Του Κώστα Ράπτη
Η ουσιαστική βελτίωση των ελληνοτουρκικών σχέσεων, τουλάχιστον σε ό,τι αφορά τα ακανθώδη θέματα "σκληρής" κρατικής κυριαρχίας και κυριαρχικών δικαιωμάτων, αναβάλλεται... επ' αόριστον. Αφού η Άγκυρα καθιστά σαφές ότι η "συνεργασία" την οποία διεκδικεί από την ελληνική πλευρά έχει χαρακτηριστικά συνθηκολόγησης.
Με δρομολογημένη, κατά πληροφορίες, για τις 16 Φεβρουαρίου τη νέα συνάντηση Μητσοτάκη - Ερντογάν (την πρώτη μετά τον Μάιο του 2024) για τη συνεδρίαση του Ανωτάτου Συμβουλίου Συνεργασίας, η Τουρκία προχώρησε σε μια νέα, αρκούντως ευφάνταστη, προσπάθεια δημιουργίας τετελεσμένων στο Αιγαίο, εκδίδοντας δύο ναυτικές οδηγίες, οι οποίες, όπως αναφέρει το τουρκικό υπουργείο Άμυνας, μετατρέπονται από διετείς σε επ' αόριστον ισχύουσες και αποτελούν απάντηση σε "παράνομες δραστηριότητες της Ελλάδας".
"Οι ναυτικές αναγγελίες που καλύπτουν την υφαλοκρηπίδα στο Αιγαίο Πέλαγος και όλες οι ερευνητικές δραστηριότητες εντός των θαλάσσιων περιοχών δικαιοδοσίας πρέπει να συντονίζονται με τη χώρα μας", σημείωσε ο εκπρόσωπος του τουρκικού υπουργείου Άμυνας, δίνοντας το στίγμα της ουσιαστικής διεκδίκησης συγκυριαρχίας και του γενικευμένου "γκριζαρίσματος" των δικαιοδοσιών στα ανατολικά του 25ου μεσημβρινού, που χωρίζει νοητά το Αιγαίο στο μέσον. Επιπλέον, υποστήριξε ότι "η διεξαγωγή στρατιωτικών δραστηριοτήτων που θα μπορούσαν να θέσουν σε κίνδυνο την ασφάλεια της ναυσιπλοΐας σε περιοχές που περιλαμβάνουν τα χωρικά ύδατα των Νησιών με Αποστρατιωτικοποιημένο Καθεστώς αντιτίθεται στις διεθνείς συνθήκες".
Το τουρκικό υπουργείο Άμυνας αναφέρει ακόμα ότι "οι τουρκικές ένοπλες δυνάμεις θα συνεχίσουν να καθιστούν ανενεργές, στο πλαίσιο του διεθνούς δικαίου, τις μονομερείς ενέργειες και πρωτοβουλίες που αγνοούν τα δικαιώματα και τα συμφέροντα της χώρας μας, τα οποία απορρέουν από τις θαλάσσιες περιοχές δικαιοδοσίας της".
Υπενθυμίζεται ότι η NAVTEX υπ’ αριθμόν 0060/26 αναφέρεται σε "κατά καιρούς" έκδοση NAVTEX (προφανώς από ελληνικής πλευράς) "που καλύπτουν την τουρκική υφαλοκρηπίδα στο Αιγαίο Πέλαγος, τα όρια της οποίας μένει να οριοθετηθούν από τα παράκτια κράτη". Παράλληλα, στη NAVTEX υπ’ αριθμόν 0880/25 αναφέρονται ονομαστικά 23 νησιά (Θάσος, Άγιος Ευστράτιος, Ψαρά, Σαμοθράκη, Λήμνος, Λέσβος, Χίος, Ικαρία, Σάμος, Αστυπάλαια, Ρόδος, Χάλκη, Κάρπαθος, Κάσος, Τήλος, Νίσυρος, Κάλυμνος, Λέρος, Πάτμος, Λειψοί, Σύμη, Κως, σύμπλεγμα Καστελλορίζου) ως νησιά τα οποία τελούν "υπό καθεστώς μόνιμης αποστρατιωτικοποίησης".
