Συνεχης ενημερωση

    Σάββατο, 10-Ιαν-2026 13:00

    Κ. Αναγνωστόπουλος - CIVITAS: Επαναφέρετε το δίκτυο του τρένου και μεγαλώστε το για να λυθεί το κυκλοφοριακό

    6578205
    • Εκτύπωση
    • Αποστολή με email
    • Προσθήκη στη λίστα ανάγνωσης
    • Μεγαλύτερο μέγεθος κειμένου
    • Μικρότερο μέγεθος κειμένου

    "Αυτό που χρειάζονται οι ελληνικές πόλεις είναι αυτό που κάνουν πολύ καλά οι ολλανδικές για δεκαετίες. Κατασκευαστική αναδιαμόρφωση των δρόμων ώστε να μην μπορούν να τρέξουν τα αυτοκίνητα και να μην μπορούν να παρκάρουν εκεί που δεν πρέπει", τονίζει σε συνέντευξη του στο ΑΠΕ-ΜΠΕ ο συγκοινωνιολόγος και πολεοδόμος Κοσμάς Αναγνωστόπουλος.

    "Με τον τρόπο αυτό θα διαπιστώσουμε ότι και το περπάτημα γίνεται πιο εύκολο και το ποδήλατο δεν χρειάζεται παντού ποδηλατόδρομους, τα πατίνια δεν αποτελούν πια πρόβλημα και η κινητικότητα στην πόλη γίνεται πιο ήπια, πιο ασφαλής και ευχάριστη" προσθέτει.

    Σύμφωνα με τον κ. Αναγνωστόπουλο, ο Κηφισός υποφέρει από συμφόρηση διότι οι τελευταίες ελληνικές κυβερνήσεις "σκότωσαν" τον σιδηρόδρομο. Διότι δεκάδες χιλιάδες άνθρωποι την ημέρα που θα μπορούσαν να μετακινηθούν από την Αθήνα προς μια άλλη πόλη (και το αντίστροφο) με το τρένο, τώρα μετακινούνται αναγκαστικά με το αυτοκίνητο ή το ΚΤΕΛ. Και τεράστιες ποσότητες εμπορευμάτων που το τρένο δύναται να μεταφέρει σε μεγάλες αποστάσεις στην ενδοχώρα, πλέον μετακινούνται αποκλειστικά με φορτηγά.

    Παροτρύνει μάλιστα την κυβέρνηση να αποκαταστήσει και να ενισχύσει τον σιδηρόδρομο, επαναφέροντάς τον στην παλαιότερη έκταση του δικτύου, στοχεύοντας επίσης στην άμεση επέκτασή του, από το να κάνει σενάρια για πολλαπλές λεωφόρους και υπόγειες σήραγγες, τα οποία αποτελούν πολύ ακριβές "ασπιρίνες" ενώ συζητάμε για "θανατηφόρες ασθένειες".

    Ολόκληρη η συνέντευξη του Κοσμά Αναγνωστόπουλου, Συγκοινωνιολόγου -Πολεοδόμου MSc και Εθνικού Εκπρόσωπου Ευρωπαϊκού Δικτύου CIVITAS / CIVINET Greece-Cyprus στο ΑΠΕ-ΜΠΕ και τον Γ. Ψύλλια έχει ως εξής:

    Ερ. Ποιο είναι κατά τη γνώμη σας το μεγαλύτερο κυκλοφοριακό πρόβλημα στην Αθήνα και τι συμβαίνει με το παρκάρισμα;

    Απ. Τα μεγαλύτερα προβλήματα που σχετίζονται με την κινητικότητα στην χώρα μας -και κατ' επέκταση στην Πρωτεύουσα- είναι για μένα οι 650 νεκροί το χρόνο από τροχαίες συγκρούσεις και η πλήρης αδυναμία κινητικότητας για τους ανάπηρους και τα Άτομα Μειωμένης Κινητικότητας, τα οποία αποτελούν περίπου το 25% του γενικού πληθυσμού σύμφωνα με έρευνες του CIVINET.

