Πώς η Αθήνα παρακολουθεί από πλεονεκτική θέση τη δημιουργία μιας Ευρώπης δύο ταχυτήτων

Του Τάσου Δασόπουλου 

Η μετάβαση της άτυπης ηγεσίας της Ε.Ε. από τον Γαλλογερμανικό άξονα στις έξι μεγαλύτερες οικονομίες είναι στα πρώτα της βήματα, έχοντας προς το παρόν σωστές προτεραιότητες, αλλά έχει ακόμη χρόνο να πάρει την τελική της μορφή. Ευτυχώς όμως η όλη διαδικασία θα έχει και τη συμμετοχή της Ελλάδας. 

Μετά τον ισχυρό κλονισμό του Γαλλογερμανικού άξονα λόγω των προβλημάτων που αντιμετωπίζουν οι δύο μεγαλύτερες οικονομίες της Ευρώπης, η ΕΕ είχε απολέσει την ηγετική ομάδα της. Το αποτέλεσμα ήταν ότι, παρά τις πρωτοβουλίες που είχε αναλάβει η Ευρωπαϊκή Επιτροπή, σε διάφορα πεδία, η ΕΕ έδινε την εικόνα μιας τεράστιας οικονομικής οντότητας η οποία όμως δεν είχε κατεύθυνση. 

Η Γερμανία, η οποία απ' ό,τι φαίνεται είχε την πρωτοβουλία της όλης κίνησης, κάλεσε τις άλλες πέντε μεγάλες οικονομίες της Ευρώπης (Γαλλία, Ιταλία, Ισπανία, Πολωνία και Ολλανδία) σε κοινή δράση σε τέσσερις πολύ επίκαιρους τομείς:

•Την ταχύτερη ενοποίηση επενδύσεων και αποταμιεύσεων 

•Την ενίσχυση του διεθνούς ρόλους του ευρώ, ως ασφαλές καταφύγιο βασισμένου στην προβλεψιμότητα και το κράτος δικαίου 

•Την καλύτερη συνεργασία για την ενσωμάτωση της άμυνας, ως προτεραιότητα στο επόμενο ΕΣΠΑ 

•Τη διασφάλιση στρατηγικών προμηθειών σπάνιων γαιών και την ενίσχυση της ανθεκτικότητας των εφοδιαστικών αλυσίδων για κρίσιμα ορυκτά.

Με αυτή την επιλογή κάποιων από τις προτάσεις της έκθεσης Ντράγκι, σχηματίστηκε αυτός ο πυρήνας ο οποίος έχει πρώτο στάδιο τα υπουργεία Οικονομικών και άρα το Eurogroup, αφού οι πέντε από τις έξι χώρες της πρώτης ταχύτητας (Γερμανία, Γαλλία, Ιταλία, Ισπανία και Ολλανδία) είναι μέλη της Ευρωζώνης. 

Η καλή συγκυρία για την Ελλάδα 

Όλα αυτά, συμβαίνουν λίγες εβδομάδες μετά την εκλογή του Έλληνα υπουργού Oικονομικών, Κυριάκου Πιερρακάκη στη θέση του προέδρου του συμβουλίου των υπουργών Oικονομικών της Ευρωομάδας (Eurogroup). Ο Έλληνας υπουργός εξελέγη με βασικά συνθήματα τα τρία από τα τέσσερα κοινά θέματα που έβαλαν στο τραπέζι η ομάδα των έξι. Ακόμη όμως και το θέμα με τα ορυκτά ήταν στην ατζέντα Πιερρακάκη στο πλαίσιο της ευρύτερης ανάγκης να εφαρμοστούν άμεσα οι προτάσεις της έκθεσης Ντράγκι.

Το Eurogroup φαίνεται ότι θα είναι το πρώτο στάδιο στη λήψη αποφάσεων αν προχωρήσει το όλο εγχείρημα. Δεν είναι τυχαίο άλλωστε ότι λίγο μετά την δημοσιοποίηση της όλης κίνησης, ο κ. Πιερρακάκης βρέθηκε στην έδρα της Ευρωπαϊκής Κεντρικής Τράπεζας στη Φρανκφούρτη, όπου εκτός από την πρόεδρο της κεντρικής τράπεζας, Κριστίν Λαγκάρντ συναντήθηκε και με τον πρόεδρο της Deutsche Bundesbank, Γιοακίμ Νάγκελ αλλά και με τον πρόεδρο του γερμανικού χρηματιστηρίου, Στέφαν Λάιτνερ για θέματα επενδύσεων, αλλά και για το θέμα που εκκρεμεί επί δεκαετίες την ενοποίηση των κεφαλαιαγορών. 

Ο Έλληνας υπουργός θέλοντας και μη θα παρακολουθήσει από κοντά τις διαδικασίες για μεγαλύτερη ενοποίηση στην Ευρώπη. Το καλό για την Ελλάδα βρίσκεται κυρίως στο ότι η χώρα θα μπορεί να συμμετέχει στις επιμέρους συμμαχίες οι οποίες θα διαμορφωθούν γύρω από τον "σκληρό πυρήνα" των έξι κρατών, ώστε να μπορεί να συμμετέχει άμεσα αλλά και έμμεσα στα επόμενα βήματα της Ευρώπης η οποία βαδίζει πλέον σε αχαρτογράφητα ύδατα. Ένα από τα πρώτα θέματα που έχουν ανακύψει στις συζητήσεις που γίνονται αυτόν τον καρό στις Βρυξέλλες είναι ο τρόπος λήψης αποφάσεων. Αν δηλαδή θα συνεχίσει να υπάρχει η αρχή της ομοφωνίας (η οποία τελευταία αμφισβητείται έντονα) ή αν πλέον κάποιοι θα θεωρούνται ανοιχτά πρώτοι μεταξύ ίσων.