωπίζονται θετικά: 

Παράλληλα, άλλα τέσσερα είναι υπό επεξεργασία (μέτρα μείωσης κόστους παραγωγής, μείωση τιμής του αγροτικού ρεύματος στα 7 λεπτά, επιστροφή του ΕΦΚ στην αντλία, κατάργηση ηλεκτρονικού δελτίου αποστολής στο χωράφι).

Για τα επτά που απομένουν εξήγησε ότι δεν μπορούν να υιοθετηθούν γιατί είναι εκτός δημοσιονομικού πλαισίου ή εκτός ευρωπαϊκού πλαισίου (να μην μεταφερθεί ο ΟΠΕΚΕΠ στην ΑΑΔΕ, κατώτατες εγγυημένες τιμές, κατάργηση χρηματιστηρίου ενέργειας, αναπλήρωση χαμένου εισοδήματος για προϊόντα σε τιμές κάτω του κόστους, να σταματήσουν οι εισαγωγές, άμεσος διπλασιασμός αγροτικών συντάξεων και εμβολιασμός κατά της ευλογίας). 

"Η γεωργία και η κτηνοτροφία δεν είναι μόνο οι πληρωμές και οι αποζημιώσεις", ανέφερε ο κ. Χατζηδάκης στη συνέχεια. "Είναι επίσης ένα βιώσιμο αγροτικό μοντέλο ανάπτυξης, είναι οι αγροτικοί συνεταιρισμοί, είναι οι ομάδες παραγωγών, είναι τα προβλήματα της κατάτμησης και των μικρών εκτάσεων του κλήρου, είναι η κατάρτιση των αγροτών. Έχουν γίνει πολλά τα τελευταία χρόνια, αλλά μπορούμε να κάνουμε πολλά περισσότερα".

"Η διακομματική επιτροπή που πρότεινε ο πρωθυπουργός στη Βουλή είναι μια μεγάλη ευκαιρία να συζητήσουμε τόσο τη νέα αγροτική πολιτική όσο και τις μεγάλες προκλήσεις για τον κλάδο", υπογράμμισε, ενώ εξέφρασε την πεποίθηση του ότι μετά την παρουσίαση των μέτρων σήμερα από την κυβέρνηση θα επικρατήσει ένα πνεύμα κοινής λογικής.

Κ. Τσιάρας: Να μεταβούμε από την κρίση στην κανονικότητα

Να μεταβούμε από την κρίση στην κανονικότητα, τόνισε από την πλευρά του ο υπουργός Αγροτικής Ανάπτυξης και Τροφίμων Κώστας Τσιάρας, μιλώντας για κοστολογημένα και εφαρμόσιμα μέτρα, εντός του πλαισίου που θέτει τόσο η Ευρωπαϊκή Ένωση, όσο και οι δυνατότητες της ελληνικής οικονομίας.

Ο κ. Τσιάρας ανακοίνωσε συγκεκριμένα την επέκταση για το τιμολόγιο ΓΑΙΑ της ΔΕΗ για ακόμη δύο χρόνια, με την τιμή να μειώνεται για όσους δεν έχουν ληξιπρόθεσμες οφειλές στα 8,5 λεπτά η κιλοβατώρα.

Τόνισε ακόμη ότι οι αποζημιώσεις από τον ΕΛΓΑ θα φθάνουν πλέον στο 100% της ασφαλιζόμενης αξίας, έναντι 80% που ήταν μέχρι σήμερα.

Από το 2019, σημείωσε νωρίτερα ο υπουργός, υλοποιείται ένα ολοκληρωμένο σχέδιο για τον πρωτογενή τομέα. "Για πρώτη φορά από το 1984 είχαμε θετικό αγροτικό ισοζύγιο”, είπε, με εξαγωγές αγροδιατροφικών προϊόντων 11,2 δισ. ευρώ, περισσότερο από το ¼ του συνόλου των εξαγωγών της χώρας.

Για τα μέτρα που έχουν ληφθεί τα προηγούμενα έτη, ο κ. Τσιάρας σταχυολόγησε:

-Μείωση ΦΠΑ στις ζωοτροφές από 13% σε 6% (από το 2021).

-Θεσμοθέτηση νέας φορολογικής κλίμακας για φυσικά πρόσωπα και κατ’ επάγγελμα αγρότες, με συντελεστές από 9% αντί 22% (πρώτη εφαρμογή το 2021).

-Μείωση ΦΠΑ στα λιπάσματα από 13% σε 6% (από το 2022).

