Συνεχης ενημερωση

    Τρίτη, 17-Νοε-2020 20:10

    Τα επόμενα βήματα της ΕΚΤ και τα ελληνικά "κόλπα" της Bundesbank

    Τα επόμενα βήματα της ΕΚΤ και τα ελληνικά "κόλπα" της Bundesbank
    • Εκτύπωση
    • Αποστολή με email
    • Προσθήκη στη λίστα ανάγνωσης
    • Μεγαλύτερο μέγεθος κειμένου
    • Μικρότερο μέγεθος κειμένου

    Του Γ. Αγγέλη

    Μία φράση από την τοποθέτηση της Κριστίν Λαγκάρντ στο ετήσιο Φόρουμ των Κεντρικών Τραπεζιτών στην Sintra της Πορτογαλίας (11/12 Νοεμβρίου) αποτυπώνει τις διαστάσεις των επόμενων κινήσεων της ΕΚΤ εν όψει του εξαιρετικά κρίσιμου Διοικητικού Συμβουλίου της 10ης του Δεκέμβρη: "Η νομισματική πολιτική θα παραμείνει "διευκολυντική" μέχρι να αναπτυχθεί επαρκώς η αντιμετώπιση της πανδημίας του covid 19 με τα εμβόλια, αλλά και μέχρι η ανάπτυξη να αποκτήσει ισχυρό βηματισμό…". 

    Η τοποθέτηση της Λαγκάρντ ήταν εξαιρετικά σαφής του φάσματος των προθέσεων, οι οποίες πρόκειται να συγκεκριμενοποιηθούν σε νέο κύκλο παρεμβάσεων στις 10 του Δεκέμβρη.

    Η ΕΚΤ όχι μόνο είναι έτοιμη να επαναρρυθμίσει όσο είναι αναγκαίο τη μέχρι σήμερα ακολουθούμενη παρέμβασή της για τη στήριξη των οικονομιών της Ευρωζώνης σε συνθήκες πανδημίας, αλλά, πολύ περισσότερο, αυτή η πολιτική θα συνεχίσει και μετά την εκτόνωση της πανδημίας, για όσο χρειαστεί. 

    Γι’ αυτό από μία άποψη "ξάφνιασε" η πρωτοβουλία του προέδρου του Ευρωκοινοβουλίου λίγες εβδομάδες πριν την κρίσιμη συνάντηση να …υποδείξει στην ΕΚΤ ότι πρέπει να μελετήσει το θέμα της "διαγραφής" του χρέους των χωρών μελών προς τις Κεντρικές Τράπεζες, που έχει δημιουργηθεί εξ αιτίας του covid 19. Ήτοι του χρέους που έχει αγοράσει η ΕΚΤ μέσω του PEPP (έκτακτο QE).
    Οι υποδείξεις για την διαχείριση του χρέους στο πλαίσιο του PEPP αποκτούν πολύ μεγάλη σημασία και ενδεχομένως δημιουργήσουν περαιτέρω δυσκολίες, καθώς η ΕΚΤ μελετάει ήδη την επέκταση του PEPP τόσο ως προς το μέγεθος των κεφαλαίων που θα ξοδέψει (αύξηση κατά 500 δισ. ευρώ) όσο και της διάρκειάς του (επέκταση μέχρι και τον Δεκέμβρη του 2021).

    Βέβαια η αλήθεια είναι ότι η Ευρώπη βυθίζεται μέσα από αυτή την σύνθετη κρίση της πανδημίας και της ύφεσης σε ένα χωρίς…τέλος βάλτο δημοσιονομικού χρέους, από τον οποίο κανείς δεν μπορεί να προβλέψει το πως θα βγει. Εξ ου και οι ιδέες του κ. Σασόλι οι οποίες έχουν σαν βάση την πρόταση που ήδη έχει γίνει από ομάδα οικονομολόγων στις Βρυξέλλες και η οποία έχει "νομιμοποιηθεί" από το 2013 από τους αναλυτές της BIS (Τράπεζας Διεθνών Διακανονισμών). 

    Η πρόταση αυτή – όπως έχει παρουσιασθεί πρόσφατα από το Capital.gr – προβλέπει την μετατροπή του χρέους αυτού σε πολύ μακράς διάρκειας και με μηδενικό επιτόκιο.

    Η ελαστικότητα πάντως που αναπτύσσεται γύρω από τα θέματα διαχείρισης αυτού του πρωτοφανούς χρέους στο οποίο βυθίζεται η Ευρωζώνη φαίνεται και από κάποια άλλα γεγονότα τα οποία δεν τυγχάνουν της προσοχής των οικονομικών ΜΜΕ.

    Ένα τέτοιο γεγονός είναι μία αξιοπρόσεκτη διαχειριστική πράξη του γερμανικού δημόσιου χρέους, αποκαλυπτική της ελαστικότητας με την οποία στην πραγματικότητα –και όχι στις δημόσιες δηλώσεις– η Κεντρική Τράπεζα της Γερμανίας και ο επικεφαλής της, κ. Γενς Βάιντμαν, αντιμετωπίζει τις εξελίξεις. 

    Συγκεκριμένα, όπως επισημάνθηκε πρόσφατα στο Capital.gr, στα κείμενα του Προϋπολογισμού του 2020 και του 2021, η ομοσπονδιακή κυβέρνηση του Βερολίνου αποκαλύπτεται ότι αποφάσισε να αυξήσει από 10% (2020) σε 20% την έκδοση δημοσίου χρέους για να αντιμετωπίσει τις ανάγκες στήριξης της οικονομίας η οποία εξακολουθεί να είναι η "ατμομηχανή" της Ευρωζώνης.

