Συνεχης ενημερωση

    Σάββατο, 27-Φεβ-2021 16:00

    Το σχέδιο της κυβέρνησης για μεγαλύτερες μικρομεσαίες επιχειρήσεις

    Το σχέδιο της κυβέρνησης για μεγαλύτερες μικρομεσαίες επιχειρήσεις
    • Εκτύπωση
    • Αποστολή με email
    • Προσθήκη στη λίστα ανάγνωσης
    • Μεγαλύτερο μέγεθος κειμένου
    • Μικρότερο μέγεθος κειμένου

    Του Λεωνίδα Στεργίου

    "Το θέμα δεν μόνο να καθαρίσουν οι τράπεζες από τα κόκκινα δάνεια και να χρηματοδοτούν επιχειρήσεις που δεν έχουν ανάγκη, ενώ οι υπόλοιποι να μην μπορούν να αντλήσουν ανταγωνιστικά κεφάλαια". Η φράση αυτή, από στέλεχος του οικονομικού επιτελείου της κυβέρνησης που συμμετέχει στη δομική μεταρρύθμιση του χρηματοπιστωτικού τομέα και της πραγματικής οικονομίας σε συνεργασία με τους θεσμούς, συνοψίζει το νόημα και τον στόχο της Εαρινής Στρατηγικής. Πρόκειται για ένα πλέγμα μεταρρυθμίσεων για το τραπεζικό σύστημα, με βραχυπρόθεσμους και μεσο-μακροπρόθεσμους στόχους, το οποίο έχει διαμορφώσει το οικονομικό επιτελείο της κυβέρνησης σε συνεργασία με τους θεσμούς (ESM, Κομισιόν, ΕΚΤ και SSM). Η διαδικασία αυτή επιταχύνθηκε λόγω της κρίσης, καθώς, σε επίπεδο κυβέρνησης, Κομισιόν και ΕΚΤ, αποφασίστηκε να μετατραπεί η κρίση από την πανδημία και τα μέτρα στήριξης σε ευκαιρία για δομικές μεταρρυθμίσεις τόσο σε επίπεδο Ευρωπαϊκής Ένωσης όσο και σε επίπεδο κρατών-μελών. Δίνεται έμφαση στην πράσινη οικονομία και νέα στοχοθεσία από όλη την οικονομία (δημοσιονομική πολιτική και πραγματική οικονομία) στη νέα στοχοθεσία που έχει θέσει το ευρωπαϊκό μοντέλο ανάπτυξης (πράσινη ανάπτυξη και ψηφιοποίηση), περιλαμβανομένης ισχυρής εταιρικής διακυβέρνησης, δηλαδή αξιοπιστίας (διαφάνεια και λογοδοσία).

    Στο πλαίσιο αυτό, η κυβέρνηση, σε συνεργασία με αρμόδια υπουργεία, φορείς και τα ευρωπαϊκά όργανα, ενέταξε τις βασικές στρατηγικές του προγράμματός της σε ένα νέο πακέτο μεταρρυθμίσεων, το οποίο θα προωθηθεί κυρίως μέσω του χρηματοπιστωτικού τομέα και των κεφαλαιαγορών, με κύρια συστατικά τα πακέτα στήριξης και την αναθεώρηση του μείγματος δημοσιονομικής πολιτικής. Δηλαδή ο τραπεζικός τομέας θα είναι ο ιμάντας της νέας μηχανής και οι ευρωπαϊκοί πόροι το καύσιμο για να τρέξει η νέα πλέον μηχανή της ελληνικής οικονομίας, η οποία δεν θα βασίζεται στη λεγόμενη παραδοσιακή ραχοκοκαλιά των μικρών και μεσαίων επιχειρήσεων. Θα στηρίζεται σε μικρές, μεσαίες και μεγάλες επιχειρήσεις, οι οποίες θα έχουν πρόσβαση σε εναλλακτικές πηγές άντλησης ανταγωνιστικής ρευστότητας. Αυτό θα επιτευχθεί καταρχήν με τη μεγέθυνση των μικρομεσαίων επιχειρήσεων και παράλληλα με αναμόρφωση των κριτηρίων χρηματοδότησης των τραπεζών, την αλλαγή πλαισίου της κεφαλαιαγοράς, τη δημιουργία νέων χρηματοδοτικών εργαλείων, όπως η έκδοση πράσινων ομολόγων και θεσμικό πλαίσιο για συμμετοχές ιδιωτικών κεφαλαίων (περιλαμβανομένων των τραπεζών) στις επιχειρήσεις κάθε μεγέθους.

