Mercosur: Η τελευταία ευκαιρία για την "χύμα" Ελλάδα;

Είκοσι πέντε χρόνια διαπραγματεύσεων για την επίτευξη εμπορικής συμφωνίας μεταξύ ΕΕ και Mercosur, έκλεισαν τελικά με μια ανατροπή στα καθιερωμένα των Βρυξελλών. Ανατροπή που άφησε Γαλλία, Πολωνία, Ιρλανδία, Αυστρία (και Βέλγιο σιωπηρά), να αναρωτιούνται πώς την πάτησαν. Η απόφαση της Ευρώπης να προχωρήσει τη συμφωνία με ειδική πλειοψηφία, παρακάμπτοντας το γαλλικό βέτο, δεν είναι απλώς μια γραφειοκρατική νίκη. Είναι η ψυχρή παραδοχή της νέας πραγματικότητας. Στο στρατόπεδο του "όχι" η Γαλλία βρήκε συμμάχους την Πολωνία, την Αυστρία και την Ιρλανδία, ένα μπλοκ χωρών που προτίμησε να προστατέψει τα δικά του κοτόπουλα, τη ζάχαρη και το κρέας, βάζοντας το τοπικό πολιτικό κόστος πάνω από τη στρατηγική επιβίωση της Ευρώπης. 

Για την Ελλάδα, που διάλεξε να πάει με το μέρος της Γερμανίας, της Ισπανίας και της Ιταλίας, ο καθρέφτης του ρεαλισμού είναι αμείλικτος. Η Mercosur δεν είναι απειλή, αλλά η απόλυτη δοκιμασία για το πόσο "γυμνοί" είμαστε παραγωγικά. Πρέπει επιτέλους να σταματήσουμε το παραμύθι ότι παράγουμε προϊόντα υψηλής αξίας, όταν η ελληνική αγροτοκτηνοτροφία στην πλειονότητά της παραμένει ο φθηνός τροφοδότης των σοβαρών Ευρωπαίων. Στέλνουμε το λάδι μας χύμα στους Ιταλούς για να το βάζουν σε ωραία μπουκάλια και να το πουλούν πέντε και δέκα φορές επάνω, επειδή δεν έχουμε ιδέα τι θα πει branding και marketing. Ταυτόχρονα αρνιόμαστε να ακολουθήσουμε το παράδειγμα των φρουτοπαραγωγών (ροδάκινα, ακτινίδια, μήλα κ.λπ.), που έχουν αποδειχτεί πρωταθλητές στη μεταποίηση και την δημιουργία υψηλής προστιθέμενης αξίας και μοντέρνου management.

Η συμφωνία πλέον κατοχυρώνει νομικά απόλυτα τα 21 δικά μας προϊόντα ΠΟΠ, ένας αριθμός που ακούγεται μεγάλος και εντυπωσιακός στις ανακοινώσεις, αλλά στην πράξη είναι δώρο-άδωρο αν δεν σοβαρευτούμε. Τι να την κάνεις την προστασία της Φέτας ή της Ελιάς Καλαμάτας αν δεν έχεις το marketing και το δίκτυο να "βγάλεις" όμορφα συσκευασμένο επώνυμο προϊόν στα ράφια της Βραζιλίας; Το νταραβέρι με τις απομιμήσεις των Λατινοαμερικάνων θα σταματήσει, το μόνο βέβαιο, αλλά το κενό θα το καλύψουν πάλι οι Γάλλοι και οι Ιταλοί. Η αλήθεια είναι ότι τα σοβαρά κέρδη βγαίνουν εκεί που η ποιότητα της πρώτης ύλης συναντά το brand, ακριβώς όπως κάνουμε με τις κομπόστες, τα ακτινίδια και τα ZAGORIN.

Το θέμα, ρεαλιστικά και ορθολογικά, είναι απλό: η Ελλάδα έχει ισχυρά χαρτιά να παίξει στην άλλη πλευρά του Ατλαντικού. Χαρτιά που δικαιολογούν τη συμμαχία της με τον ορθολογισμό των Γερμανών. Οι Έλληνες εφοπλιστές ήδη τρίβουν τα χέρια τους, αφού πάνω από το μισό λίθιο του πλανήτη βρίσκεται στο "Τρίγωνο του Λιθίου". Η μεταφορά αυτών των υλικών για την ευρωπαϊκή βιομηχανία είναι η νέα χρυσή διαδρομή και τα ελληνικά πλοία θα είναι εκεί για να εισπράξουν τα ναύλα, λειτουργώντας ως οι θαλάσσιες αρτηρίες μιας συμφωνίας που αφορά πλέον την ίδια την ασφάλεια της Ευρώπης. Παράλληλα, ο κλάδος του φαρμάκου, που επίσης παράγει υψηλή αξία, βλέπει τον μηδενισμό των δασμών ως boost οξυγόνου για να μπει δυνατά σε μια αγορά 270 εκατομμυρίων καταναλωτών.

Το τελεσίγραφο του Προέδρου Λούλα εισακούστηκε και η Ευρώπη διάλεξε να μην αυτοκτονήσει γεωπολιτικά παραδίδοντας τη Λατινική Αμερική στην Κίνα. Η απόφαση να χρησιμοποιηθεί η ειδική πλειοψηφία για να καμφθούν οι αντιδράσεις του Παρισιού δείχνει ότι ο ρεαλισμός νίκησε τελικά τον προστατευτισμό των συντεχνιών. Το πρόβλημα της Ελλάδας με τη Mercosur δεν είναι οι δασμοί, είναι η ανάγκη να πολλαπλασιάσουμε τις επιτυχίες τύπου ακτινιδίου σε όλη την γκάμα των προϊόντων μας. Η συμφωνία είναι μια τεράστια ευκαιρία για όποιον θέλει να παίξει το παιχνίδι με τους κανόνες του 21ου αιώνα. Για όσους όμως επιμείνουν στο παλιό, ανώνυμο μοντέλο του "χύμα κι ότι πιάσω", δεν υπάρχει μέλλον, ο κόσμος θα τους προσπεράσει. Η συμφωνία θα είναι η ταφόπλακα της ιστορίας γι’ αυτούς. Η Mercosur είναι το οξυγόνο της Ευρώπης, αλλά για να αναπνεύσεις πρέπει να έχεις πνεύμονες και οργάνωση, όχι μόνο παράπονα κι απαιτήσεις για βόλεμα και "εγγυημένο εισόδημα". Διότι, κακά τα ψέματα, καμία διεθνής συμφωνία δεν μπορεί να προστατεύσει ένα προϊόν που αρνείται να βγει από τον.. ντενεκέ του, να αναδείξει την ποιότητά του και να πάρει την πραγματική του αξία.

Πέτρος Λάζος
petros.lazos@capital.gr