-Μείωση 50% του φόρου εισοδήματος κατ’ επάγγελμα αγροτών που διαθέτουν την παραγωγή τους μέσω συνεταιρισμών ή συμβολαιακής γεωργίας (από το 2022).
 
-Επιστροφή Ειδικού Φόρου Κατανάλωσης πετρελαίου κίνησης στους αγρότες (από το 2022).

-Μείωση ΦΠΑ στα αγροτικά μηχανήματα από 24% σε 13% (από το 2023).

-Αναστολή για τα φορολογικά έτη 2019–2022 και μονιμοποίηση από το 2023 της μη καταβολής τέλους επιτηδεύματος για κατ’ επάγγελμα αγρότες κανονικού καθεστώτος και αλιείς.

-Αύξηση του επιδόματος μητρότητας στις αγρότισσες σε 9 μήνες, στο ύψος του κατώτατου μισθού (από το 2024).

-Θέσπιση τιμολογίου ηλεκτρικού ρεύματος "ΓΑΙΑ" (Απρίλιος 2024).

-Από 11/2025 η επιστροφή ΕΦΚ πετρελαίου γίνεται στο 150% των ανώτατων ορίων.

-Μείωση ΕΝΦΙΑ κατά 50% το 2026 και πλήρης κατάργηση το 2027 για κύριες κατοικίες σε οικισμούς έως 1.500 κατοίκους (1.700 σε Έβρο, Δυτική Μακεδονία κ.ά.).

Θ. Πετραλιάς: νέο Σύστημα Επιστροφής ΕΦΚ στους αγρότες 

Ριζική αλλαγή στον τρόπο επιστροφής του Ειδικού Φόρου Κατανάλωσης (ΕΦΚ) στο αγροτικό πετρέλαιο ανακοίνωσε η κυβέρνηση, με τους αγρότες να λαμβάνουν πλέον την έκπτωση κατευθείαν κατά την αγορά καυσίμων. Το νέο σύστημα, που θα τεθεί σε ισχύ από 1η Νοεμβρίου 2026, ικανοποιεί ένα πολυετές αίτημα του αγροτικού κόσμου και βασίζεται σε σύγχρονα ψηφιακά εργαλεία για την αποφυγή του λαθρεμπορίου. 

Στην παρέμβασή του κατά την παρουσίαση των νέων μέτρων υπέρ των αγροτών, ο υφυπουργός Εθνικής Οικονομίας και Οικονομικών Θάνος Πετραλιάς παρουσίασε αναλυτικά τα βήματα που θα ακολουθηθούν για την αυξημένη επιστροφή και, από Νοέμβριο, την άμεση μείωση του ΕΦΚ πετρελαίου diesel στους αγρότες. 

Συγκεκριμένα, όπως ανακοίνωσε ο κύριος Θάνος Πετραλιάς, μετά τις νέες δηλώσεις ΟΣΔΕ που υποβάλλονται έως τον Σεπτέμβριο, οι αγρότες θα έχουν πρόσβαση σε ειδική εφαρμογή της Ανεξάρτητης Αρχής Δημοσίων Εσόδων (ΑΑΔΕ). Η εφαρμογή θα ενσωματώνεται στο MyData App της ΑΑΔΕ και θα παράγει έναν κωδικό συναλλαγής (QR Code) με δυνατότητα ταυτοποίησης του προσώπου.

Κατά την αγορά καυσίμων, ο αγρότης θα εμφανίζει τον κωδικό QR στο πρατήριο, το οποίο θα πραγματοποιεί online έλεγχο για την ταυτοποίηση του δικαιούχου, την επαλήθευση του προϊόντος και τον υπολογισμό του υπολοίπου διαθέσιμων λίτρων. Η έκπτωση των 41 λεπτών ανά λίτρο θα εφαρμόζεται αυτόματα στο τιμολόγιο εκείνη τη στιγμή.

Προστασία των Πρατηριούχων

Δεδομένου ότι οι πρατηριούχοι προκαταβάλλουν τον ΕΦΚ κατά την αγορά του πετρελαίου, αναπτύσσεται παράλληλη διαδικασία για να τους επιστρέφεται και σε αυτούς άμεσα ο ΕΦΚ που χορηγούν ως έκπτωση σε αγρότες. Η επιστροφή θα γίνεται σε διαστήματα δέκα ημερών το μέγιστο, ώστε να μην επιβαρύνονται οι πρατηριούχοι με κόστος ρευστότητας.

