Ψηφιακό δίχτυ κατά της φοροδιαφυγής των κρυπτονομισμάτων απλώνει η ΑΑΔΕ - Η Ελλάδα κύρωσε τη διεθνή συμφωνία για την αυτόματη ανταλλαγή πληροφοριών

Της Σίσσυς Σταυροπιερράκου

Ένα διεθνώς εναρμονισμένο σύστημα διαφάνειας για τις συναλλαγές σε κρυπτοστοιχεία, με στόχο την αντιμετώπιση της φοροδιαφυγής και την ενίσχυση της φορολογικής συμμόρφωσης υιοθετεί το Υπουργείο Οικονομικών με την Κύρωση της Πολυμερούς Συμφωνίας Αρμόδιων Αρχών για την Αυτόματη Ανταλλαγή Πληροφοριών.

Η Ελλάδα πλέον δεσμεύεται να εφαρμόζει τους κανόνες συλλογής, επαλήθευσης και αυτόματης διαβίβασης πληροφοριών σχετικά με ψηφιακά περιουσιακά στοιχεία προς τις αρμόδιες φορολογικές αρχές των κρατών του ΟΟΣΑ που συμμετέχουν στη συμφωνία, περιορίζοντας τους κινδύνους που συνδέονται με τα κρυπτοστοιχεία και κυρίως με τα κρυπτονομίσματα.

Το Crypto-Asset Reporting Framework (CARF), αποτελεί ένα κοινό, διεθνές σύστημα που εφαρμόζεται μεταξύ των χωρών μελών του ΟΟΣΑ, μέσα από το οποίο οι φορολογικές αρχές θα λαμβάνουν αυτόματα πληροφορίες σχετικά με συναλλαγές, υπόλοιπα και δραστηριότητες χρηστών σε ανταλλακτήρια, πλατφόρμες trading, παρόχους και κάθε είδους μεσάζοντα που διεκπεραιώνει συναλλαγές σε ψηφιακά περιουσιακά στοιχεία. Η συμφωνία οργανώνει τον τρόπο με τον οποίο αυτές οι πληροφορίες θα συλλέγονται, θα επαληθεύονται και θα διαβιβάζονται μεταξύ των κρατών που συμμετέχουν, σε ετήσια βάση.

Ως Αρμόδια Αρχή της Ελλάδας που ενεργεί ως εξουσιοδοτημένος αντιπρόσωπος του Υπουργού Εθνικής Οικονομίας και Οικονομικών, ορίζεται η Ανεξάρτητη Αρχή Δημοσίων Εσόδων. Από την 1η Ιανουαρίου 2026 και για κάθε επόμενο έτος, τα δεδομένα θα αποστέλλονται αυτόματα στις φορολογικές αρχές άλλων χωρών που συμμετέχουν στη συμφωνία, ενώ η Ελλάδα θα λαμβάνει αντίστοιχες πληροφορίες για Έλληνες φορολογικούς κατοίκους που δραστηριοποιούνται σε ξένες πλατφόρμες.

Η κύρωση από την Ελλάδα συνεπάγεται ότι οι εγχώριοι πάροχοι σχετικών υπηρεσιών –όπως ανταλλακτήρια κρυπτονομισμάτων, και ορισμένες FinTech πλατφόρμες– υποχρεώνονται πλέον να εφαρμόζουν συγκεκριμένες διαδικασίες ταυτοποίησης των χρηστών τους, καθώς  να αναφέρουν στις φορολογικές αρχές αναλυτικά στοιχεία για τις συναλλαγές που πραγματοποιούνται μέσω των συστημάτων τους και να τηρούν αναλυτικά αρχεία για τουλάχιστον πέντε χρόνια.

Υποχρεώσεις Παρόχων Υπηρεσιών Κρυπτοστοιχείων

Στο στόχαστρο του νέου καθεστώτος βρίσκονται οι λεγόμενοι "δηλούντες πάροχοι υπηρεσιών κρυπτοστοιχείων": ανταλλακτήρια, μεσίτες, πλατφόρμες trading και ψηφιακά πορτοφόλια που διαχειρίζονται λογαριασμούς πελατών.  

Ο Δηλών Πάροχος Υπηρεσιών Κρυπτοστοιχείων υπόκειται στις απαιτήσεις υποβολής στοιχείων και δέουσας επιμέλειας που προβλέπονται, εάν είναι:

1) Οντότητα ή φυσικό πρόσωπο που κατοικεί για φορολογικούς σκοπούς στην Ελλάδα,

2) Οντότητα η οποία:
α) έχει συσταθεί ή οργανωθεί σύμφωνα με τη νομοθεσία της Ελλάδας και
β) είτε έχει νομική προσωπικότητα στην Ελλάδα, είτε έχει υποχρέωση υποβολής φορολογικών δηλώσεων ή δηλώσεων φορολογικών στοιχείων στις φορολογικές αρχές της Ελλάδας, όσον αφορά το εισόδημα της Οντότητας,

3) Οντότητα της οποίας η διοίκηση ασκείται στην Ελλάδα, ή

4) Οντότητα ή φυσικό πρόσωπο που έχει συνήθη τόπο επιχειρηματικής δραστηριότητας στην Ελλάδα.

