Εμπλοκή των funds στα "κόκκινα" δάνεια

Της Νένας Μαλλιάρα

Το ότι οι ξένοι ποντάρουν στο "κόκκινο" αντί στο "μαύρο" για τις ελληνικές τράπεζες και αναμένεται να συμμετάσχουν στις αυξήσεις του μετοχικού τους κεφαλαίου, οφείλεται σε μέγιστο βαθμό στην επικείμενη διαχείριση των "κόκκινων" δανείων.

Τα μη εξυπηρετούμενα ανοίγματα των τραπεζών που ανέρχονται σε 107 δισ. ευρώ, δηλαδή στο ήμισυ του ύψους των δανειακών χαρτοφυλακίων των τραπεζών, δημιουργούν προσδοκίες τεράστιων κερδών για τα ξένα funds που θα εμπλακούν στη διαχείριση του προβλήματος. Από την άλλη πλευρά, η ανάμειξη των funds για την εξουδετέρωση της "νάρκης" των "κόκκινων" δανείων αποτελεί αναγκαστικό μονόδρομο για κυβέρνηση και τράπεζες, προκειμένου η επικείμενη ανακεφαλαιοποίηση να καταστεί στην πράξη επιτυχής και να δοθεί ώθηση στην ανάπτυξη με νέες χρηματοδοτήσεις.

Σημειώνεται ότι το πρόβλημα των "κόκκινων" δανείων είναι πανευρωπαϊκό φαινόμενο. Έναν χρόνο μετά τα stress tests των τραπεζών από την ΕΚΤ, τα κακά δάνεια αξίας 826 δισ. ευρώ εξακολουθούν να "μολύνουν" τους ισολογισμούς τους, έχοντας μειωθεί μόλις κατά 2% τους τελευταίους 12 μήνες. Σε αντίθεση με τις αμερικανικές τράπεζες, οι οποίες ανακεφαλαιοποιήθηκαν "επιθετικά" και πέτυχαν να εξυγιανθούν γρήγορα, οι ευρωπαϊκές εκτιμάται ότι θα πρέπει να "ξεφορτωθούν" 400 δισ. κακών δανείων, ώστε να φτάσουν στα επίπεδα των αμερικανικών. Μεγάλοι όγκοι τέτοιων δανείων παραμένουν σε Ιταλία, Ισπανία, Γαλλία και Ελλάδα. Ήδη στην υπόλοιπη Ευρώπη οι επενδυτές αγοράζουν δάνεια από τους ισολογισμούς ευρωπαϊκών τραπεζών, ενώ funds έχουν συγκεντρώσει τουλάχιστον 40 δισ. ευρώ για τον σκοπό αυτό.

Πώς θα ανοίξει θεσμικά ο δρόμος 

Ο δρόμος για τη διαχείριση των "κόκκινων" δανείων σε ξένα εξειδικευμένα funds θα ανοίξει και με τη "βούλα", καθώς μέσα στις αμέσως προσεχείς ημέρες αναμένεται σχετική μελέτη - "εισήγηση" από το ΤΧΣ. Την ίδια στιγμή, οι τράπεζες συμπεριλαμβάνουν πλέον "φωναχτά" στα σχέδιά τους για τη διαχείριση των "κόκκινων" δανείων τα ξένα εξειδικευμένα funds. Ενδεικτικά, στο πλαίσιο παρουσίασης των οικονομικών αποτελεσμάτων της προς ξένους αναλυτές, η Eurobank ανακοίνωσε ότι βρίσκεται σε προχωρημένες συζητήσεις με ξένους εξειδικευμένους οίκους για τη δημιουργία δύο joint ventures, το ένα για τη διαχείριση (διευκρίνισε ότι δεν πρόκειται για πώληση) δανείων λιανικής και το άλλο για τη διαχείριση επιχειρηματικών δανείων. Στο τρίπτυχο της στρατηγικής της για τη διαχείριση των NPLs, η τράπεζα αναφέρθηκε και σε περιορισμένες πωλήσεις χαρτοφυλακίων.

Ανάλογες στρατηγικές θα πρέπει να αναμένονται και από τις άλλες τράπεζες προκειμένου να επιταχυνθούν οι διαδικασίες εξυγίανσης των χαρτοφυλακίων τους. Στην επιτάχυνση των διαδικασιών αυτών θα στοχεύει και η δημιουργία θεσμικού υπόβαθρου για το άνοιγμα της αγοράς των "κόκκινων" δανείων σε ξένους.

Έτοιμη η έκθεση του ΤΧΣ

Σύμφωνα με τις πληροφορίες του "Κ", ενδεχομένως και μέσα στην ερχόμενη εβδομάδα θα είναι έτοιμη επίσημη έκθεση του ΤΧΣ στην οποία καταγράφονται τα νομικά και διοικητικά εμπόδια που καθιστούν αδύνατη την ανάπτυξη μιας δυναμικής αγοράς μη εξυπηρετούμενων δανείων και θα προτείνονται ειδικές δράσεις για την άρση τους ώστε να επιταχυνθεί η τακτοποίηση των δανείων που βρίσκονται στο "κόκκινο".

