Του Νίκου Κωτσικόπουλου
Επισπεύδουν οι τράπεζες για να κλείσουν δυνατά τον Δεκέμβριο ακόμα μία επιτυχημένη χρονιά, που υποστηρίχθηκε από την αύξηση του δανεισμού, με τα νέα δάνεια να αποτελούν καταλύτη για τη δημιουργία επενδύσεων και την ανάπτυξη της ελληνικής οικονομίας. Με τις τράπεζες να υπολογίζουν ότι οι εκταμιεύσεις θα κινηθούν φέτος μεταξύ 13,5 και 14 δισ. ευρώ, οι σχεδιασμοί για το 2026 είναι θετικοί και προβλέπουν συνέχιση της ανοδικής τάσης.
Οι τράπεζες προβλέπουν ότι και το 2026 η πιστωτική επέκταση θα αυξηθεί με ρυθμούς αντίστοιχους του 2025, σε επίπεδα 8%, με οδηγό τις επενδύσεις από το Ταμείο Ανάκαμψης και τους χρηματοδοτικούς μηχανισμούς της Ευρωπαϊκής Τράπεζας Επενδύσεων, της EBRD και της Ελληνικής Αναπτυξιακής Τράπεζας.
Στο μεταξύ, η δραστηριότητα στη λιανική τραπεζική και στα δάνεια των νοικοκυριών ανακάμπτει. Αρχικά με τα καταναλωτικά δάνεια, που άρχισαν να κινούνται ανοδικά από πέρυσι και φέτος αυξάνονται με ετήσιο ρυθμό που πλησιάζει το 7%. Και στη συνέχεια με τα στεγαστικά δάνεια, όπου οι εκταμιεύσεις έχουν αυξηθεί σημαντικά και η καθαρή πιστωτική επέκταση μείον τις εξοφλήσεις ξεπέρασε τα 220 εκατ. ευρώ, μόνο το τελευταίο διάστημα.
Συγκεκριμένα, η αξία των αγοραπωλησιών ακινήτων αναμένεται φέτος να φτάσει τα 12 δισ. ευρώ, με τα στεγαστικά δάνεια να αναμένονται στο τέλος της χρονιάς στα 2,5 - 2,6 δισ. ευρώ – έναντι αγοραπωλησιών ακινήτων αξίας 10 δισ. ευρώ πέρυσι, με εκταμιεύσεις στεγαστικών δανείων έως 1,8 δισ. ευρώ. Ειδικά τον Δεκέμβριο αναμένεται επιτάχυνση συμβάσεων και εκταμιεύσεων, καθώς κινητοποιούνται και οι υποψήφιοι δανειολήπτες για να ολοκληρώσουν την αγορά ακινήτων.
Αλλά η ατμομηχανή για την πιστωτική επέκταση και την ανάπτυξη της ελληνικής οικονομίας περνά μέσα από τα επιχειρηματικά δάνεια για επενδύσεις και πρωτίστως τα δάνεια του Ταμείου Ανάκαμψης. Ενώ το πρόγραμμα τελειώνει το 2026, τα επενδυτικά δάνεια θα συνεχίσουν να διαδραματίζουν σημαντικό ρόλο, επειδή υπάρχει μεγάλο υπόλοιπο δανείων που δεν έχουν συμβασιοποιηθεί σε πρώτη φάση και σε δεύτερη φάση δεν έχουν εκταμιευθεί. Εφόσον γίνουν οι συμβάσεις των δανείων, σταδιακά θα προχωρήσουν οι εκταμιεύσεις με δάνεια των τραπεζών για το 30% της επένδυσης.
Αποκαλυπτικά για την εικόνα που επικρατεί ήταν όσα είπε πρόσφατα ο διευθύνων σύμβουλος της Eurobank, Φωκίων Καραβίας, στο AIF (Athens Investment Forum), όπου τόνισε ότι "μένουν ακόμη εννέα μήνες. Στενό χρονικό διάστημα, αλλά όχι απαγορευτικό", αφού, όπως είπε, "για τα δάνεια του ΤΑΑ έως τον Αύγουστο 2026 αρκεί να έχουν συμβασιοποιηθεί τα επενδυτικά σχέδια, τα οποία μπορούν να ωριμάσουν και να εκταμιευθούν στη συνέχεια". Και με βάση τα στοιχεία που έδωσαν οι τράπεζες στους διεθνείς επενδυτές, τα επενδυτικά δάνεια θα συνεχίσουν να οδηγούν την πιστωτική επέκταση των τραπεζών την ερχόμενη διετία.
Για χαμηλότοκα δάνεια επιχειρήσεων είχαν προβλεφθεί πόροι ύψους 15,4 δισ. ευρώ, στο δανειακό σκέλος του ΤΑΑ. Όπως είπε ο κ. Καραβίας, "επελέγη η διοχέτευσή τους στην πραγματική οικονομία μέσω της εμπλοκής συμβουλευτικών εταιρειών και των τραπεζών, που συμβάλλουν και με δική τους χρηματοδότηση, αφενός αυξάνοντας το συνολικό ύψος των προς επένδυση κεφαλαίων και αφετέρου αναλαμβάνοντας μέρος του πιστωτικού κινδύνου". Προέβλεψε ότι θα απορροφηθεί περίπου το 75% των κεφαλαίων, αλλά, όπως είπε, "έχω την πεποίθηση ότι με μια τελική προσπάθεια μπορούμε να πάμε αρκετά ψηλότερα".