    Οι 7 αλλαγές

    Στην Εαρινή Στρατηγική για το τραπεζικό σύστημα, με επίπτωση σε όλη την οικονομία, περιλαμβάνονται οι εξής μεταρρυθμίσεις:

    1. Παράταση του προγράμματος τιτλοποίησης κόκκινων δανείων ("Ηρακλής") για επιπλέον 18 μήνες, με λήξη στις 31 Δεκεμβρίου 2022. Οι διαδικασίες επιταχύνονται και πρακτικά ο Ηρακλής 2 θα είναι ο ίδιος Ηρακλής 1 που λήγει στις 10 Απριλίου, που σημαίνει ότι κάποια τράπεζα θα μπορεί να υποβάλει αίτηση για τον νέο κύκλο τιτλοποιήσεων, π.χ. τον Μάρτιο. Η επέκταση του Ηρακλή συνοδεύεται από νέο νόμο, ο οποίος προβλέπει νέες εγγυήσεις 12 δισ. και συνολικές τιτλοποιήσεις 32 δισ., αλλά και βελτιώσεις με περισσότερες δικλίδες προστασίας για τράπεζες, επενδυτές και δανειολήπτες. Προβλέπεται μεγαλύτερη ευελιξία και παρακολούθηση της πορείας των τιτλοποιήσεων μετά την πώληση σε fund και η αξιολόγηση επενδυτών, εταιρειών διαχείρισης και δανειοληπτών μέσω ενός νέου online μητρώου (General Credit Registry). Ως προς τις ευελιξίες που ζητούν οι τράπεζες, το υπ. Οικονομικών και οι θεσμοί ξεκαθαρίζουν ότι θα γίνουν δεκτές όλες όσες εξασφαλίζουν το δημόσιο συμφέρον και δεν αλλάζουν τον πυρήνα (νομικά και τεχνικά) του προγράμματος Ηρακλής. Οι ευελιξίες αυτές σχετίζονται κυρίως με την αξιολόγηση των ποσοστών ανάκτησης των κόκκινων δανείων σε σχέση με τα επιχειρησιακά πλάνα των τραπεζών κατά τις τιτλοποιήσεις. Η μείωση των κόκκινων δανείων κάτω του 5% μέχρι τέλος του 2022 θα είναι η μεγαλύτερη πτώση καθυστερήσεων που θα έχει πραγματοποιηθεί στην Ευρώπη, με θετική επίπτωση στις αναβαθμίσεις των τραπεζών από οίκους αξιολόγησης και από τον ευρωπαϊκό εποπτικό μηχανισμό (SSM).

    2. Ο νέος πτωχευτικός νόμος, με ευέλικτες και γρήγορες διαδικασίες για "δεύτερη ευκαιρία", που θα απελευθερώσει κεφάλαια είτε με πτώχευση είτε με ρύθμιση. Μελέτες έχουν υπολογίσει δισ. ευρώ που δεσμεύονται από λεγόμενες επιχειρήσεις-"ζόμπι". Η γρήγορη εκποίηση και πτώχευση θα ενισχύσει και τον δείκτη φερεγγυότητας της ελληνικής αγοράς, που λαμβάνεται υπόψη από τον ΟΟΣΑ και τους οίκους αξιολόγησης. Επίσης, θα δημιουργηθεί ο οργανισμός sales & leaseback προκειμένου όσοι χάνουν την πρώτη κατοικία να μπορούν να ζουν σε αυτήν πληρώνοντας ενοίκιο και ύστερα από κάποια χρόνια να επιστρέφεται το ακίνητο στην ιδιοκτησία τους.

