Του Νίκου Κωτσικόπουλου
Με ισχυρή δυναμική, εκταμιεύσεις και συμβάσεις δανείων στο τελευταίο δίμηνο του 2025 έκλεισαν τη χρονιά οι ελληνικές τράπεζες, διατηρώντας τη συνέχεια της θετικής πιστωτικής επέκτασης, όπως και το πλεονέκτημα των ισχυρότερων ρυθμών από τις ανταγωνίστριες τράπεζες στην Ευρώπη.
Η χρονιά ήταν ισχυρή, αλλά ήταν και διαφορετική από το 2023 και το 2024, όπου το RRF προσανατόλιζε σε μεγάλα έργα υποδομών και σε δανειοδοτήσεις για επενδύσεις μεγάλων εταιρειών. Στην πορεία τα μεγάλα projects, που προσέλκυσαν αρχικά το ενδιαφέρον και τον ανταγωνισμό των τραπεζών, έφτασαν σε κορύφωση και οι τράπεζες στράφηκαν σε μικρότερα έργα, σε μεσαίες και μικρομεσαίες επιχειρήσεις, ενώ κάποιο δυναμισμό άρχισε να επιδεικνύει σταδιακά η λιανική τραπεζική, πρώτα με τα καταναλωτικά δάνεια και στη συνέχεια με τα στεγαστικά.
Έτσι, τα δάνεια σε μικρομεσαίες επιχειρήσεις (όσον αφορά τα επιχειρηματικά) και τα δάνεια σε νοικοκυριά ήταν οι κατηγορίες που σημείωσαν μεγάλη αύξηση το 2025 και σηματοδότησαν την επέκταση του ενδιαφέροντος για χρηματοδοτήσεις σε νέες επιχειρήσεις και στο ευρύτερο κοινό. Αύξηση επίσης σημείωσαν οι επιχειρηματικές τραπεζικές πιστώσεις, στις οποίες έδωσε ώθηση η μείωση των επιτοκίων.
Σύμφωνα με πληροφορίες και εκτιμήσεις, οι εκταμιεύσεις έχουν ξεπεράσει συνολικά τα 18 δισ. ευρώ και τα επιχειρηματικά δάνεια εξακολουθούν να δίνουν τον τόνο. Ωστόσο η ολοκλήρωση του ενδιαφέροντος για μεγάλα έργα και για επενδύσεις των μεγαλύτερων επιχειρήσεων μείωσε τα ποσά των επιχειρηματικών δανείων, τα οποία ήταν ελαφρώς μικρότερα σε σχέση με το 2024.
Από την άλλη πλευρά, μεγάλη είναι η προσπάθεια που καταβάλλεται και υπάρχει σημαντική "ουρά" συμφωνιών για δάνεια που είναι έτοιμα προς συμβασιοποίηση, ενώ υπάρχει και πλήθος συμβάσεων που δεν έχουν εκταμιευθεί.
Με εξαίρεση τα καταναλωτικά δάνεια, που είναι το μικρότερο κομμάτι της πίτας, δεν υπάρχουν ακόμη επιβεβαιωμένα στοιχεία για το σύνολο του έτους, αν και είναι σαφές ότι ο Δεκέμβριος ήταν και πάλι πολύ ισχυρός μήνας. Υπάρχουν όμως στοιχεία για τον Νοέμβριο και το ενδεκάμηνο από την Τράπεζα της Ελλάδος.
Όπως προκύπτει, η επέκταση των επιχειρηματικών δανείων και πιστώσεων ήταν ισχυρή κατά την περίοδο Ιανουαρίου-Νοεμβρίου 2025, με την ευνοϊκή επίδραση της οικονομικής ανάπτυξης, της μείωσης των επιτοκίων και των υποστηρικτικών επενδυτικών προγραμμάτων.
Τα νέα επιχειρηματικά δάνεια στο δεκάμηνο διάστημα Ιανουαρίου-Οκτωβρίου 2025 έφτασαν τα 7,6 δισ. ευρώ. Τον Νοέμβριο οι καθαρές τραπεζικές πιστώσεις σε επιχειρήσεις αυξήθηκαν κατά 700 εκατ. ευρώ. Όσον αφορά την κατανομή των πιστώσεων, έχει αλλάξει σε σχέση με το 2024, υπέρ των μικρομεσαίων επιχειρήσεων, αντίθετα με ό,τι συνέβη το 2024.
Στο μεταξύ, τα στοιχεία για τις ακαθάριστες ροές τραπεζικών δανείων δείχνουν ότι κατά την περίοδο Ιανουαρίου-Νοεμβρίου 2025 οι δανειακές συμβάσεις ανήλθαν σε 15,6 δισ. ευρώ, σε σύγκριση με 18,4 δισ. ευρώ την αντίστοιχη περίοδο του 2024.
Όσον αφορά, ειδικότερα, τα δάνεια του RRF μέσω των ελληνικών τραπεζών, που ήταν ο μοχλός ανάπτυξης των μεγάλων επιχειρηματικών επενδυτικών δανείων, έως τον Νοέμβριο του 2025 είχαν υπογραφεί 547 συμβάσεις για τη χρηματοδότηση επενδύσεων συνολικού προϋπολογισμού 17,8 δισ. ευρώ.
Η κατανομή των κεφαλαίων ήταν: δάνεια RRF 7,8 δισ. ευρώ, τραπεζικά δάνεια 5,9 δισ. ευρώ, ενώ η ίδια συμμετοχή των επενδυτών ήταν 4,1 δισ. ευρώ.
