Συνεχης ενημερωση

    Κυριακή, 19-Απρ-2020 16:00

    Σύνοδος Κορυφής: Η "γερμανική ρελάνς" στα αιτήματα για το ευρωομόλογο

    Σύνοδος Κορυφής: Η "γερμανική ρελάνς" στα αιτήματα για το ευρωομόλογο
    • Εκτύπωση
    • Αποστολή με email
    • Προσθήκη στη λίστα ανάγνωσης
    • Μεγαλύτερο μέγεθος κειμένου
    • Μικρότερο μέγεθος κειμένου

    Του Γ. Αγγέλη

    Στις 23 του Απρίλη η Σύνοδος Κορυφής της "Ενωμένης Ευρώπης" δεν πρόκειται να δώσει απάντηση στα αδιέξοδα που δεν κατάφερε να λύσει το Eurogroup της Πέμπτης 9 του Απρίλη. Το πώς θα απαντήσει η Ευρώπη απέναντι στη διπλή κρίση της πανδημίας και της οικονομικής κατάρρευσης παραμένει ένα δίλημμα με εξαιρετικά δύσκολη απάντηση για τους ηγέτες της Ε.Ε.

    Παρ’ όλα αυτά οι "λύσεις" που βρίσκονται στο τραπέζι των διαπραγματεύσεων είναι ήδη διαμορφωμένες και κάποια στιγμή μέσα στο 2020 –και εξ ανάγκης πριν από το καλοκαίρι– η απάντηση θα πρέπει να δοθεί.

    Σύμφωνα με όσα βρίσκονται σε γνώση του "Κεφαλαίου" οι "λύσεις" είναι δύο και απολύτως αντίθετες η μία με την άλλη.

    Η πρώτη λύση

    Η Γερμανία, με την υποστήριξη χωρών της βόρειας Ευρώπης αποκλείει την έκδοση ευρωομολόγων και αντιπροτείνει –το έχει ήδη κάνει μέσω της προέδρου της Κομισιόν, Φον ντερ Λάιεν, στο πρόσφατο παρελθόν– μία λύση "μέσω του κοινοτικού προϋπολογισμού".

    Τι σημαίνει αυτή η γενική έκφραση; Όπως διευκρινίζεται από αρμόδιο στέλεχος της Κομισιόν στο οποίο απευθύνθηκε το "Κ" η γερμανική πρόταση έχει ένα στοιχείο αλληλεγγύης το οποίο είναι το ακόλουθο: Οι χώρες που έχουν χτυπηθεί άσχημα από την κρίση και έχουν ανάγκη βοήθειας να τους δοθεί η δυνατότητα να αναστείλουν την εθνική συμμετοχή τους στα έσοδα του Προϋπολογισμού της Ε.Ε. Και τους πόρους αυτούς να τους χρησιμοποιήσουν για τις εθνικές τους ανάγκες κατά το δοκούν. Επειδή όμως ο προϋπολογισμός της Ε.Ε είναι από τη "φύση" του ισοσκελισμένος και δεν επιτρέπει "ελλείμματα", η συμμετοχή των χωρών που θα ανασταλεί θα καλυφθεί από τις άλλες χώρες και η Γερμανία δέχεται να καλύψει το μεγαλύτερο μέρος τους... Δεν έχει ξεκαθαριστεί το πώς, πότε και με τι όρους θα επιστραφούν τα χρήματα αυτά από τις χώρες που θα αναστείλουν τη συμμετοχή τους στον προϋπολογισμό της Ευρωζώνης.

    Η συζήτηση αυτή είναι ανοικτή και αφορά βέβαια ένα ποσό που για κάθε χώρα είναι διαφορετικό και όχι απαραίτητα επαρκές για να καλύψει τις τρέχουσες ανάγκες της έναντι της κρίσης στην τρέχουσα συγκυρία. Την πρόταση της Γερμανίας υποστηρίζουν και άλλες χώρες της Β. Ευρώπης όπως η Αυστρία, η Ολλανδία και η Φιλανδία. Η κάθε μία όμως με τη διαφορετική δική της προσέγγιση…

    Η δεύτερη λύση

    Η εναλλακτική πρόταση δεν είναι άλλη από αυτή της έκδοσης ευρωομολόγου από έναν φορέα που θα αντιπροσωπεύει την Ευρωζώνη και θα καλύπτεται όσον αφορά την ευθύνη αποπληρωμής του από το σύνολο των χωρών-μελών. Τη λύση αυτή είχαν υποστηρίξει ένδεκα συνολικά μέλη της Ευρωζώνης που είχαν υπογράψει σχετική επιστολή προς το Eurogroup, μεταξύ των οποίων τότε και η Ελλάδα. Βέβαια στο τέλος έμεινε μόνη η Ιταλία να το στηρίζει και εν μέρει η Ισπανία.