    Τα υπόλοιπα προβλήματα προκύπτουν από την αδυναμία της Αθήνας -τόσο ως Δήμος, όσο και ως Μητρόπολη- να προσφέρει αξιόπιστα και αποτελεσματικά εναλλακτικά μέσα και υποδομές πράσινων μετακινήσεων (δημόσια συγκοινωνία, περπάτημα, ποδήλατο, μικροκινητικότητα) για τις περισσότερες καθημερινές μετακινήσεις και διαδρομές. Γιατί αν το κατάφερνε, όπως δεκάδες άλλες πόλεις στον κόσμο, η κυκλοφοριακή συμφόρηση και η δυσκολία στάθμευσης δεν θα μας απασχολούσαν ιδιαίτερα.

    Γιατί όπως είπε και ο Lewis Mumford το 1961 (ένας από τους σημαντικότερους Αμερικανούς ιστορικούς, κοινωνιολόγους και κριτικούς αρχιτεκτονικής του 20ού αιώνα): "ο γρηγορότερος τρόπος για να μετακινήσεις 100.000 ανθρώπους σε μια αστική περιοχή με ακτίνα μισό μίλι είναι με τα πόδια, ο πιο αργός είναι να τους βάλεις όλους σε αυτοκίνητα".

    Ερ. Τι πιστεύετε για τις αστικές σήραγγες που έχουν διανοιχτεί σε μεγαλουπόλεις του εξωτερικού για την αντιμετώπιση του κυκλοφοριακού; Θα ήταν μία λύση για το κυκλοφοριακό πρόβλημα του Κηφισού που καθημερινά ταλαιπωρεί χιλιάδες Αθηναίους;

    Απ. Πάγια θέση μου σχετικά με τις μεγάλες οδικές υποδομές -που αποτελούν συνήθως την πρώτη επιλογή κάθε κυβέρνησης- είναι να εξαντλήσουμε όλες τις άλλες λύσεις για την προώθηση της βιώσιμης κινητικότητας και αν διαπιστώσουμε τότε ότι χρειαζόμαστε κάποια συμπλήρωση του οδικού δικτύου να την κάνουμε.

    Εν προκειμένω, ο Κηφισός υποφέρει από συμφόρηση διότι οι τελευταίες ελληνικές κυβερνήσεις "σκότωσαν" τον σιδηρόδρομο. Διότι δεκάδες χιλιάδες άνθρωποι την ημέρα που θα μπορούσαν να μετακινηθούν από την Αθήνα προς μια άλλη πόλη (και το αντίστροφο) με το τρένο, τώρα μετακινούνται αναγκαστικά με το αυτοκίνητο ή το ΚΤΕΛ. Και τεράστιες ποσότητες εμπορευμάτων που το τρένο δύναται να μεταφέρει σε μεγάλες αποστάσεις στην ενδοχώρα, πλέον μετακινούνται αποκλειστικά με φορτηγά.

    Επομένως, παροτρύνω την κυβέρνηση να αποκαταστήσει και να ενισχύσει τον σιδηρόδρομο, επαναφέροντάς τον στην παλαιότερη έκταση του δικτύου, στοχεύοντας επίσης στην άμεση επέκτασή του, από το να κάνει σενάρια για πολλαπλές λεωφόρους και υπόγειες σήραγγες, τα οποία αποτελούν πολύ ακριβές "ασπιρίνες" ενώ συζητάμε για "θανατηφόρες ασθένειες".

    Ερ. Πώς χαρακτηρίζετε την κατάσταση με τα πατίνια στο κέντρο της πόλης;

    Ξεκαθαρίζω ότι θεωρώ τα ηλεκτρικά πατίνια, όπως και τα ηλεκτρικά ποδήλατα, ως βασικά εργαλεία ενίσχυσης της βιώσιμης κινητικότητας και μέρος της λύσης του προβλήματος. Σε αντίθεση με την θέση αυτή -που δεν είναι δική μου αλλά της Ευρωπαϊκής Επιτροπής- ο Δήμος Αθηναίων τα θεωρεί πρόβλημα που πρέπει να εξαλείψει. Μου φαίνεται παράλογο, όμως, να στοχοποιούνται οχήματα που η μάζα τους και η ταχύτητά τους δεν είναι αρκετή για να σκοτώσουν κανέναν (εφόσον χρησιμοποιούνται με ορθό τρόπο), ενώ είμαστε ουραγοί στην οδική ασφάλεια στην Ευρώπη λόγω των θανάτων από συγκρούσεις με ΙΧ αυτοκίνητα.