    3. Αλλαγή του νόμου του Ταμείου Χρηματοπιστωτικής Σταθερότητας σε δύο φάσεις. Η πρώτη είναι άμεση (αναμένεται ο νόμος εντός Μαρτίου) και θα αφορά τη δυνατότητα συμμετοχής του Ταμείου σε αυξήσεις κεφαλαίου τραπεζών (με απώτερο στόχο την αποεπένδυση του Δημοσίου από τις τράπεζες), τη νομική προστασία των μελών του ΤΧΣ για επιτάχυνση και αποτελεσματικότερη διαχείριση και την ευελιξία στα κριτήρια για διορισμό μη εκτελεστικών μελών δ.σ. στις τράπεζες. Η δεύτερη φάση περιλαμβάνει τη συζήτηση που έχει ξεκινήσει ήδη με τους θεσμούς για το μέλλον και τον ρόλο του ΤΧΣ μετά τη λήξη του σκοπού του στα τέλη του 2022. Η συζήτηση αυτή ξεκινά από την ανάγκη λόγου ύπαρξης και φτάνει μέχρι τον στόχο που θα πρέπει να επιτελεί. Η κυβέρνηση προτείνει υποστηρικτικό και εκσυγχρονιστικό ρόλο για το τραπεζικό σύστημα και μείωση ποσοστών από τις τράπεζες.

    4. Οι τράπεζες να δημιουργήσουν τα αναγκαία εκείνα εργαλεία βάσει των οποίων θα μπορούν να αξιολογούν ποιοι είναι οι βιώσιμοι αυτοί πελάτες, οι οποίοι θα πρέπει και θα μπορούν να επωφεληθούν από την τεράστια αυτή ρευστότητα που έρχεται. Επίσης, οι τράπεζες πρέπει να επικεντρωθούν στη δουλειά που ξέρουν και μπορούν να κάνουν, δηλαδή να δίνουν δάνεια και όχι να πουλάνε "κόκκινα δάνεια", δήλωσε χαρακτηριστικά ο κ. Ζαββός σε πρόσφατη ομιλία του στη Βουλή. Οι τράπεζες, δηλαδή, να αναπτύξουν νέες δομές και εργαλεία ώστε να γνωρίζουν τι και πώς δανείζουν (ποιες επιχειρήσεις χρηματοδοτούν και με ποια κριτήρια ESG), ώστε να φτάσουν τα δάνεια ακόμα και σε μικρές επιχειρήσεις που πληρούν τα κριτήρια αυτά, ενώ μπορεί να μείνουν εκτός ή με ακριβότερη χρηματοδότηση μεγαλύτερες επιχειρήσεις.

    5. Μετασχηματισμός του παραγωγικού δυναμικού, δηλαδή των μικρομεσαίων επιχειρήσεων, οι οποίες θα πρέπει να αλλάξουν δομές. Θα πρέπει να υπάρξουν τέτοιοι μετασχηματισμοί ώστε οι μικρομεσαίες επιχειρήσεις να καταστούν το αμέσως επόμενο διάστημα ικανές να απορροφούν τη χρηματοδότηση από τράπεζες, ευρωπαϊκά κονδύλια και άλλες πηγές. Αναζητείται η δημιουργία κινήτρων ώστε να συμμετέχουν ιδιώτες επενδυτές (και τράπεζες) στα κεφάλαια μικρών και μεσαίων επιχειρήσεων, ούτως ώστε να γίνουν πιο μεγάλες και ανταγωνιστικές, αλλά κυρίως για να δοθεί το μήνυμα ότι η χρηματοδότηση δεν πρέπει να θεωρείται ταυτισμένη με τον τραπεζικό δανεισμό μόνο. Θα πρέπει να θεωρείται και επένδυση. Οι συμμετοχές θα επιτρέψουν συνεργασίες και συνέργειες μεταξύ μικρομεσαίων και δημιουργία μεγαλύτερων σχημάτων. Υπενθυμίζεται ότι στην Ε.Ε. μικρομεσαία επιχείρηση θεωρείται εκείνη με τζίρο έως 50 εκατ. και προσωπικό έως 200 άτομα. Αυτά τα μεγέθη στην Ελλάδα αντιπροσωπεύουν μάλλον λίγες από τις μεγάλες επιχειρήσεις. Αυτό δεν σημαίνει ότι οι μικρές και οι αυτοαπασχολούμενοι δεν είναι επιθυμητοί στο νέο μοντέλο. Αντιθέτως, θα παίξουν καταλυτικό ρόλο, όπως και οι μισθωτοί του Δημοσίου και του ιδιωτικού τομέα. Εκείνο που αλλάζει είναι το πώς θα δουλεύουν πλέον τα γρανάζια σε μια νέα μηχανή που θα έχει βασικές προτεραιότητες την έρευνα, την καινοτομία, την παιδεία, την πράσινη ανάπτυξη, τη διαφάνεια, τη λογοδοσία και γενικά την εταιρική διακυβέρνηση.
     