Σύμφωνα με τις ίδιες πληροφορίες, η μελέτη θα αφορά τα καταναλωτικά και στεγαστικά δάνεια, ενώ σε δεύτερη φάση και κατόπιν ειδικής έρευνας από ξένο σύμβουλο θα αποφασιστούν οι δράσεις σε συνεργασία με τα ξένα funds για την αντιμετώπιση των "κόκκινων" επιχειρηματικών δανείων. Η μελέτη για τα επιχειρηματικά δάνεια θα πρέπει να είναι έτοιμη μέχρι τα τέλη Φεβρουαρίου 2016. Όπως έχει γράψει το "Κ", η διαχείριση των επιχειρηματικών δανείων είναι αυτή που πρωτίστως ενδιαφέρει τα ξένα funds και μάλιστα σε τομείς όπως ο τουρισμός και η ναυτιλία, που παρουσιάζουν αναντίστοιχα υψηλές επισφάλειες σε σχέση με τα έσοδά τους και υπόσχονται μεγάλο περιθώριο κερδών από την ενεργή διαχείριση των δανείων τους.

Η μελέτη του ΤΧΣ που αφορά τα δάνεια των νοικοκυριών και αναμένεται εντός των προσεχών ημερών θα εστιάζει στις δράσεις βελτίωσης του νομικού πλαισίου για θέματα αφερεγγυότητας με την υιοθέτηση κατάλληλων νομικών μέσων για τη συγκρότηση εξειδικευμένων τμημάτων που θα εξετάζουν υποθέσεις αφερεγγυότητας και τον διορισμό και κατάρτιση επαρκούς αριθμού πρόσθετων δικαστών και δικαστικών υπαλλήλων. Παράλληλα, θα αναδεικνύει την ανάγκη εμπλοκής των ξένων εξειδικευμένων στη διαχείριση δανείων οίκων, ούτως ώστε να επιταχυνθεί η αποδέσμευση πόρων των τραπεζών από "νεκρές" σε υγιείς χρηματοδοτήσεις. Σημειώνεται ότι το ΤΧΣ θα δράσει παράλληλα και από κοινού με την ΤτΕ για την κατάρτιση του πλαισίου συνολικής διαχείρισης των "κόκκινων" δανείων. Ήδη η ΤτΕ έχει προβεί στην κατηγοριοποίηση των επισφαλών δανείων ανά τράπεζα μέσω μελέτης της BlackRock. 

Πώς το stress test προδιαγράφει την εμπλοκή των ξένων funds

Η εμπλοκή των ξένων funds στη διαχείριση των "κόκκινων" δανείων προδιαγράφηκε και από το αποτέλεσμα του AQR που διενήργησε στις ελληνικές τράπεζες ο SSM. Ο Έλεγχος Ποιότητας Ενεργητικού έδειξε επιπλέον 7 δισ. ευρώ μη εξυπηρετούμενα δάνεια (107 δισ. ευρώ στο σύνολο) και αύξησε τις προβλέψεις κατά επιπλέον 9,1 δισ. ευρώ.

Το αποτέλεσμα του AQR και η προβολή του στο μέλλον με πολύ αυστηρές, έως μη ρεαλιστικές, παραδοχές, είναι προφανές ότι λειτουργεί υπέρ της εμπλοκής των funds στη διαχείριση των προβληματικών δανείων. Όπως επισημαίνουν τραπεζίτες στο "Κ", όταν ο δείκτης επισφαλειών βρισκόταν μόλις στο 5% των δανείων το 2008, δεν είναι δυνατόν σήμερα να προσδιορίζεται σχεδόν στο 50% και η εκτίμηση αυτή να επεκτείνεται και τρία χρόνια μετά (πρόκειται για τον ορίζοντα του stress test). Μία τέτοια παραδοχή συνεπάγεται ότι δεν υπάρχει τραπεζικό σύστημα, αναφέρουν χαρακτηριστικά.

Η δράση των εξειδικευμένων funds στη διαχείριση δανείων είναι ιδιαίτερα προσοδοφόρα διεθνώς. Όπως αναφέρουν ενδεικτικά στο "Κ" στελέχη τραπεζών, η bad bank που συστάθηκε με συμμετοχή ξένων funds για τη διαχείριση των στεγαστικών της αμερικανικής Fannie Mae έχει ετήσια κέρδη 6 δισ. δολάρια. Σύμφωνα με τα ίδια στελέχη, αν ξένα funds αγόραζαν "κόκκινα" δάνεια, ύψους 30 δισ. ευρώ από τις ελληνικές τράπεζες και κατάφερναν να εισπράξουν το 15% αυτών, θα μπορούσαν να βγάλουν κέρδη 4,5 δισ. ευρώ ετησίως. 

* Αναδημοσίευση από την εφημερίδα "Κεφάλαιο" που κυκλοφορεί