    Βλέπουμε, λοιπόν, τον Δήμο Αθηναίων να δημοσιεύει έναν "Κανονισμό Απαγορεύσεων" που απευθύνεται κυρίως στις εταιρείες ενοικίασης πατινιών και όχι μια "Ολοκληρωμένη Στρατηγική Ασφαλούς Χρήσης της Μικροκινητικότητας" από όλους, όπως θα όφειλε. Γιατί το δεύτερο γεννάει εύλογες και μεγάλες υποχρεώσεις για αυτόν, τις οποίες προφανώς δεν προτίθεται να αναλάβει, κρίνοντας από τις πολιτικές που έχει μέχρι σήμερα διακηρύξει.

    Φτάνει μάλιστα στο σημείο να απαγορεύει στους ανήλικους να κάνουν πατίνι σε πάρκα, ωθώντας τους να κινούνται σε λεωφόρους με ταχύτητα αυτοκινήτων στα 50 χλμ/ώρα. Εδώ τολμώ με θλίψη να πω ότι ενδεχομένως να υπάρχουν και ποινικές ευθύνες τις οποίες θα αναζητήσουν οι πολίτες το επόμενο διάστημα, ειδικά εφόσον υπάρξουν σχετικές απώλειες.

    Το Δίκτυο CIVINET διέθεσε, όμως, από την πρώτη μέρα της θητείας των νέων δημοτικών αρχών την τεχνογνωσία και την διεθνή εμπειρία του για την διαχείριση του συγκεκριμένου ζητήματος, για το οποίο είχε προειδοποιήσει προ πολλών ετών τις δημοτικές αρχές. Για πόσο, όμως, αυτές τις αποφάσεις θα τις λαμβάνουν άνθρωποι χωρίς καμία θεωρητική γνώση και εμπειρία, στο όνομα της πολιτικής συστράτευσης με τον εκάστοτε Δήμαρχο;

    Ερ. Στην Αθήνα πώς μπορεί να εφαρμοστεί η γνωστή προεκλογική εξαγγελία του Δημάρχου Χάρη Δούκα για μετακινήσεις των 15 λεπτών;

    Επιτρέψτε μου να πω ότι ο κατά τα άλλα συμπαθέστατος Χάρης Δούκας, δεν έχει ιδέα τι ακριβώς έχει διακηρύξει για την Αθήνα και πως θα το πετύχει όσον αφορά την κινητικότητα. Τα στελέχη του πήραν ένα θεωρητικό σχήμα του καθηγητή Carlos Moreno που αναφέρεται στην "Πόλη των 15 λεπτών", το "κόντυναν" στα μέτρα της πολιτικής τους και το βάφτισαν "Γειτονιά των 15 λεπτών". Και αφού η Αθήνα, έστω και στρεβλά, έχει ήδη πιάσει τον πήχη αυτό, ανακουφίστηκαν ότι δεν χρειάζεται να κάνουν πολύ περισσότερα απ' όσα ήδη κάνουν.

    Για αυτό και διακήρυξαν 17 χλμ εφήμερων ποδηλατοδρόμων (αν ποτέ υλοποιηθούν), ενώ π.χ. το Ελσίνκι διαθέτει ήδη 1.500 χλμ ποδηλατοδρόμων, πραγματοποιώντας μια συστηματική προσπάθεια από το 2010. Δεν συζητάμε καν για το που βρίσκονται οι Ολλανδικές πόλεις ή οι πόλεις της Δανίας, της Σουηδίας, της Γερμανίας και της Γαλλίας ή ακόμα και η Σεβίλλη που διαθέτει σήμερα πάνω από 200 χλμ ποδηλατοδρόμων. Επίσης, το Παρίσι και η Νέα Υόρκη, που συχνά αναφέρονται από τον Δήμαρχο ως υποδείγματα, απέχουν έτη φωτός στις πολιτικές που ασκούν για την "Πόλη των 15 λεπτών". Η Νέα Υόρκη ανακοίνωσε φέτος ότι έριξε τον αριθμό των θανάτων από τροχαία κατά 31% σε σχέση με το 2013. Η Αθήνα τι στόχους βάζει και πως θα τους πετύχει;

