Οι 6 νέες μεταρρυθμίσεις σε τράπεζες, μετοχές, ομόλογα

Του Λεωνίδα Στεργίου

Την πλήρη ψηφιοποίηση για τη θωράκιση, παρακολούθηση και αναβάθμιση του πιστωτικού συστήματος και της ελληνικής κεφαλαιαγοράς προχωρά το Υπ. Οικονομικών μέσω του Ταμείου Ανάκαμψης, με την υποστήριξης της Κομισιόν (DG Reform), την Ευρωπαϊκή Τράπεζα Ανασυγκρότησης και Ανάπτυξης (EBRD) και τον ΟΟΣΑ.

Πρόκειται για τη δεύτερη φάση μεταρρυθμίσεων στο τραπεζικό σύστημα και τις αγορές μετοχών και ομολόγων που θα υποστηρίξουν το αναπτυξιακό σχέδιο Ελλάδα 2.0.

Σε αυτό το πλαίσιο, το Υπουργείο Οικονομικών έχει προετοιμάσει μια δέσμη παρεμβάσεων, η οποία θα ενεργοποιηθεί σταδιακά με το τέλος της πανδημίας, καθώς θα πρέπει, μεταξύ άλλων, να σταθμιστούν δημοσιονομικές επιπτώσεις και δημοσιονομικός χώρος για φορολογικά κίνητρα. Μερικές από αυτές τις παρεμβάσεις αφορούν σε κίνητρα για μεγέθυνση των εταιρειών και στην ενσωμάτωση των Αρχών Υπεύθυνης Τραπεζικής, ιδιωτικοποιήσεις και μέσω του Χρηματιστηρίου Αθηνών, την άντληση κεφαλαίων μέσω πράσινων ομολόγων και δημιουργία Ειδικού Αποταμιευτικού Λογαριασμού.

Ήδη, για κάποια τμήματα του σχεδίου έχουν ετοιμαστεί και έχουν πάρει τη μορφή νομοσχεδίου ώστε να μπορούν να κατατεθούν προς ψήφιση στη Βουλή, ωστόσο, το μεγαλύτερο μέρος θα εξεταστεί περαιτέρω και θα αρχίσει η υλοποίηση σταδιακά μετά την πανδημία.

Έξι μεταρρυθμίσεις

Ειδικότερα, οι μεγαλύτερες αλλαγές περιλαμβάνουν τα εξής:

Πρώτον, πλήρησης ψηφιοποίηση της ελληνικής αγοράς μετοχών και ομολόγων. Η μεταρρύθμιση αυτή προχωρά με την DG Reform και την EBRD, η οποία έχει αναλάβει εξειδικευμένα τα τεχνικά και χρηματοδοτικά θέματα. Η παρέμβαση αυτή αφορά τόσο στο Χρηματιστήριο Αθηνών όσο και στη δευτερογενή αγορά ομολόγων που περιλαμβάνει εκδόσεις του Δημοσίου, τα τιτλοποιημένα κόκκινα δάνεια των τραπεζών, αλλά και την αγορά πράσινων ομολόγων.

Η τελευταία μάλιστα θεωρείται κλειδί για το υπουργείο Οικονομικών, ώστε τράπεζες και άλλες επιχειρήσεις να αντλούν κεφάλαια από την ελληνική αγορά με ανταγωνιστικό κόστος χρήματος. Αυτό θα βοηθήσει και στη βελτίωση της ποιότητας των κεφαλαίων, στη μεγέθυνση των ελληνικών επιχειρήσεων και κυρίως στην προσέλκυση ξένων κεφαλαίων. Αντί, για παράδειγμα, μια τράπεζα να προχωρά σε εκδόσεις υβριδικών ή άλλων ομολόγων για την άντληση κεφαλαίων από τις ξένες αγορές, θα μπορεί να το κάνει μέσω της ελληνική, όπου θα δραστηριοποιούνται μεγάλα διεθνή fund. Παράλληλα, ο συγκεκριμένος ψηφιακός μετασχηματισμός θα περιλαμβάνει νέα μέσα για τον προληπτικό και κατασταλτικό ρόλο της Επιτροπής Κεφαλαιαγοράς, μετά την αλλαγή του νόμου για τη λειτουργία της, ενδεχομένως και μέχρι τα τέλη του έτους.

