Μπορεί να παράγει η "Άνωθεν παρέμβαση" πολιτική; Έστω και στ' αραμαϊκά;

Του Πέτρου Λάζου

Ας το ξεκαθαρίσουμε εξ’ αρχής, για να μην υπάρχει παρεξήγηση. Ο πόνος της μάνας είναι αδιαπραγμάτευτος. Η οργή για τα Τέμπη είναι δικαιολογημένη. Και η απαίτηση για απόδοση ευθυνών είναι μονόδρομος σε κάθε σοβαρή χώρα. Μέχρι εδώ, συμφωνούμε όλοι. Ή τουλάχιστον, όλοι όσοι διαθέτουν ίχνος ενσυναίσθησης. Στην περίπτωση της κυρίας Καρυστιανού όμως, το πράγμα έχει ήδη ξεφύγει κατά πολύ, από το πλαίσιο του πένθους ενός γονιού ή την απαίτηση για δικαίωση των νεκρών παιδιών.

Το φαινόμενο που βλέπουμε να θεριεύει μπροστά στα μάτια μας, φυσικά δεν είναι κεραυνός εν αιθρία. Είναι το φυσιολογικό αποτέλεσμα μιας πολιτικής σκηνής που θυμίζει περισσότερο νεκροταφείο ιδεών παρά πεδίο μάχης. Όταν η εμπιστοσύνη στους θεσμούς έχει πιάσει πάτο και η καχυποψία για "μαγειρέματα" δηλητηριάζει τα πάντα, είναι λογικό –σχεδόν νομοτελειακό– η κοινωνία να ψάξει για "εκδικητές". Και η κυρία Καρυστιανού, πατώντας πάνω σε μια τραγωδία που μάτωσε όλη την χώρα, άσχετα για το τι προσπαθεί να πείσει, δεν είναι ιδιαίτερα διαφορετική όταν μας λέει ήρθε να καλύψει ακριβώς αυτό το κενό.

Μέχρι εδώ, καλά. Το πρόβλημα όμως δεν είναι η αφετηρία. Είναι ο προορισμός. Διότι αυτό που ξεκίνησε ως κραυγή αγωνίας, έχει μεταλλαχθεί σε μια αλλόκοτη πολιτική πλατφόρμα που μοιάζει με "μπουφέ" ανορθολογισμού. Όλα τα έχει ο μπαξές. Από θεωρίες συνωμοσίας για την τεχνολογία και αντιδυτικό μένος, μέχρι έναν βαθύ, σκοταδιστικό συντηρητισμό που θα έκανε ακόμη και τους πιο σκληροπυρηνικούς του παρελθόντος να μοιάζουν με… προοδευτικούς χίπστερς.

Το ζήτημα δεν είναι προσωπικό. Το ζήτημα είναι βαθιά πολιτικό και κοινωνικό. Έχουμε μια τεράστια μάζα πολιτών που αισθάνεται αποκλεισμένη. Χωρίς απαραίτητα να είναι, έτσι αισθάνεται. Και γι’ αυτό έχει τεράστια ευθύνη όλη η υπόλοιπη χώρα, όσο κι αν αυτό ενοχλεί. Αντί για λύσεις, επιλέχτηκαν τσαρλατάνοι. Αντί για διαφάνεια, επελέγη η μεταφυσική της πολιτικής. Και τώρα, φταίνε οι ξένοι, τα τσιπάκια και οι… ψεκασμοί. Και παρουσιάζεται σαν "βέλτιστη λύση", η "παρέμβαση από ψηλά"! Όχι επικουρικά, όχι σαν επίκληση, κυριολεκτικά! 

Αυτό που συμβαίνει είναι επικίνδυνο. Όχι επειδή απειλεί την κυβέρνηση ή την αντιπολίτευση – αυτοί ας πρόσεχαν. Είναι επικίνδυνο επειδή , για δεύτερη φορά σε μια δεκαετία, απειλεί την κοινή λογική. Αν αύριο το πρωί, η εθνική γραμμή και οι πολιτικές χαράσσονται με βάση τις προφητείες και όχι τα πραγματικά και οικονομικά δεδομένα, τότε καλό είναι να έχουμε έτοιμες τις βαλίτσες και "το διαβατήριο στα δόντια". Διότι καμία χώρα δεν επιβίωσε όταν αντικατέστησε την πολιτική με τον εξορκισμό. Ειδικά σε εποχές τόσο μεγάλων γεωπολιτικών αλλαγών, όσο αυτή που ζούμε… 

Βέβαια, η ευθύνη είναι αποκλειστικά δική μας. Εμείς, ως κοινωνία, έχουμε εθιστεί στον Μεσσιανισμό. Βαριόμαστε τη δύσκολη δουλειά των μεταρρυθμίσεων και ψάχνουμε το "μαγικό ραβδί" που θα εξαφανίσει τα προβλήματα. Η κυρία Καρυστιανού απλώς είδε την ευκαιρία (ή την ανάγκη, ας είμαστε καλοπροαίρετοι) και την άρπαξε. Το ότι αυτό το "όχημα" κουβαλάει πλέον απόψεις που μυρίζουν ναφθαλίνη και μεσαίωνα, φαίνεται να μην ενοχλεί κανέναν.  

Αντιθέτως. Πουλάει. Και πουλάει τρελά. Σε μια χώρα που έχει μάθει να ζει με μύθους, ο ορθολογισμός είναι ότι πιο βαρετό. Το δράμα, η φωνή, η κατάρα και η υπόσχεση της "θείας δίκης" είναι τα πιο ελκυστικά προϊόντα, στο ράφι της λαϊκής οργής. 

Και κάπως έτσι, θα οδηγηθούμε με μαθηματική ακρίβεια, για μία ακόμη φορά, σε έναν ακόμη τοίχο. Ένα τοίχο που κι αυτή τη φορά, δεν θα τον έχει χτίσει κανένας άλλος, παρά εμείς. Πέτρα-πέτρα, ακούγοντας κηρύγματα, θέλοντας "δικαίωση", αμφισβητώντας ατομικά δικαιώματα που εδραιώθηκαν με αγώνες κι αίμα και αγνοώντας την πραγματικότητα. 

Εάν συμβεί αυτό, καλή μας τύχη! Διότι το γεγονός ότι θα χρειαστούμε απεριόριστες ποσότητες, θα είναι η μόνη σταθερά και βεβαιότητα που θα έχει απομείνει.

Πέτρος Λάζος
petros.lazos@capital.gr