    Ωστόσο, πιστεύω ότι η Αθήνα έχει όλες τις προϋποθέσεις να προχωρήσει άμεσα στο πλήρες όραμα της "Πόλης των 15 λεπτών", ξεκινώντας από τον γενναίο περιορισμό της διαμπερούς κυκλοφορίας από το κέντρο και διασυνδέοντας όλες τις επιμέρους γειτονιές μεταξύ τους με πράσινες υποδομές και ήπια μέσα μεταφορών. Αυτό που έχει ανάγκη η Αθήνα είναι ένα ολοκληρωμένο Δίκτυο Ήπιας Κινητικότητας (ΔΗΚ) και Ζώνες Ελεγχόμενης Κυκλοφορίας και Στάθμευσης (ΖΕΚΣ), όπως έχουν δεκάδες πόλεις στον πλανήτη και προωθεί το δίκτυό μας μέσα από τις μελέτες του. Η ενίσχυση της δημόσιας συγκοινωνίας αποτελεί, επίσης, ένα από τα προφανή μέτρα που πρέπει να ληφθούν σε τοπικό, περιφερειακό και κυβερνητικό επίπεδο.

    Ερ. Τι εργαλεία μας δίνει ο νέος ΚΟΚ για την ενίσχυση της οδικής ασφάλειας στις πόλεις, πρωτίστως δε στην Αθήνα;

    Πρόσφατη έρευνα του ΕΜΠ για το περπάτημα στην Αθήνα τεκμηρίωσε ότι το 70% των πεζοδρομίων της είναι ακατάλληλα για περπάτημα και δεν πληρούν τις εθνικές προδιαγραφές. Επίσης, όλοι μας παρατηρούμε καθημερινά παράνομες σταθμεύσεις στις διαβάσεις, στις στάσεις και στις διασταυρώσεις, ενώ τα αυτοκίνητα συνεχίζουν να παραβιάζουν τα όρια ταχύτητας σε όλες σχεδόν τις κατηγορίες δρόμων.

    Ο νέος ΚΟΚ -στην επιτροπή διαμόρφωσης του οποίου είχα την τιμή να συμμετάσχω για ένα διάστημα- προβλέπει δύο πολύ σημαντικά πράγματα μεταξύ άλλων. Το άρθρο 24 που επιβάλλει όριο ταχύτητας 30 χλμ/ώρα στους περισσότερους δρόμους των κατοικημένων περιοχών και το άρθρο 38 που απαγορεύει την στάθμευση σε όλα τα ευαίσθητα σημεία διέλευσης πεζών. Μόνο με την κατασκευαστική υλοποίηση των δύο αυτών άρθρων οι ελληνικές πόλεις μπορούν να αλλάξουν ριζικά και πολύ γρήγορα.

    Η μαγική φράση όμως είναι η "κατασκευαστική υλοποίηση" διότι προσωπικά δεν πιστεύω ότι πρέπει να υπάρχει ένας αστυνομικός σε κάθε γειτονιά και κάμερες παντού. Αυτό που χρειάζονται οι ελληνικές πόλεις είναι αυτό που κάνουν πολύ καλά οι ολλανδικές για δεκαετίες. Κατασκευαστική αναδιαμόρφωση των δρόμων ώστε να μην μπορούν να τρέξουν τα αυτοκίνητα και να μην μπορούν να παρκάρουν εκεί που δεν πρέπει. Με τον τρόπο αυτό θα διαπιστώσουμε ότι και το περπάτημα γίνεται πιο εύκολο και το ποδήλατο δεν χρειάζεται παντού ποδηλατόδρομους, τα πατίνια δεν αποτελούν πια πρόβλημα και η κινητικότητα στην πόλη γίνεται πιο ήπια, πιο ασφαλής και ευχάριστη. Το Δίκτυο CIVINET θα ζητήσει συνεργασία το επόμενο διάστημα από την ΚΕΔΕ και τα Υπουργεία για την αποτελεσματική προώθηση των δύο αυτών άρθρων του ΚΟΚ σε ευρεία κλίμακα στις ελληνικές πόλεις.

    ΣΑΣ ΑΡΕΣΕ ΤΟ ΑΡΘΡΟ;

    ΣΧΕΤΙΚΑ ΑΡΘΡΑ