Είναι η αρχή του τέλους;

Η ανακοίνωση της ΕΛΣΤΑΤ για μείωση του ετήσιου ρυθμού αύξησης των τιμών κατά 25%, από 6,1% τον Φεβρουάριο σε 4,6 τον Μάρτιο, είναι σαφέστατα εξαιρετικά ελπιδοφόρα και προκαλεί αισιοδοξία. Η συντομότερη του αρχικά αναμενόμενου επαναφορά του πληθωρισμού στα επίπεδα που στοχεύει η ΕΚΤ είναι σαφώς πιο πιθανή σήμερα, απ’ ό,τι ήταν προχθές. Δυστυχώς, όμως, υπάρχουν και κάποια "σύννεφα" ανησυχίας που χαλούν την εικόνα και προβληματίζουν.

Ουσιαστικά πρόκειται για τρία στοιχεία που, αν και όχι ιδιαίτερα "επικίνδυνα", δεν μπορούν να αγνοηθούν και σίγουρα αποτελούν τις πηγές της πιο πάνω ανησυχίας.

Το πλέον σημαντικό από τα τρία, η συνεχιζόμενη διατήρηση των τιμών των τροφίμων στα επίπεδα του +14% (14,3), υποδεικνύει πως δεν υπάρχει ομαλή διάχυση της μείωσης στα πλέον ζητούμενα αγαθά. Κι αυτό μπορεί να είναι μεγάλο εμπόδιο στη γενικότερη αποκλιμάκωση. Ειδικά εάν η καλοκαιρινή τουριστική περίοδος προκαλέσει μεγαλύτερη του συνήθους ζήτηση, ή υπάρξουν νέα και περισσότερα προβλήματα σε κατηγορίες τροφίμων που η πρώτη ύλη εξαρτάται σε σημαντικό βαθμό από τη ρώσο-ουκρανική σύγκρουση (π.χ. δημητριακά). Όσο δεν βλέπουμε σημαντικές μειώσεις και στα τρόφιμα, πραγματική αισιοδοξία δεν μπορεί να υπάρξει...

Δεύτερος λόγος αξιοσημείωτης ανησυχίας είναι η πορεία του Δείκτη Τιμών Καταναλωτή (ΔΤΚ) σε μηνιαία βάση. Παρότι όχι ιδιαίτερα σημαντική και μη αποδεκτή επιστημονικά ως κρίσιμο μέγεθος, το γεγονός πως αυξάνεται για δεύτερο συνεχόμενο μήνα και μάλιστα με ρυθμό τετραπλάσιο από τον αμέσως προηγούμενο (0,3% - 1,2%) δεν βοηθά καθόλου στον κατευνασμό των ανησυχιών που προκαλεί η εμμονή των τιμών στα τρόφιμα. Δεν υπάρχουν πολλά περισσότερα που μπορούν να ειπωθούν εδώ, πέραν του γεγονότος ότι εάν αυτήν η τάση αύξησης μήνα με μήνα συνεχιστεί θα προκληθούν συνέπειες και στην ετήσια πορεία…

Τέλος, η τρίτη πηγή ανησυχίας, είναι μια… καλή είδηση! Αναφέρομαι στη συνεχιζόμενη εδώ και μήνες υπερβολικά μεγάλη, αδιάκοπη και χωρίς διακυμάνσεις μείωση της τιμής του φυσικού αερίου. Ενός μεγέθους που επηρεάζει όλη την κλίμακα τιμών των ενεργειακών αγαθών, τα οποία με τη σειρά επιδρούν σημαντικότατα σε όλη την εφοδιαστική αλυσίδα (λέγε με κόστος μεταφοράς). Το πρόβλημα έγκειται στον τρόπο που πραγματοποιείται η υποχώρηση των τιμών, που πρακτικά είναι μία κίνηση σε μία ευθεία γραμμή. Όσο κι αν είναι ευχάριστη η εικόνα της συνεχούς πτώσης, προκαλεί σοβαρή ανησυχία. Για τον απλούστατο λόγο ότι πρόκειται για τιμές που διαμορφώνονται από διαπραγμάτευση σε ελεύθερη αγορά, όπου κινήσεις με αυτήν τη μορφή αποτελούν παράδοξο, παραφωνία και συναντώνται σπανιότατα έως ποτέ!

Φυσικά, θα μπορούσε να αντιτάξει κάποιος ότι εδώ απλά έχουμε το προφανές. Πλήρη συμφωνία της συντριπτικής πλειοψηφίας των συμμετεχόντων σε αυτήν την αγορά, για τα αντιπροσωπευτικά επίπεδα της τιμής του αερίου! Πρόκειται για απόλυτα λογική διαπίστωση και κανείς δεν μπορεί να αμφισβητήσει ότι αυτή είναι η αιτία της παράδοξης εικόνας.

Το πρόβλημα είναι πως τέτοιου τύπου καταστάσεις, όταν συμβαίνουν, τείνουν να έχουν την κάκιστη συνήθεια να "διορθώνουν" βίαια και αλλοπρόσαλλα. Πολλές φορές και σε πλήρη αντίθεση με τα σχετικά θεμελιώδη. Και μια αγορά φυσικού αερίου με υψηλή μεταβλητότητα (volatility), "άλματα" και "βουτιές" της τιμής και αίσθηση αστάθειας, είναι ακριβώς ότι δεν χρειάζεται ο πληθωρισμός (και η οικονομία γενικότερα), τη δεδομένη στιγμή...

Ας ευχηθούμε λοιπόν αυτά τα τρία σημεία να μην αποδειχτούν τίποτε περισσότερο από απλές πηγές υπερβολικής ανησυχίας και να βιώνουμε την αρχή του τέλους του πληθωριστικού φαινομένου που μας ταλαιπωρεί από το 2020. Καλού κακού όμως, ας έχουν λίγο περισσότερο τον νου τους οι αρμόδιοι.

Άνθρωπος προειδοποιημένος, μισός σωσμένος λέει άλλωστε η λαϊκή παροιμία!

petros.lazos@capital.gr