    6. Ψηφιακός μετασχηματισμός του τραπεζικού τομέα και όλης της αγοράς και της οικονομίας. Η Ε.Ε. επιχειρεί, αφενός, να στηρίξει τις οικονομίες των κρατών μελών που έχουν πληγεί από την πανδημία –τόσο από την πλευρά της προσφοράς όσο και από εκείνη της ζήτησης– και, αφετέρου, να αναδείξει ως σαφή προτεραιότητα για το επόμενο πολυετές δημοσιονομικό πλαίσιο τον πράσινο και ψηφιακό μετασχηματισμό της Ένωσης (European Green Deal and Digital Agenda).
     

    7. Αλλαγή του νόμου / θεσμικού πλαισίου για την Επιτροπή Κεφαλαιαγοράς, της οποίας η αξιοπιστία δέχτηκε πλήγμα από τις εξελίξεις της Folli-Follie. Ήδη έχει συσταθεί νομοπαρασκευαστική επιτροπή από διεθνούς κύρους νομικούς ώστε να επαναπροσδιορίσουν το πλαίσιο για την Επιτροπή Κεφαλαιαγοράς, να ενισχύσουν την εταιρική της διακυβέρνηση, την αξιοπιστία της και τα εποπτικά και κατασταλτικά εργαλεία της.

    Συντονισμός ΕΚΤ, Κομισιόν και κυβέρνησης

    Οι αποφάσεις και οι στρατηγικές λαμβάνονται σε κυβερνητικό και ευρωπαϊκό επίπεδο, τον συντονισμό και την υλοποίηση ανέλαβε το νεοσύστατο Συμβούλιο Ρευστότητας, το οποίο συνεδριάζει κάθε Τρίτη, υπό την προεδρία του υπουργού Οικονομικών. Σε αυτό συμμετέχει ο υφ. Οικονομικών για το χρηματοπιστωτικό σύστημα, κ. Γιώργος Ζαββός, και εκπρόσωποι από το υπ. Ανάπτυξης, τις τράπεζες και την Αναπτυξιακή Τράπεζα. Στόχος του η παρακολούθηση της ρευστότητας της αγοράς σε ημερήσια βάση και ο συντονισμός με την Ε.Ε. ώστε να υλοποιηθεί μια δομική μεταρρύθμιση η οποία στοχεύει στον μετασχηματισμό της πραγματικής οικονομίας, με κύρια αλλαγή τη μεγέθυνση των μικρομεσαίων επιχειρήσεων μέσω μιας ευρύτερης μεταρρύθμισης της κεφαλαιαγοράς και του χρηματοπιστωτικού συστήματος.

    Την προπερασμένη Τετάρτη η ΕΚΤ ενημέρωσε τα κράτη-μέλη σχετικά με τη μελέτη που εκπόνησε για τις επιπτώσεις από την πανδημία, την αποτελεσματικότητα των μέτρων στήριξης, τον τρόπο χρήσης τους ανά κράτος και το τι προτείνει να γίνει στο εξής.