Τα συμφραζόμενα είναι διδακτικά. Η εντατικοποίηση της αμυντικής συνεργασίας της Ελλάδας με το Ισραήλ και τη Γαλλία (πρβ. και την άφιξη την εβδομάδα αυτή της αρμόδιας Γαλλίδας υπουργού), καθώς και οι δηλώσεις από ελληνικής κυβερνητικής πλευράς για μελλοντική επέκταση των χωρικών υδάτων στα 12 ναυτικά μίλια, δημιουργούν στην Άγκυρα την επιτακτική αναγκαιότητα για απαντητικές κινήσεις. Από την άλλη πλευρά, η πρόσφατη θερμή τηλεφωνική επικοινωνία Τραμπ - Ερντογάν και οι ευρύτερες εξελίξεις σε Συρία και Ιράν τονώνουν την αυτοπεποίθηση των ιθυνόντων της γείτονος.
"Είναι προφανές ότι η Ελλάδα δεν μπορεί να πάρει στα σοβαρά μια τέτοια προσέγγιση και νομίζω ότι το ξέρει πολύ καλά και η γειτονική χώρα", δήλωσε ο υπουργός Εθνικής Άμυνας, Νίκος Δένδιας, μιλώντας χθες στο Alpha Radio. "Είναι βέβαιο", πρόσθεσε, "ότι αυτό δεν βοηθάει τη σχέση με την Ελλάδα, αλλά πάντως δεν είμαστε καθόλου διατεθειμένοι να θεωρήσουμε ότι αυτό συνιστά οποιαδήποτε ενέργεια που μας δεσμεύει να αντιδράσουμε με έναν τρόπο που θα επέτρεπε στην Τουρκία να θεωρήσει ότι αυτή η NAVTEX πράγματι επιβάλλεται στην πράξη".
Ο υπουργός Άμυνας, απαντώντας σε ερώτηση για το εάν η Τουρκία κάνει ένα βήμα παραπάνω σε σχέση με τις διεκδικήσεις της με την ανακοίνωση για τις επ’ αόριστον NAVTEX, σχολίασε ότι "η κίνηση αυτή είναι παντελώς εκτός πλαισίου" και ότι "δεν είμαστε συνηθισμένοι σε κάτι τέτοιο". "Τι να πει κανείς;", πρόσθεσε χαρακτηριστικά, υπογραμμίζοντας ότι πρέπει να είναι πολύ προσεκτικός στις διατυπώσεις του για να μην πυροδοτήσει το κλίμα.
Στην εκτίμηση πως οι Τούρκοι επιδιώκουν να μη γίνει η συνάντηση Μητσοτάκη - Ερντογάν προχώρησε ο βουλευτής Ν.Δ. και καθηγητής Διεθνούς Δικαίου Άγγελος Συρίγος, μιλώντας χθες στον ΣΚΑΪ.
"Η Τουρκία θα πάει μια λύση-πακέτο στον πρωθυπουργό, θα του παραθέσει μια σειρά δηλαδή από προβλήματα, και θα του πει "έλα να τα λύσουμε”. Επίσης, πιστεύω θα συζητήσει μαζί του για την τοποθέτηση ισραηλινών όπλων στα νησιά του Aνατολικού Αιγαίου, πράγμα που έχει ενοχλήσει την Τουρκία. Οπότε εκεί πάνε τα περί αποστρατιωτικοποίησης", υπογράμμισε, για να προσθέσει: "Υπάρχει, όμως, μια πολύ μεγαλύτερη εικόνα. Το να παρουσιάζεις όλα αυτά τα πράγματα παραμονές της συναντήσεως είναι σαν να φλερτάρεις με την ιδέα να μη γίνει η συνάντηση. Το να μη γίνει η συνάντηση δεν είναι κάτι που αφορά μόνο τις ελληνοτουρκικές σχέσεις –δεν πρόκειται να καταρρεύσουν δηλαδή–, αλλά είναι η εικόνα που θέλεις να περνάς προς τη διεθνή κοινή γνώμη. Νομίζω ότι ο πραγματικός στόχος της Τουρκίας είναι να περάσει μήνυμα ότι η Ελλάδα είναι αδιάλλακτη και δεν θέλει να συζητά τα θέματα".