Βεβαίως, υπάρχουν και τα προγράμματα που προέρχονται από χρηματοοικονομικά μέσα. Η Ελληνική Τράπεζα Αναπτύξεως (ΕΤΑ) και η ΕΤΕπ συγχρηματοδοτούν ή εγγυώνται δάνεια που χορηγούνται από τις τράπεζες, κυρίως σε μη χρηματοπιστωτικές εταιρείες και δευτερευόντως σε νοικοκυριά.
Την περίοδο Ιανουαρίου-Οκτωβρίου 2025 οι εκταμιεύσεις δανείων προς επιχειρήσεις που σχετίζονται με αυτά τα μέσα ανήλθαν σε 3,2 δισ. ευρώ, αντιπροσωπεύοντας το 20% του συνόλου των νέων τραπεζικών επιχειρηματικών δανείων. Ποσό 2,4 δισ. ευρώ αφορούσε δάνεια σε μικρομεσαίες επιχειρήσεις, καλύπτοντας ποσοστό 45% των δανείων προς τις μικρομεσαίες επιχειρήσεις.
Σύμφωνα με πληροφορίες, οι ελληνικές τράπεζες επιτάχυναν τον Δεκέμβριο τις συμβασιοποιήσεις δανείων, οι οποίες ξεπέρασαν αρκετά τα 9 δισ. ευρώ συνολικά, προσεγγίζοντας στο όριο τον στόχο των τραπεζών, κι έτσι εκτιμάται ότι έχουν τεθεί οι βάσεις για να αποφευχθούν απώλειες και για να ξεκινήσει επιτυχημένα το 2026, που είναι κομβική χρονιά για την άντληση των διαθέσιμων κεφαλαίων.
Το 2025 ο ετήσιος ρυθμός αύξησης των στεγαστικών δανείων προς τα νοικοκυριά έγινε, για πρώτη φορά από το 2010, θετικός τον Νοέμβριο. Στο μεταξύ, οι εκταμιεύσεις στεγαστικών δανείων ως συνολικό ποσό έπιασαν το σύνολο των καταναλωτικών δανείων από τον Ιούνιο και άρχισαν να τις ξεπερνούν στη συνέχεια, δίνοντας σήμα ότι η χρονιά θα κλείσει θετικά για τα στεγαστικά δάνεια.
Τα καταναλωτικά δάνεια κατέγραφαν συνεχώς θετικούς ρυθμούς ανάπτυξης ήδη από τα μέσα του 2022. Αλλά τον Νοέμβριο του 2025 ο ετήσιος ρυθμός αύξησης των καταναλωτικών δανείων αυξήθηκε στο 6,9%.
Σύμφωνα με τα επίσημα στοιχεία, κατά την περίοδο Ιανουαρίου-Νοεμβρίου 2025 οι συμβάσεις στεγαστικών δανείων έφθασαν τα 1,9 δισ. ευρώ, σε σύγκριση με 1,3 δισ. ευρώ την αντίστοιχη περίοδο του 2024. Εκτιμάται ότι μπορεί να έχουν ξεπεράσει τελικά τα 2,5 δισ. ευρώ.
Τέλος, οι εκταμιεύσεις στα καταναλωτικά δάνεια αυξήθηκαν κατά 15,1% και το συνολικό ποσό έφτασε σχεδόν τα 1,6 δισ. ευρώ. Σημαντικό ρόλο στην επιτυχία έπαιξε η αύξηση της ζήτησης από πλευράς καταναλωτών και το γεγονός ότι τα επιτόκια των δανείων από τις τράπεζες έχουν μειωθεί σημαντικά μετά την αποκλιμάκωση των παρεμβατικών επιτοκίων της ΕΚΤ.
Στην Ευρωπαϊκή Ένωση, οι πολίτες βγαίνουν στη σύνταξη κατά μέσο όρο στα 61.
Για να μειώσει περαιτέρω τον πληθωρισμό που πάντως περιορίστηκε στο 30,6%.
Μειώθηκε στο 4,24% το επιτόκιο νέων δανείων, ενώ διατηρήθηκε αμετάβλητο στο 0,31% για νέες καταθέσεις.
Ο ρυθμός ανάπτυξης των νέων παραγγελιών ήταν μέτριος.
Εκτιμάται ότι 45.000 νοικοκυριά έλαβαν στεγαστικό δάνειο το 2025, ενώ μέσω του προγράμματος "ΣΠΙΤΙ ΜΟΥ ΙΙ", εκταμιεύθηκαν 7.657 νέα στεγαστικά.
Πώς αναμένεται να κινηθούν όροι και ζήτηση το α' τρίμηνο του 2026.
Τους προβληματισμούς της κυρίως για την απορρόφηση των δανείων ύψους 17,7 δισ. ευρώ του Ταμείου Ανάκαμψης και Ανθεκτικότητας (ΤΑΑ) η οποία αναβάλλεται προς το τέλος του προγράμματος και λιγότερο για...
Η δέσμευση της Κυβέρνησης για την αύξηση του ανταγωνισμού στην αγορά ηλεκτρικής ενέργειας παραμένει σταθερή.
Η ΑΙ απορροφά άνω του 50% των επενδύσεων VC στην Ευρώπη.
Η διαδικασία για ένταξη στο διασυνοριακό καθεστώς.
Τι αλλάζει για τις μικρές επιχειρήσεις.