Μέχρι τις αρχές Νοεμβρίου:
- Είχαν συμβασιοποιηθεί σχεδόν 8 δισ. ευρώ των δανείων του ΤΑΑ, τα οποία όμως αντιστοιχούν σε επενδύσεις ύψους 17,5 δισ. ευρώ, "αφού τέθηκε ως προϋπόθεση η συγχρηματοδότηση και κινητοποιήθηκαν ανάλογα κεφάλαια κυρίως από τις εμπορικές τράπεζες, αλλά και την Ευρωπαϊκή Τράπεζα Επενδύσεων (ΕΙΒ) και την EBRD". Στις επενδύσεις αυτές εκτιμάται ότι αντιστοιχούν τραπεζικά δάνεια έως περίπου 5,5 δισ. ευρώ.
- Συνολικά έχουν χρηματοδοτηθεί 531 επενδυτικά σχέδια και τα δάνεια αυτά "κατευθύνθηκαν σε όλους τους κλάδους της οικονομίας, ενέργεια, τηλεπικοινωνίες, βιομηχανία, πρωτογενή τομέα, και όχι μόνον σε παραδοσιακά ισχυρούς τομείς, όπως ο τουρισμός και οι κατασκευές".
- Το 30% των συμβασιοποιημένων δανείων αφορά έργα ψηφιακού μετασχηματισμού, κρίσιμα για την ανταγωνιστικότητα των ελληνικών επιχειρήσεων.
Οι τράπεζες είχαν από το τέλος Νοεμβρίου μεγάλη "ουρά αιτημάτων" επιχειρήσεων προς χρηματοδότηση (pipeline), για σειρά μεγάλων έργων σε σημαντικούς τομείς της οικονομίας. Κυρίως για έργα υποδομών και ενέργειας, που είναι ο κλάδος ο οποίος έχει απορροφήσει μεγάλο μέρος των επιδοτούμενων προγραμμάτων.
Αλλά "ουρά αιτημάτων" για χρηματοδοτήσεις είχαν οι τράπεζες και σε κλάδους όπως τα logistics, οι κατασκευές, ο τουρισμός και η μεταποίηση. Τα αιτήματα αυτά συνδέονται με επενδύσεις που εμπίπτουν στο ΤΑΑ, ενώ κερδίζουν έδαφος συνεχώς την τελευταία διετία-τριετία και τα χρηματοδοτικά προγράμματα της Ελληνικής Αναπτυξιακής Τράπεζας, που εκτιμάται ότι θα διατηρήσουν σε υψηλά επίπεδα την ισχυρή ζήτηση για δάνεια από μικρομεσαίες επιχειρήσεις.
Στα αποτελέσματα εννεαμήνου των τραπεζών, η Eurobank ανακοίνωσε αύξηση της καθαρής πιστωτικής επέκτασης κατά 3,3 δισ. ευρώ και κινείται με στόχο να ξεπεράσει τα……. δισ. ευρώ σε νέα δάνεια φέτος στην Ελλάδα και στο εξωτερικό.
Η Πειραιώς σημείωσε τις μεγαλύτερες εκταμιεύσεις φέτος και αναβάθμισε τον στόχο για καθαρή πιστωτική επέκταση με νέα δάνεια άνω των 3,5 δισ. ευρώ. Η τράπεζα πέτυχε στο εννεάμηνο εκταμιεύσεις 9,5 δισ. ευρώ νέων δανείων.
Η Εθνική Τράπεζα ανέφερε ότι θα ξεπεράσει τον στόχο για καθαρή πιστωτική επέκταση, ύψους 2,5 δισ. ευρώ φέτος, προσεγγίζοντας τα 3 δισ. ευρώ. Στο εννεάμηνο προχώρησε σε εκταμιεύσεις δανείων ύψους 5,7 δισ. ευρώ, αυξημένες κατά 10% ετησίως.
Η Alpha Bank έχει ήδη επιτύχει στο εννεάμηνο τον στόχο όλου του έτους, με καθαρή πιστωτική επέκταση 2,2 δισ. ευρώ.
Κάτω από 1% μειώθηκε το β' εξάμηνο 2025 το μεσοσταθμικό κόστος χρηματοδότησης των ελληνικών τραπεζών.
Παραμένει στο 0,5% το ποσοστό αντικυκλικού κεφαλαιακού αποθέματος ασφαλείας για την Ελλάδα.
Οι ελληνικές τράπεζες εισέρχονται στο 2026 σε ισχυρή θέση.
Σταθερά επιτόκια και όγκοι στηρίζουν την κερδοφορία.
Τα συμπεράσματα της από συναντήσεις που είχε με επενδυτές στις ΗΠΑ και αλλού παρουσιάζει η UBS. Παραμένει στα top picks η Τράπεζα Πειραιώς.
Σε πλεονεκτική θέση έχει φέρει τις ελληνικές τράπεζες το πλεόνασμα κεφαλαίων και ρευστότητας που διαθέτουν και η αύξηση των καταθέσεων από νοικοκυριά και επιχειρήσεις.
Οι διεθνείς κρίσεις μοιάζουν "μακρινές", αλλά σπάνια είναι. Το θέμα αφορά την πρόληψη κινδύνων, την αποφυγή κόστους και περιττού ρίσκου.
Οι ελληνικές τράπεζες έβαλαν τα θεμέλια της ανάπτυξης και τώρα χτίζουν πάνω στην επιτυχία τους.
Εισροές κεφαλαίων και επενδυτικό ενδιαφέρον για τις ελληνικές τράπεζες καταγράφεται ήδη από την αρχή της χρονιάς.
"Η ανθεκτικότητα που επιτεύχθηκε δεν πρέπει να οδηγήσει σε εφησυχασμό και κοντόφθαλμες αποφάσεις".
Για έκτο διαδοχικό μήνα βρέθηκαν πάνω από τα 200 δισ. ευρώ οι ιδιωτικές καταθέσεις το Νοέμβριο υποστηριζόμενες από αποταμιεύσεις νοικοκυριών.