    Τι είναι όμως το ευρωομόλογο και γιατί αντιμετωπίζεται σαν "βάλσαμο" από τους μεν και σαν "καρκίνος" από τους δε. Η "ιδέα" του ευρωομολόγου τέθηκε σοβαρά στο τραπέζι ως πρόταση τη διετία 2011-2012 όταν με την κρίση του χρέους που είχε ως αφορμή την κρίση στην Ελλάδα, αναζητήθηκαν εργαλεία χρηματοδότησης που θα μπορούσαν να παρακάμψουν τη διαφοροποίηση της κρατικής αξιοπιστίας των χωρών-μελών της Ευρωζώνης (country risk) στις αγορές.

    Είχε προηγηθεί η άστοχη δήλωση Μέρκελ - Σαρκοζί στην Ντοβίλ για το μη αξιόχρεο των κρατικών ομολόγων. Τότε η Κομισιόν (Μπαρόζο) κατ’ εντολήν του Eurogroup είχε μελετήσει ένα είδος ευρω-ομολόγων το οποίο θα μπορούσε να εκδοθεί στο όνομα της Ευρωζώνης και να έχει έτσι το μέγιστο του αξιόχρεου (ΑΑΑ). Και με αυτό να μπορούν να χρηματοδοτηθούν οι χώρες-μέλη που είχαν χαμηλής αξιοπιστίας χρέος και πλήρωναν γι' αυτό πολύ υψηλούς τόκους.

    Οι χώρες αυτές είχαν ονομαστεί "PIGS" και μεταξύ αυτών η Ελλάδα ήταν η πρώτη στη λίστα. Η πρόταση ποτέ δεν μπήκε σε τελική φάση συζήτησης καθώς οι βόρειες χώρες και κυρίως η Γερμανία και η Ολλανδία αρνήθηκαν να αναλάβουν –όπως μέχρι τώρα υποστηρίζουν– την ευθύνη αποπληρωμής χρέους άλλων χωρών. Επανήλθε όμως τώρα με αφορμή της πανδημίας και την εκτεταμένη κρίση στην Ιταλία. Η αλήθεια βεβαια είναι οτι από τότε μέσω του ESM, της ΕΤΕπ και άλλων Ταμείων της Ευρώπης που στο μεταξύ συγκροτήθηκαν για να αντιμετωπισθεί η κρίση χρέους έχουν εκδοθεί πολλά "ευρωομόλογα" για να αντιμετωπίσει η Ευρωζώνη τις ανάγκες της. Με τη διαφορά ότι η πρόσβαση σ’ αυτούς τους πόρους ήταν πάντα περιορισμένη με δημοσιονομικούς όρους που έχουν αποκτήσει το όνομα "μνημονιακοί".

    Ο κρίσιμος χρόνος

    Το πρόβλημα, βέβαια, είναι ότι καμία από τις δύο αυτές "λύσεις" δεν μπορεί να δώσει απάντηση στις άμεσες ανάγκες της Ευρώπης τόσο για τη συνολική αντιμετώπιση της πανδημίας όσο και στην επανεκκίνηση της οικονομίας καθώς η εφαρμογή τους χρειάζεται "διευκρινίσεις" και... χρόνο για να ετοιμαστεί. Και ο χρόνος είναι αυτό που δεν υπάρχει καθώς η διασφάλιση επαρκούς ρευστότητας –που δεν έγινε δυνατή με την απόφαση του Eurogroup– είναι το άμεσα αναγκαίο και αυτή δεν διασφαλίζεται από τις αποφάσεις της 9ης Απριλίου.

    Έτσι, για άλλη μια φορά, στο σημείο αυτό καλείται η μεν ΕΚΤ να μπει σε έναν νέο κύκλο παρεμβάσεων που να "δώσει χρόνο", ενώ η Κομισιόν σε συνεργασία με τον ESM θα επιχειρούν να... τετραγωνίσουν τον κύκλο των αναγκών χρηματοδότησης της επανεκκίνησης της Ευρωζώνης με τα "ψίχουλα" του πακέτου της 9ης Απριλίου και ό,τι διαθέσιμους πόρους έχει στον προϋπολογισμό της η Ε.Ε.

    ΣΑΣ ΑΡΕΣΕ ΤΟ ΑΡΘΡΟ;

    ΣΧΕΤΙΚΑ ΑΡΘΡΑ