Διεύρυνση ορίων και αύξηση Κονδυλίου

Ο κ. Πετραλιάς υπενθύμισε ότι τα τρέχοντα όρια επιστροφής ΕΦΚ ορίζονται σε λίτρα ανά στρέμμα ανάλογα με το είδος καλλιέργειας: για το βαμβάκι δικαιούνται 30 λίτρα/στρέμμα, για το σιτάρι 16 λίτρα/στρέμμα, ενώ για άλλες καλλιέργειες ισχύουν διαφορετικά όρια. Η επιστροφή ανέρχεται σε 41 λεπτά ανά λίτρο, όσο δηλαδή είναι ο ειδικός φόρος κατανάλωσης στο πετρέλαιο κίνησης.

Ωστόσο προανήγγειλε ότι συστήνεται ειδική Επιτροπή για την επανεξέταση των ορίων επιστροφής ΕΦΚ ανά καλλιέργεια, με συμμετοχή και εκπροσώπων των ιδίων αγροτών. Στόχος είναι το 95-99% των αγροτών να βρίσκεται εντός των ορίων, καθώς ο μοναδικός λόγος ύπαρξης των ορίων είναι η αποφυγή του λαθρεμπορίου -όπως τόνισε. 

Όπου απαιτείται, τα όρια θα αυξηθούν και το σχετικό κονδύλι θα ξεπεράσει τα 100 εκατομμύρια ευρώ, ανάλογα με την έκταση των αναπροσαρμογών. Ενώ ο κ.Πετραλιάς υπογράμμισε πως η κυβέρνηση έχει δηλώσει διατεθειμένη να υιοθετήσει τις ουσιαστικές προτάσεις των αγροτικών οργανώσεων για την αναπροσαρμογή των ορίων σε συγκεκριμένες καλλιέργειες που αντιμετωπίζουν προβλήματα.

Μεταβατική Περίοδος έως Οκτώβριο 2026

Σύμφωνα με τον κύριο Πετραλιά, μέχρι τον Οκτώβριο 2026 θα συνεχίσει να ισχύει το τρέχον σύστημα τριμηνιαίων επιστροφών μέσω MyData, με διευρυμένα όρια όπως θα αποφασιστούν από την Επιτροπή. Έως τότε, οι αγρότες θα λαμβάνουν την επιστροφή του ΕΦΚ κάθε τρίμηνο, όπως γίνεται σήμερα, μέχρι την πλήρη εφαρμογή του νέου συστήματος. 

Από 1η Νοεμβρίου 2026, η ετήσια περίοδος επιστροφών θα ευθυγραμμιστεί με την περίοδο του ΟΣΔΕ (Νοέμβριος-Οκτώβριος), διευκολύνοντας τον συντονισμό των διαδικασιών.

Ειδικά για νέους αγρότες που για πρώτη φορά ξεκινούν καλλιέργειες πριν την υποβολή του ΟΣΔΕ, ο κ.Πετραλιάς ανέφερε πως θα εξακολουθούν να λαμβάνουν επιστροφές με το παλιό σύστημα, μέχρι την ολοκλήρωση της δήλωσής τους.

Ψηφιακή Πλατφόρμα Ενημέρωσης

Ο υφυπουργός Εθνικής Οικονομίας και Οικονομικών Θάνος Πετραλιάς υπογράμμισε επίσης και τέσσερα μέτρα που έχουν ήδη υλοποιηθεί για τους αγρότες.

Συγκεκριμένα υπενθύμισε ότι:

   - το 2022, εν μέσω ενεργειακής κρίσης, η κυβέρνηση επανέφερε την επιστροφή του ΕΦΚ στο 50% των ορίων ανά καλλιέργεια.

   - από 1η Ιανουαρίου 2025, μέσω του συστήματος MyData, η επιστροφή ανήλθε στο 100% των ορίων με αύξηση του σχετικού κονδυλίου στα 100 εκατομμύρια ευρώ.

   - τον Νοέμβριο 2025 αποφασίστηκε η αύξηση των ορίων για περίπου 20.000 αγρότες που τα είχαν ξεπεράσει, με το μέγιστο όριο να ανέρχεται πλέον στα 150.000 ευρώ ανά παραγωγό.

   - τον Δεκέμβριο καταβλήθηκαν οι επιστροφές για την περίοδο Ιανουαρίου-Νοεμβρίου με τα αναθεωρημένα όρια, ενώ απομένει η καταβολή για τον Δεκέμβριο στα τέλη Ιανουαρίου.

