Σάββατο, 31-Ιαν-2026 08:00
ΓΕΚ ΤΕΡΝΑ: Προχωρούν τα έργα άνω των 2,5 δις ευρώ του ομίλου στην Κρήτη
Του Νίκου Ρουσάνογλου
"Πρόσω ολοταχώς" για τα έργα παραχώρησης του ομίλου ΓΕΚ ΤΕΡΝΑ στην Κρήτη, που αναμένεται να συνεισφέρουν καθοριστικά στην αύξηση των οικονομικών του μεγεθών τα επόμενα χρόνια. Χθες, ενεργοποιήθηκε και τυπικά η σύμβαση παραχώρησης για το τμήμα Χανιά-Ηράκλειο του ΒΟΑΚ (Βόρειος Οδικός Άξονας Κρήτης), με την υπογραφή του πρακτικού της σύμβασης, που είχε υπογραφεί ήδη από τον περσινό Μάιο.
Λαμβάνοντας υπόψη τα συνήθη εμπόδια, γραφειοκρατικά και τεχνικά, για την ωρίμανση τέτοιων έργων, το χρονικό διάστημα που μεσολάβησε κρίνεται έως και γρήγορο. Αυτό σημαίνει ότι σταδιακά τους επόμενους μήνες ο όμιλος θα ξεκινήσει την ανάπτυξη των εργοταξίων του στο σύνολο του έργου, αν και ήδη, έχουν ξεκινήσει πρόδρομες εργασίες σε μια σειρά τμημάτων του άξονα και συγκεκριμένα στις παρακάμψεις των τριών πόλεων από τις οποίες θα περνά ο ΒΟΑΚ (Ηράκλειο, Χανιά και Ρέθυμνο). Τα πρώτα εργοτάξια αναμένεται να τοποθετηθούν στις δύο άκρες του δρόμου, δηλαδή στα Χανιά και στην περιοχή των Γουρνών στο Ηράκλειο.
Το τμήμα Ηράκλειο-Χανιά, μήκους 157 χιλιομέτρων, είναι το μεγαλύτερο από τα τρία τμήματα της ενιαίας χάραξης του ΒΟΑΚ. Πρόκειται για ένα από τα μεγαλύτερα έργα υποδομής που θα κατασκευαστούν στη χώρα τα επόμενα χρόνια, με συνολικό προϋπολογισμό 1,75 δις ευρώ, σημαντικό μέρος του οποίου έχει καλυφθεί από ευρωπαϊκούς πόρους. Το έργο χρηματοδοτείται με 200 εκατ. ευρώ από το Ταμείο Ανάκαμψης και Ανθεκτικότητας και με 592 εκατ. ευρώ από το Εθνικό Πρόγραμμα Ανάπτυξης (μη συμπεριλαμβανομένης της προαίρεσης Χανιά-Κίσσαμος ύψους 100 εκατ. ευρώ) προκειμένου να ενταχθεί στο ΕΣΠΑ 2021 – 2027. Το υπόλοιπο ποσό, σχεδόν, 1 δισ. ευρώ, είναι ίδια κεφάλαια και δάνεια που έχει εξασφαλίσει ο ανάδοχος. Μετά την περίοδο της κατασκευής, που υπολογίζεται ότι θα απαιτήσει πέντε χρόνια, θα εκκινήσει η περίοδος της παραχώρησης εκμετάλλευσης. Για την περίοδο λειτουργίας έχουν προβλεφθεί σκιώδη διόδια, με αποζημίωση του αναδόχου που μπορεί να φτάνει έως το 64,62% των τελών διέλευσης.
Δεδομένου ότι η ΓΕΚ ΤΕΡΝΑ παρέλαβε πλέον και την Εγνατία Οδό, ξεκινά και τυπικά η νέα περίοδος για τον όμιλο υποδομών κι ενέργειας, καθώς ενεργοποιούνται σταδιακά τα σημαντικά οικονομικά οφέλη από την εκμετάλλευση των μεγάλων οδικών αξόνων που εντάσσονται πλέον στο σχετικό χαρτοφυλάκιο έργων παραχώρησης. Αυτός είναι και ο λόγος για τον οποίο, μια σειρά από χρηματιστηριακές εταιρείες και αναλυτές, έχουν σπεύσει να ανανεώσουν τις συστάσεις τους για την μετοχή της ΓΕΚ ΤΕΡΝΑ.