Τα δεδομένα που θα διαβιβάζονται δεν περιορίζονται σε βασικές πληροφορίες, αλλά περιλαμβάνουν το σύνολο των αγορών και πωλήσεων κρυπτονομισμάτων σε ευρώ ή άλλο νόμισμα, τις ανταλλαγές μεταξύ διαφορετικών ψηφιακών μονάδων, τις μεταφορές προς και από εξωτερικά πορτοφόλια, καθώς και τον αριθμό και την αξία των συναλλαγών ανά έτος. Εκτός άμεσης εποπτείας μένουν οι καθαρά ιδιωτικές συναλλαγές μεταξύ χρηστών, εφόσον δεν παρεμβάλλεται κάποιος ρυθμιζόμενος πάροχος. Όταν τα κεφάλαια περάσουν από ανταλλακτήριο ή άλλη οργανωμένη υπηρεσία, καταγράφονται και καθίστανται ορατά στις αρχές. 

Ποια στοιχεία δηλώνονται

Για κάθε σχετικό ημερολογιακό έτος, ο Δηλών Πάροχος Υπηρεσιών Κρυπτοστοιχείων πρέπει να υποβάλλει μεταξύ άλλων τις ακόλουθες πληροφορίες όσον αφορά στους Χρήστες Κρυπτοστοιχείων που είναι Δηλωτέοι Χρήστες ή έχουν Ελέγχοντα Πρόσωπα που είναι Δηλωτέα Πρόσωπα:

1. Το όνομα, τη διεύθυνση, τη δικαιοδοσία(ες) κατοικίας, τον/τους Αριθμό Φορολογικού Μητρώου (ΑΦΜ) και την ημερομηνία και τον τόπο γέννησης (στην περίπτωση φυσικού προσώπου) κάθε Δηλωτέου Χρήστη και, στην περίπτωση Οντότητας η οποία, μετά την εφαρμογή των διαδικασιών δέουσας επιμέλειας, διαπιστώνεται ότι διαθέτει ένα ή περισσότερα Ελέγχοντα Πρόσωπα που είναι Δηλωτέα Πρόσωπα, την επωνυμία, τη διεύθυνση, τη δικαιοδοσία(ες) κατοικίας και τον/τους ΑΦΜ της οντότητας και το όνομα, τη διεύθυνση, τη δικαιοδοσία(ες) κατοικίας, τον/τους ΑΦΜ και την ημερομηνία και τον τόπο γέννησης κάθε Ελέγχοντος Προσώπου της Οντότητας που είναι Δηλωτέο Πρόσωπο, καθώς και τον ρόλο(ους) δυνάμει του οποίου(ων) κάθε Δηλωτέο Πρόσωπο είναι Ελέγχον Πρόσωπο της Οντότητας.

2. Το όνομα, τη διεύθυνση και τον αριθμό ταυτοποίησης (εάν υπάρχει) του Δηλούντος Παρόχου Υπηρεσιών Κρυπτοστοιχείων.

3. Για κάθε είδος Σχετικού Κρυπτοστοιχείου σε σχέση με το οποίο έχει πραγματοποιήσει Σχετικές Συναλλαγές κατά τη διάρκεια του σχετικού ημερολογιακού έτους:

α) την πλήρη ονομασία του είδους του Σχετικού Κρυπτοστοιχείου,
β) το συνολικό ακαθάριστο ποσό που καταβλήθηκε, τον συνολικό αριθμό μονάδων και τον αριθμό των Σχετικών Συναλλαγών σε σχέση με αποκτήσεις έναντι Παραστατικού Νομίσματος,
γ) το συνολικό ακαθάριστο ποσό που εισπράχθηκε, τον συνολικό αριθμό μονάδων και τον αριθμό των Σχετικών Συναλλαγών σε σχέση με εκποιήσεις έναντι Παραστατικού Νομίσματος,
δ) τη συνολική πραγματική εμπορική αξία, τον συνολικό αριθμό μονάδων και τον αριθμό των Σχετικών Συναλλαγών σε σχέση με αποκτήσεις έναντι άλλων Σχετικών Κρυπτοστοιχείων,
ε) τη συνολική πραγματική εμπορική αξία, τον συνολικό αριθμό μονάδων και τον αριθμό των Σχετικών Συναλλαγών σε σχέση με εκποιήσεις έναντι άλλων Σχετικών Κρυπτοστοιχείων.