Δεύτερον, αλλαγή του Συνεγγυητικό Κεφάλαιο Εξασφάλισης Επενδυτικών Υπηρεσιών που χρησιμοποιείται σε περιπτώσεις αποζημιώσεων επενδυτών όταν κάποια εταιρεία παροχής επενδυτικών υπηρεσιών βρεθεί σε αδυναμία ή χρησιμοποιείται σε περιπτώσεις αποζημίωσεων σε εκκαθαρίσεις. Η κεντρική ιδέα της μεταρρύθμισης είναι να αναφορφωθεί το Συνεγγυητικό Κεφάλαιο και να αποκτήσεις προβλέψεις και λειτουργία αντίστοιχες και το Ταμείου Εγγύησης Καταθέσεων και Επενδύσεων.

Η αλλαγή αυτή αφορά άμεσα και τις τράπεζες, καθώς θεωρούνται εταιρείες παροχής επενδυτικών υπηρεσιών, ενώ οι ίδιες ή θυγατρικές τους λειτουργούν στο Χρηματιστήριο ως χρηματιστηριακές, εταιρείες asset management και αμοιβαίων κεφαλαίων και γενικότερα ως εταιρείες παροχής επενδυτικών υπηρεσιών, καταλαμβάνοντας μάλιστα τα μεγαλύτερα μερίδια στην αγορά.

Τρίτον, φορολογικά κίνητρα για μεγέθυνση, εκσυγχρονισμό και εισαγωγή κριτηρίων ESG (περιβάλλον, κοινωνία, διακυβέρνηση) στις εισηγμένες εταιρείες ή και στις προς εισαγωγή στο ΧΑ επιχειρήσεις. Ενδεχομένως, σε αυτές που βρίσκονται στην εναλλακτική αγορά ώστε να εισέλθουν στην κύρια αγορά. Ο στόχος της παρέμβασης αυτής είναι η άντληση ανταγωνιστικών κεφαλαίων με κριτήρια ESG, ώστε να προσελκύσουν ξένα κεφάλαια, να αποκτήσει η αγορά βάθος και να μετατραπεί η δευτερογενής αγορά πράσινων ομολόγων ως μια βασική πηγή άντλησης ρευστότητας και κεφαλαίων ακόμα και για τις τράπεζες. Παράλληλα, η μεγέθυνση της αγορά αυτή θα ενισχύσει τις εργασίες τραπεζών και χρηματοοικονομικών συμβούλων.

Τέταρτον, ιδιωτικοποιήσεις και μέσω Χ.Α. Με σημαντικό βάθος, η ελληνική κεφαλαιαγορά θα μπορεί να αποτελέσει εναλλακτικός τρόπος για ιδιωτικοποιήσεις, δίνοντας μεγαλύτερο εύρος επιλογών στο ΤΑΙΠΕΔ για την επίτευξη καλύτερων τιμών, κρίνοντας κατά περίπτωση.

Πέμπτον, δημιουργία ειδικού Αποταμιευτικό Επενδυτικού Λογαριασμού που θα αφορά κυρίως ιδιώτες και θα αποτελεί εναλλακτική λύση για αποταμίευση/επένδυση, ενισχύοντας ταυτόχρονα τη ρευστότητα και το κόστος κεφαλαίων στις εκδόσεις ομολόγων, κά.

Έκτον, χρηματοοικονομικός και χρηματοπιστωτικός εγγραμματισμός. Πρόκειται για την εκπαίδευση των πολιτών σε θέματα τραπεζών, χρηματοοικονομικών και αγορών χρήματος και κεφαλαίων και γίνεται σε συνεργασία με τον ΟΟΣΑ.