    Στην έκθεσή της η ΕΚΤ προειδοποιεί ότι, όσο περισσότερο διαρκεί η κρίση και όσο πιο αδύναμη είναι η ανάκαμψη της οικονομίας, τόσο μεγαλύτεροι είναι οι κίνδυνοι για ζημίες εντός και εκτός πιστωτικού τομέα. Σε αυτό το στάδιο της πανδημίας, σημειώνει η ΕΚΤ, οι αρμόδιες αρχές (και κυβερνήσεις) θα πρέπει να εστιάσουν στα εξής:

    1. Στοχευμένα δημοσιονομικά μέτρα στους πιο πληττόμενους κλάδους.

    2. Στενή παρακολούθηση του ιδιωτικού χρέους και της βιωσιμότητάς του, προβλέποντας μέτρα για μείωση της υπερχρέωσης (ρυθμίσεις, ελαφρύνσεις) χωρίς να υποτιμάται το γεγονός ότι ορισμένα διοικητικά μέτρα (γραφειοκρατία) επιδεινώνουν το χρέος του ιδιωτικού τομέα.

    3. Να στηριχθεί ο επιχειρηματικός τομέας με εργαλεία μείωσης των κόκκινων δανείων και με αποτελεσματικές πτωχευτικές διαδικασίες.

    4. Ενίσχυση της διαφάνειας στους ισολογισμούς των τραπεζών με αναβάθμιση του τρόπου που δημοσιοποιούν τα στοιχεία.

    5. Πολιτικές συνεργασίας μεταξύ χωρών και τομέων αποφάσεων.

    Όλα ξεκινούν από δύο δεδομένα:

    Πρώτον, τα 32 δισ από το Ταμείο Ανάκαμψης κι άλλα 40 δισ. που θα έρθουν από το ευρωπαϊκό πλαίσιο στήριξης, δηλαδή 72 δισ. εντός επτά ετών, με προκαταβολή ή προχρηματοδότηση 13% εντός του 2021. Αυτό σημαίνει σχεδόν 9 δισ., εκ των οποίων τα 5,7 δισ. αναμένονται εντός του τέταρτου τριμήνου του έτος. Το ποσό αυτό αντιστοιχεί στο 3,3% του ΑΕΠ και, σύμφωνα με την Τράπεζα της Ελλάδος, όπως επεσήμανε ο διοικητής της, κ. Γιάννης Στουρνάρας, σε συνέντευξή του στο Capital.gr την περασμένη Τρίτη, τα κονδύλια μόνο από το Ταμείο Ανάκαμψης θα αυξήσουν κατά μέσο όρο σε ετήσια βάση το εθνικό προϊόν κατά 2,5% τα επόμενα χρόνια.

    Δεύτερον, πραγματοποιείται η μεγαλύτερη στην ιστορία μετακίνηση κεφαλαίων στον ευρωπαϊκό Προϋπολογισμό προς επενδύσεις με πράσινο και κοινωνικό αποτύπωμα και με αυστηρά κριτήρια εταιρικής διακυβέρνησης (ESG), που προωθείται και διεθνώς από το 2019. Σε ευρωπαϊκό επίπεδο, το 52% των 750 δισ. ευρώ του σχεδίου δράσης "Next Generation EU" αποτελείται από επιχορηγήσεις προς τα κράτη-μέλη, ενώ το υπόλοιπο είναι δανεισμός. Μεταξύ των οριζοντίων πολιτικών του μακροπρόθεσμου σχεδίου συγκαταλέγεται και η περιβαλλοντική πολιτική, ενώ έχει καταστεί, επίσης, σαφής η εστίαση του νέου πολυετούς δημοσιονομικού πλαισίου της Ε.Ε. στην αειφόρο οικονομική ανάπτυξη, εξηγεί σε πρόσφατη μελέτη του το ΚΕΠΕ.

    ΣΑΣ ΑΡΕΣΕ ΤΟ ΑΡΘΡΟ;

    ΣΧΕΤΙΚΑ ΑΡΘΡΑ