Κυριακή, 30-Νοε-2025 08:00
Ποιες είναι οι προϋποθέσεις για την αύξηση κατά 10,2% των επενδύσεων το 2026
Του Τάσου Δασόπουλου
Εφικτός αλλά υπό ορισμένες προϋποθέσεις, είναι ο στόχος για αύξηση των επενδύσεων στο 17,7% του ΑΕΠ από 16,6% του ΑΕΠ φέτος που θέτει ο προϋπολογισμός του 2026, με την Ελλάδα να πρέπει να αποδώσει καλύτερα από ποτέ σε ένα ιδιαίτερα ταραγμένο διεθνές περιβάλλον.
To 2025 o αρχικός στόχος που είχε τεθεί ένα χρόνο νωρίτερα, ήταν αύξηση επενδύσεων κατά 8,4%. Ωστόσο, οι δασμοί Τραμπ οι οποίοι αύξησαν κατακόρυφα την αβεβαιότητα για την ανάπτυξη και τις εμπορικές μεταφορές μεταξύ Ανατολής και Δύσης, αλλά και οι διαδοχικές αναθεωρήσεις έργων και οροσήμων του Ταμείου Ανάκαμψης, οδήγησαν στην αναθεώρηση του αρχικού στόχου από το 8,4% στο 5,7%. Μάλιστα ο στόχος θα ήταν ακόμη χαμηλότερος αν δεν είχαμε και τη μόνιμη αύξηση του εθνικού ΠΔΕ κατά 500 εκατ. ευρώ, με τα πρόσθετα μέτρα που ανακοινώθηκαν τον περασμένο Απρίλιο.
Ωστόσο για το 2026, ειδικά για το σκέλος των δημοσίων επενδύσεων, δεν υπάρχουν άλλα περιθώρια για αναβολές και καθυστερήσεις για δύο λόγους. Ο πρώτος είναι ότι ο προϋπολογισμός του προγράμματος δημοσίων επενδύσεων σπάει το 2026 ένα ακόμη ρεκόρ φτάνοντας τα 16,6 δις ευρώ. Ο δεύτερος λόγος είναι ότι μέχρι και το τέλος Αυγούστου θα πρέπει να ολοκληρωθεί στο σύνολο των επενδύσεων και των μεταρρυθμίσεων του το Ταμείο Ανάκαμψης και Ανθεκτικότητας, από το οποίο θα πρέπει να γίνουν δαπάνες στην οικονομία περίπου 7 δισ. ευρώ.
Η πρώτη πρόκληση που θα πρέπει να φέρει σε πέρας η δημόσια διοίκηση είναι να καταφέρει σε ένα χρόνο να διαχειριστεί και να αξιοποιήσει κοινοτικούς πόρους συνολικού ύψους 13,2 δις ευρώ, από τους οποίους τα 6,2 δις ευρώ θα έρθουν μέσω του ΕΣΠΑ και τα 7 δισ. από το Ταμείο Ανάκαμψης. Παράλληλα , θα πρέπει να αξιοποιηθούν με την ίδια επιτυχία εθνικοί πόροι ύψους 3,4 δισ. ευρώ. Η απορρόφηση των 13,2 δισ. ευρώ από κοινοτικές αναπτυξιακές πρωτοβουλίες είναι ένα ποσό ρεκόρ που δεν έχει πετύχει ποτέ η Ελλάδα σε ένα χρόνο.
Μια παραπάνω δυσκολία θα αποτελέσει η απορρόφηση του συνόλου των δανείων ύψους 17,8 δις ευρώ από το Ταμείο Ανάκαμψης. Τούτο διότι οι ιδιώτες που ευεργετούνται από αυτά για επενδύσεις δεν μπορούν να πιεστούν για να υπογράψουν την τελική δανειακή σύμβαση στην προθεσμία που εξυπηρετεί το ελληνικό δημόσιο.
Τα δύο τρίτα του στόχου των επενδύσεων θα αποτελέσουν άμεσες επενδύσεις επιχειρήσεων και ιδιωτών από την Ελλάδα αλλά και χώρες του εξωτερικού. Με βάση τις εκτιμήσεις της Τράπεζας της Ελλάδας, οι άμεσες ξένες επενδύεις για φέτος θα είναι κοντά στα επίπεδα του 2024, δηλαδή περίπου 7 δισ. ευρώ. Τα υπόλοιπα 23,7 δισ. θα πρέπει να είναι μεγάλες και μικρές επενδύσεις που θα ξεκινήσουν ή θα ολοκληρωθούν στην κτηματαγορά (real estate), σε μετοχές, ομόλογα ή ακόμη και σε παραγωγικές επενδύσεις οι οποίες αυξάνουν το μερίδιο τους στο σύνολο, χρόνο με τον χρόνο.
Το στοίχημα με τις άμεσες επενδύσεις οι οποίες δεν θα βοηθηθούν από κοινοτικά κονδύλια , είναι το διεθνές περιβάλλον στην οικονομία . Η Ελλάδα έχει ως όπλο την σταθερή ανάκαμψη της οικονομίας της, τις καλές δημοσιονομικές επιδόσεις και την συνέχιση κρίσιμών μεταρρυθμίσεων οι οποίες κάνουν πιο εύκολες τις επενδύσεις . Ωστόσο, οι διεθνείς οργανισμοί προειδοποιούν ότι οι συνέπειες από τον πόλεμο των δασμών που έχουν κηρύξει οι ΗΠΑ θα φανούν φέτος . Αυτό που θα πρέπει να ευχόμαστε είναι οι συνέπειες να μην επηρεάσουν αρνητικά την Ελλάδα, η οποία βρίσκει αργά αλλά σταθερά τη θέση της ως επενδυτικός προορισμός.