    Μέχρι εδώ τίποτα το παράδοξο δεδομένων των συνθηκών. Το ενδιαφέρον είναι το τι κάνει το Βερολίνο με το χρέος αυτό.

    Σύμφωνα με μία τακτική που εφαρμόζει και η οποία αποδεικνύεται από τα μηνιαία στοιχεία της Bundesbank δεν βγάζει το συγκεκριμένο χρέος που εκδίδει στη δευτερογενή αγορά, αλλά το κρατά σε πολύ μεγάλο μέρος του η ίδια η κυβέρνηση στο χαρτοφυλάκιό της. 

    Η ελληνική "τεχνική" που αρέσει στο Βερολίνο

    Με άλλα λόγια, η κυβέρνηση έχει ένα "μαξιλάρι" (καλή ώρα σαν αυτό που έχει το ΥΠΟΙΚ στην Ελλάδα) ομολόγων του γερμανικού Δημοσίου που ξεπερνά τα 140 δισ. ευρώ και το οποίο χρησιμοποιείται κατά το δοκούν για τη στήριξη των εκτάκτων περιστάσεων όπως τώρα με την πανδημία.

    Όσο το μαξιλάρι αυτό δεν ξοδεύεται δεν επιβαρύνει το δημόσιο χρέος σε επίπεδο γενικής κυβέρνησης. Όμως το σύνολο των εκδόσεων στην πηγή, δηλαδή στο ΥΠΟΙΚ, είναι αυτό που μετρά ως διαθέσιμο η ΕΚΤ και οι Κεντρικές Τράπεζες για να "αγοράσει" στο προβλεπόμενο ποσοστό της "κλείδας" της χώρας.

    Με άλλα λόγια, οι εκδόσεις πάνω στις οποίες υπολογίζονται οι αγορές ομολόγων από την ΕΚΤ και τις άλλες Κεντρικές Τράπεζες είναι πολύ μεγαλύτερο από εκείνο που υπάρχει διαθέσιμο στη δευτερογενή αγορά.

    Αυτό διευκολύνει τις αγορές από το PEPP και το APP, δηλαδή το έκτακτο και το τακτικό QE της ΕΚΤ, αυξάνοντας έτσι την πίεση για μείωση των αποδόσεων και την αύξηση των τιμών των γερμανικών ομολόγων.

    Λίγο πολύ το Βερολίνο ακολουθεί την τακτική να αυξάνει τη ζήτηση περιορίζοντας την προσφορά –όπως κάνει και ο ελληνικός ΟΔΔΗΧ– αλλά με ένα "τέχνασμα" που είναι στα όρια της νομιμότητας και το οποίο γνωρίζει, βέβαια, η κυρία Λαγκάρντ.

    Αυτό είναι το "υπόστρωμα" των ζυμώσεων που γίνονται μεταξύ των Κεντρικών Τραπεζιτών της ΕΚΤ ενόψει των αποφάσεων του Δεκεμβρίου, στο πλαίσιο των οποίων οι "πιέσεις" μεταξύ των διαφορετικών πλευρών είναι επί της ουσίας σε διαφορετικό επίπεδο από εκείνο που φαίνεται δημόσια από τις επίσημες τοποθετήσεις των κεντρικών τραπεζιτών.

    Και αυτό είναι φανερό από τη "διαφωνία" που τουλάχιστον σε επίπεδο δηλώσεων παραμένει μεταξύ Λαγκάρντ - Βάιντμαν, ειδικά στο κρίσιμο ζήτημα της διατήρησης ή μη του έκτακτου προγράμματος PEPP και μετά την εκτόνωση της πανδημίας.

    Το μεγάλο ερώτημα είναι αν οι αποφάσεις επέκτασης του PEPP θα συνοδεύονται από τον περιορισμό των διευκολύνσεων και ελαστικοτήτων που διαθέτει το πρόγραμμα αυτό μέχρι τώρα, όπως, για παράδειγμα, την κατά καιρούς υπέρβαση του ορίου αγορών ομολόγων τίτλων από την ΕΚΤ για κάποιες χώρες πέραν της "κλείδας" της χώρας.

    Κάτι τέτοιο, δηλαδή ένας περιορισμός της ελαστικότητας του προγράμματος, όσον αφορά την παραβίαση της "κλείδας" για τις εκάστοτε αγορές τίτλων από την ΕΚΤ, θα επέτρεπε στην ΕΚΤ να "σπρώξει" μέσω της πίεσης των αγορών τις χώρες-μέλη στα διαθέσιμα δάνεια του ESM και του Ταμείου Ανάκαμψης (που ήδη άρχισε να κινείται μετά τη συμφωνία Ευρωκοινοβουλίου/Κομισιόν και Συμβουλίου).

    Υπάρχουν βέβαια και κάποιες άλλες προτάσεις πιο ριζοσπαστικές όπως για παράδειγμα η ενοποίηση του PEPP με το τακτικό QE (που ξεκίνησε ο Μάριο Ντράγκι τον Σεπτέμβριο του 2019), αλλά με περιορισμένες "ελαστικότητες".

    ΣΑΣ ΑΡΕΣΕ ΤΟ ΑΡΘΡΟ;

    ΣΧΕΤΙΚΑ ΑΡΘΡΑ