Πληρωμές "ρεκόρ"

Όπως ανέφερε ο κ.Πετραλιάς, το τελευταίο τρίμηνο του 2025 καταβλήθηκαν 3,82 δισεκατομμύρια ευρώ σε αγροτικές ενισχύσεις σε χρόνο ρεκόρ, με τις υπηρεσίες της ΑΑΔΕ να εργάζονται όλα τα Σαββατοκύριακα και μέχρι την παραμονή Πρωτοχρονιάς για την ολοκλήρωση των πληρωμών. Οι καταβολές πραγματοποιήθηκαν εντός του ευρωπαϊκού πλαισίου σύμφωνα με τη συμφωνία με την Ευρωπαϊκή Ένωση, παρά τον μεγάλο όγκο ελέγχων που απαιτούνται.

Τα επόμενα τρίμηνα αναμένεται εντατική δουλειά για την ολοκλήρωση των προγραμματισμένων ελέγχων και τις επόμενες καταβολές ενισχύσεων της ΚΑΠ.

Επιπλέον, από 17 Δεκεμβρίου 2025 λειτουργεί ειδική πλατφόρμα στο My Business Support της ΑΑΔΕ, όπου οι αγρότες μπορούν να ελέγχουν τα τιμολόγια που έχουν εκδοθεί και τα ποσά που έχουν λάβει. Σε περίπτωση που κάποιο τιμολόγιο δεν αναγράφει την ένδειξη "diesel", τα πρατήρια υποχρεούνται να προβούν σε επανέκδοση για την επιστροφή του αντίστοιχου ποσού στους δικαιούχους αγρότες. 

Γιατί δεν μειώνονται περαιτέρω ΦΠΑ και ΕΦΚ

Ο κ. Πετραλιάς διευκρίνισε τα όρια που θέτει το ευρωπαϊκό πλαίσιο στη χορήγηση κρατικών ενισχύσεων προς τους αγρότες. Όπως ανέφερε. επιτρέπονται τέσσερα είδη στήριξης:

- ενισχύσεις μέσω Κοινής Αγροτικής Πολιτικής (ΚΑΠ) και επενδυτικών προγραμμάτων,

- ad hoc προγράμματα για φυσικές καταστροφές,

- de minimis ενισχύσεις (περίπου 85 εκατομμύρια ετησίως) και

- φορολογική πολιτική όπως ο μηδενισμός ΕΦΚ.

Ωστόσο ξεκαθάρισε πως η επιχορήγηση αγροτών εκτός συγχρηματοδοτούμενων προγραμμάτων από τον τακτικό προϋπολογισμό, αποτελεί παράνομη κρατική ενίσχυση με κίνδυνο προστίμων και ανάκτησης από την Ευρωπαϊκή Επιτροπή. 

Στη βάση αυτή, η Ευρωπαϊκή Οδηγία ΦΠΑ υποχρεώνει όλες τις χώρες της Ευρωπαϊκής Ένωσης:

1. να εφαρμόζουν στα καύσιμα τον ανώτατο συντελεστή, καθιστώντας αδύνατη τη μείωση ΦΠΑ κάτω από το 24%.

2. για τα αγροτικά μηχανήματα, ο συντελεστής ΦΠΑ βρίσκεται ήδη στο ελάχιστο επιτρεπόμενο όριο του 13% και δεν μπορεί να μειωθεί στο 6% ή να μηδενιστεί.

3. στα λιπάσματα, αντίστοιχα, εφαρμόζεται ο κατώτατος συντελεστής του 6%, χωρίς δυνατότητα περαιτέρω μείωσης ή απαλλαγής.

Συμπερασματικά, όπως τόνισε ο κ. Πετραλιάς, η χώρα έχει εξαντλήσει όλα τα περιθώρια μείωσης τόσο του ΦΠΑ όσο και του ΕΦΚ εντός των ευρωπαϊκών κανονισμών, αποφεύγοντας νομικές και οικονομικές κυρώσεις που η Ελλάδα έχει αντιμετωπίσει στο παρελθόν.

Δ. Παπαστεργίου: Barcode από το χωράφι στο ράφι

Ο υπουργός Ψηφιακής Διακυβέρνησης Δημήτρης Παπαστεργίου ανέφερε ότι με το καινοτόμο σύστημα Εθνικής Ιχνηλάτησης καταγράφεται τι συμβαίνει με τα ελληνικά προϊόντα, καθώς σήμερα δεν αναγράφεται με σαφήνεια η προέλευση, και γι’ αυτό εισάγεται κωδικοποίηση ώστε κάθε ελληνικό προϊόν να διαθέτει μοναδικό barcode που να το ακολουθεί από το χωράφι στο ράφι.

Κάτι τέτοιο, όπως είπε, θα επιτρέπει να γνωρίζουμε πόσα προϊόντα στα ράφια είναι ελληνικά και πόσα φέρουν ξένο barcode.