Του Τάσου Δασόπουλου
Κομβικές μεταρρυθμίσεις, όπως αυτή της επιτάχυνσης της απονομής Δικαιοσύνης, η δημιουργία νέων πολεοδομικών σχεδίων και η ολοκλήρωση του Κτηματολογίου, περιλαμβάνονται στη λίστα των διαρθρωτικών αλλαγών οι οποίες θα πρέπει να ολοκληρωθούν μέχρι και το τέλος Αυγούστου με χρήματα του Ταμείου Ανάκαμψης.
Από το υπουργείο Εθνικής Οικονομίας και Οικονομικών η εντολή στα επισπεύδοντα υπουργεία, ειδικά για τις μεταρρυθμίσεις υψηλής προτεραιότητας, είναι να αναφερθούν όλα τα ενδεχόμενα καθυστερήσεων, ώστε να λυθούν κατά προτεραιότητα με ταχείες διαδικασίες (fast track), αφού πλέον δεν υπάρχει κανένα περιθώριο καθυστερήσεων.
Τούτο διότι έναν χρόνο νωρίτερα, στις αρχές του 2025, ήταν αμφίβολο αν τα νέα πολεοδομικά σχέδια, τα οποία είχαν ανατεθεί στους δήμους, θα ήταν έτοιμα στην ώρα τους. Μπροστά στο ενδεχόμενο καθυστερήσεων στην ολοκλήρωσή τους, το πρόγραμμα μεταφέρθηκε στο υπουργείο Περιβάλλοντος και πλέον όλοι δηλώνουν βέβαιοι ότι το πρόγραμμα θα ολοκληρωθεί εγκαίρως.
Η επιτάχυνση της απονομής Δικαιοσύνης
Η μεταρρύθμιση της Δικαιοσύνης, με απώτερο στόχο να έχουμε τελεσίδικη απόφαση για κάθε υπόθεση σε λιγότερο από δύο χρόνια, από πέντε χρόνια που έχουμε σήμερα, πέρασε επίσης από πολλά κύματα, λόγω της πολυπλοκότητάς της. Φαίνεται όμως ότι, τόσο σε θεσμικό όσο και σε τεχνικό επίπεδο, η μεταρρύθμιση θα ολοκληρωθεί και θα μπορέσει να αποδώσει στην επιτάχυνση εκδίκασης των υποθέσεων από το 2026 και μετά. Αυτό θα ανεβάσει την Ελλάδα πολλές θέσεις σε ό,τι αφορά την ελκυστικότητά της ως επενδυτικού προορισμού. Αξίζει να σημειωθεί ότι, εκτός από το θεσμικό πλαίσιο, την ψηφιοποίηση των δικών, την ειδική εκπαίδευση που είχαν δικαστικοί υπάλληλοι των δικαστηρίων και τη σύσταση της αστυνομίας των δικαστηρίων, θα ολοκληρωθεί και η ανανέωση μιας σειράς απαρχαιωμένων υποδομών της Δικαιοσύνης.
Οι μεταρρυθμίσεις της τελικής ευθείας
Το συνολικό πακέτο των 12 μεταρρυθμίσεων που θα πρέπει να ολοκληρωθούν έως το τέλος Αυγούστου –το οποίο έχει ενσωματωθεί στο Πρόγραμμα Δημοσίων Επενδύσεων των 16,6 δισ. ευρώ– και θα υλοποιηθούν ως μέρος του Προϋπολογισμού του 2026 είναι:
1. Δικαιοσύνη. Η ολοκλήρωση της μεταρρύθμισης για την επιτάχυνση απονομής της Δικαιοσύνης. Μια μεταρρύθμιση η οποία ξεκίνησε το 2022 και αναμενόταν να ολοκληρωθεί στο τέλος του 2025, με ένα συνολικό κόστος 550 εκατ. ευρώ.
2. Κτηματολόγιο. Εντός του 2025 αναμενόταν να ολοκληρωθεί και το "γεφύρι της Άρτας" των έργων του Ελληνικού Δημοσίου, το Εθνικό Κτηματολόγιο.
3. Πρόγραμμα "Αιγίς". Το κολοσσιαίο πρόγραμμα, με προϋπολογισμό ύψους 2,1 δισ. ευρώ, για την ενίσχυση της πολιτικής προστασίας χρηματοδοτείται και από το Ταμείο Ανάκαμψης με 600 εκατ. ευρώ.
4. Συστήματα αποθήκευσης ενέργειας. Τα μεγάλα συστήματα αποθήκευσης ενέργειας, μέχρι 1.380 MW (αντλησιοταμίευση - μπαταρίες), που είναι καθοριστικά για την "πράσινη" επανάσταση και την ανάπτυξη των ΑΠΕ, θα απορροφήσουν πόρους 450 εκατ. ευρώ.
5. Ηλεκτρική διασύνδεση. Η διασύνδεση των Κυκλάδων, από την εναέρια γραμμή Κόρινθος - ΚΥΤ Κουμουνδούρου, και άλλα συνοδευτικά έργα του ΑΔΜΗΕ θα απορροφήσουν πόρους 145 εκατ. ευρώ.
6. Προγράμματα "Εξοικονομώ". Στα νέα, βελτιωμένα προγράμματα "Εξοικονομώ", για ενεργειακή αναβάθμιση κατοικιών, εμπορικών ακινήτων και ακινήτων του Δημοσίου, θα διατεθούν περίπου 2,1 δισ. ευρώ.
7. Η ηλεκτροκίνηση του χώρου των μεταφορών. Προβλέπονται επενδύσεις ύψους 220 εκατ. ευρώ για την αγορά και υποστήριξη 250 ηλεκτρικών λεωφορείων (140 για Αθήνα και 110 για Θεσσαλονίκη).
8. Η απολιγνιτοποίηση Δυτικής Μακεδονίας και Μεγαλόπολης. Προβλέπονται επενδύσεις 242 εκατ. ευρώ για την αποκατάσταση περίπου 60.000 στρεμμάτων γκρίζων εδαφών στα παλαιά λιγνιτωρυχεία της ΔΕΗ.
9. Η ψηφιοποίηση του Δημοσίου. Μέχρι και το τέλος του επόμενου χρόνου αναμένεται να ολοκληρωθούν η ψηφιοποίηση όλων των αρχείων του Δημοσίου, που θα κοστίσει περίπου 550 εκατ. ευρώ, και η διαλειτουργικότητα των υπηρεσιών.
10. Η δημιουργία πολεοδομικών σχεδίων. Περίπου 250 εκατ. ευρώ κατευθύνονται στην κατάρτιση και την επικύρωση πολεοδομικών σχεδίων, τοπικών και ειδικών, καθώς και στην οριοθέτηση περιοχών και ζωνών υποδοχής μεταφοράς συντελεστή δόμησης.
11. Εκσυγχρονισμός της δημόσιας υγείας. Στο πακέτο της υγείας περιλαμβάνονται έργα εκσυγχρονισμού και ψηφιοποίησης με πόρους άνω των 800 εκατ. ευρώ.
12. Απασχόληση - δεξιότητες - κοινωνική προστασία. Για τον τρίτο άξονα του Ταμείου Ανάκαμψης ο σχεδιασμός μέχρι και το 2025 περιελάμβανε σχεδιασμό και υλοποίηση Δράσης Κατάρτισης και Απασχόλησης 7.000 ανέργων ηλικίας 25 έως 45 ετών.