Πιο πρόσφατα, η Axia ανέφερε ότι "βρισκόμαστε ακόμα στην αρχή του νέου κύκλου των έργων παραχώρησης της ΓΕΚ ΤΕΡΝΑ, οπότε το 1,9 δις ευρώ ιδίων κεφαλαίων που έχει επενδυθεί, μόλις τώρα ξεκινά να αποδίδει". Μόνο από το έργο της Εγνατίας Οδού, η εταιρεία προβλέπει διανομή μερισμάτων 5 δις ευρώ κατά την διάρκεια της σύμβασης, ενώ άλλα 3,4 δις ευρώ θα προκύψουν από την Αττική Οδό. Στο πλαίσιο αυτό, για το 2025, η εταιρεία προβλέψει ενοποιημένα λειτουργικά κέρδη EBITDA ύψους 607 εκατ. ευρώ, τα οποία θα αυξηθούν σε 770 εκατ. ευρώ έως το 2029.
Λίγες ημέρες νωρίτερα, η Santander ανέφερε ότι μόνο από τα έργα παραχώρησης των μεγάλων οδικών αξόνων που διαθέτει η ΓΕΚ ΤΕΡΝΑ, θα εισπράξει μερίσματα 78 εκατ. ευρώ το 2026, ποσό όμως που θα αυξηθεί σε 280 – 300 εκατ. ευρώ (ετησίως) μέχρι το 2035. Πρόκειται για ποσό σχεδόν δεκαπλάσιο από το αντίστοιχο (33 εκατ. ευρώ), που εισπράχθηκε το 2024.
Εν τω μεταξύ, πλέον έχει αρθεί κι ένα σημαντικό "αγκάθι" που περιέπλεκε την υπόθεση του έργου στο Καστέλι του Ηρακλείου Κρήτης. Ο λόγος για την χωροθέτηση των συστημάτων αεροναυτιλίας (ραντάρ κτλ.), στο Λόφο Παπούρα, όπου είχαν βρεθεί αρχαιολογικά ευρήματα με αποτέλεσμα να διακοπούν οι εργασίες έως ότου βρεθεί λύση. Η ΓΕΚ ΤΕΡΝΑ πρότεινε να υπάρξει συνύπαρξη των αρχαιοτήτων με το ραντάρ, πρόταση που τελικά έγινε αποδεκτή από το Κεντρικό Αρχαιολογικό Συμβούλιο (ΚΑΣ), με αποτέλεσμα πλέον να "ανοίγει ο δρόμος" έστω για την προμήθεια των σχετικών συστημάτων, κόστους 70 εκατ. ευρώ. Πάντως, για το ζήτημα εκκρεμεί και προσφυγή στο ΣτΕ.
Η Santander θεωρεί και ότι το έργο του νέου αεροδρομίου στο Καστέλι προσφέρει σημαντικές προοπτικές για τον όμιλο ΓΕΚ ΤΕΡΝΑ. Συγκεκριμένα, από τη στιγμή που θα ξεκινήσει να λειτουργεί (πιθανολογείται ότι αυτό θα γίνει προς το τέλος του 2027 ή τις αρχές του 2028), η εγκατάσταση αυτή δεν θα έχει ιδιαίτερες δεσμεύσεις δαπανών συντήρησης (όπως ισχύει π.χ. για τους οδικούς άξονες). Η διάρκειά της θα ολοκληρωθεί το 2055 και έναν ισολογισμό με χαμηλό δανεισμό, κάτι που σημαίνει ότι ήδη από τα πρώτα χρόνια, προβλέπεται ετήσιο μέρισμα 70 εκατ. ευρώ, που θα φτάσει τα 180 εκατ. ευρώ προς το τέλος της διάρκειας της σύμβασης.