Σε αυτό το φόντο θα πρέπει να ερμηνευθεί και η πληροφορία που μετέδωσε η ΕΡΤ, επικαλούμενη ανώτατη διπλωματική πηγή, ότι παρά ταύτα οριστικοποιήθηκε η διεξαγωγή του Ανωτάτου Συμβουλίου Συνεργασίας Ελλάδας - Τουρκίας στην Άγκυρα.
"Η διατήρηση ανοιχτών διαύλων επικοινωνίας κρίνεται απολύτως αναγκαία, προκειμένου να αποφεύγονται κρίσεις και να διασφαλίζεται η ηρεμία στις ελληνοτουρκικές σχέσεις", τόνισε η ίδια πηγή και πρόσθεσε: "Μπορεί κανείς εύκολα να φανταστεί πώς θα ήταν τα πράγματα εάν, μέσα σε αυτό το περιβάλλον παγκόσμιας αβεβαιότητας, οι ελληνοτουρκικές σχέσεις είχαν διαρραγεί". Αν και "δεν έχει επιτευχθεί σύγκλιση στα θεμελιώδη ζητήματα", έχει καταστεί εφικτό "να αποφευχθούν σοβαρές εντάσεις και να παραμείνουν σε χαμηλό επίπεδο ζητήματα που στο παρελθόν οδηγούσαν σε κρίσεις".
Αναφορικά με τις προσδοκίες της ελληνικής πλευράς, η ανώτατη διπλωματική πηγή ανέφερε ότι η Αθήνα προσβλέπει σε μια εποικοδομητική συζήτηση, ξεκαθαρίζοντας ωστόσο ότι "δεν υπάρχουν ακόμη οι συνθήκες για το μεγάλο βήμα". Χαρακτήρισε δε την τουρκική NAVTEX "παντελώς ανυπόστατη", επισημαίνοντας ότι εργαλειοποιείται ένας μηχανισμός που προβλέπεται αποκλειστικά για την ασφάλεια της ναυσιπλοΐας. Όπως διευκρίνισε, το ζήτημα θα τεθεί από την ελληνική πλευρά στις συνομιλίες στην Άγκυρα, στο πλαίσιο του Ανωτάτου Συμβουλίου Συνεργασίας.
Τέλος, η ίδια πηγή εκτίμησε ότι πρόκειται για προσπάθεια της Τουρκίας να χρησιμοποιήσει τη NAVTEX ως έμμεση απειλή και να διαμορφώσει μαξιμαλιστική θέση χωρίς νομικά ερείσματα, κάτι που, όπως σημείωσε, "το αντιλαμβάνεται και η ίδια η Άγκυρα".
Ο Τούρκος αρθρογράφος παρομοιάζει το μόνιμο χαμόγελο του Χριστοδουλίδη με "μάσκα κλόουν".
Με κοινή τους ανακοίνωση ο Μιχάλης Κατρίνης και ο Τομέας Άμυνας ΠΑΣΟΚ ασκούν κριτική σε δηλώσεις του πρωθυπουργού.
Ποια άρθρα αναμένεται να προτείνει προς αναθεώρηση η ΝΔ. Αύριο ανοίγει τα "χαρτιά" του ο Κ. Μητσοτάκης.
Η Άγκυρα καταλήγει ότι οι μέχρι σήμερα δοκιμασμένες προσεγγίσεις δεν οδηγούν σε λύση.
Στον διευθυντή της εφημερίδας "Καθημερινή" Αλέξη Παπαχελά.
Σημαντική βελτίωση της θέσης της στον ευρωπαϊκό χάρτη της χονδρικής αγοράς ηλεκτρισμού καταγράφει η Ελλάδα.
Στο Δημαρχείο Αργυρούπολης ο Υπουργός.
Δήλωση του αναπληρωτή προέδρου του CHP, με αφορμή τα 30 χρόνια των Ιμίων.
Προβλήματα καταγράφονται επίσης σε Μεσσηνία, Θεσσαλονίκη, Κεντρική Μακεδονία.
Με αιχμές σχολίασε ο εκπρόσωπος Τύπου του ΠΑΣΟΚ, Κώστας Τσουκαλάς την κυριακάτικη ανάρτηση του Πρωθυπουργού.
Οι κάτοικοι καλούνται να περιορίσουν τις μετακινήσεις.
