Συνεχης ενημερωση

    Τετάρτη, 21-Απρ-2021 00:03

    Τράπεζες και… τραπεζάκια

    • Εκτύπωση
    • Αποστολή με email
    • Προσθήκη στη λίστα ανάγνωσης
    • Μεγαλύτερο μέγεθος κειμένου
    • Μικρότερο μέγεθος κειμένου

    Μία οικονομία, για να μπορέσει να κινηθεί προς τα εμπρός και ν’ αναπτυχθεί δυναμικά, χρειάζεται λειτουργικό και (κατά το ανθρωπίνως δυνατό) υγιές τραπεζικό σύστημα. Η χωρίς συστημικά εμπόδια χρηματοδότηση, είναι δομικός παράγοντας κάθε επενδυτικού μοντέλου και σχεδίου.

    Αυτός ο παράγοντας στην Ελλάδα του 2021, δεν υφίσταται. Εδώ και αρκετά χρόνια, με κύρια αιτία την οικονομική κρίση αλλά επίσης με ρίζες στη νοοτροπία δεκαετιών. Δεν χρειάζεται να είναι κανείς ειδικός στα τραπεζικά ή ανώτατο στέλεχος του υπουργείου Οικονομικών, για να το δει. Μια ματιά στους ισολογισμούς των τραπεζών και μια βόλτα στην αγορά με υποβολή των κατάλληλων ερωτήσεων, φτάνουν και περισσεύουν. 

    Δεν είναι κρατικό μυστικό εξάλλου. Ούτε καν σκέτο μυστικό. Οι τράπεζες δεν δίνουν δάνεια. Διότι δεν μπορούν. Παρά το γεγονός ότι διαθέτουν τεράστια ρευστότητα και έχουν πλέον αναπτύξει σύγχρονα εργαλεία ελέγχου των πιστωτικών κινδύνων, δανειοδοτούν με το σταγονόμετρο και αρκετά ακριβά. Λόγω του εξαιρετικά υψηλού ποσοστού των εποπτικών κεφαλαίων που καλύπτει ο αναβαλλόμενος φόρος σε συνδυασμό με τα πολύ υψηλά ποσοστά κόκκινων δανείων, που εξακολουθούν να διατηρούν (κατά κάποιον τρόπο υποχρεωτικά, λόγω θεσμικού πλαισίου), δεν έχουν εναλλακτικές επιλογές.

    Οι διοικήσεις είναι υποχρεωμένες να αναζητούν κερδοφορία, έξω από τις βασικές τραπεζικές εργασίες. Δηλαδή σε είσπραξη προμηθειών και επενδύσεις σε διεθνή προϊόντα, διαφόρων μορφών. Πρακτική που δεν θα ήταν καθόλου κακή και για την οποία οι διοικήσεις των τραπεζών αξίζουν συγχαρητήρια.  Όμως οι συστημικές τράπεζες είναι εμπορικές και όχι επενδυτικές. Ούτε εταιρείες ή επενδυτικά σχήματα όπου η διοίκηση έχει σαν μοναδικό στόχο τη μεγιστοποίηση του  κέρδους των μετόχων τους.

    Οι συστημικές/εμπορικές τράπεζες υπάρχουν για να εκπληρώνουν μία πρωταρχική αποστολή: να διοχετεύουν ρευστότητα στην αγορά. Μία ρευστότητα χωρίς την οποία η οικονομία δεν μπορεί να κινηθεί και την οποία διαθέτουν. Έχουν χρηματοδοτηθεί από την ΕΚΤ με περισσότερα από €38 δισ. (μέσω Targeted Long Term Refinancing Operations – TLTROs) με αρνητικό επιτόκιο έως και -1%. Δηλαδή η Κεντρική Τράπεζα τις πληρώνει (κυριολεκτικά) για να πάρουν χρήματα, και να τα χορηγήσουν στην πραγματική οικονομία. Όπως ακριβώς χειρίζεται όλες τις τράπεζες της Ευρωζώνης.

    Οι ελληνικές όμως, λόγω του αναβαλλόμενου φόρου δεν μπορούν να το πράξουν. Για να χορηγήσουν νέα δάνεια θα πρέπει πρώτα να μειώσουν τα NPEs. Οι ζημίες όμως τότε, εύκολα θα μπορούσαν να προκαλέσουν κρατικοποίηση. Κάτι που κανένας (εκτός ίσως ΣΥΡΙΖΑ και ΚΚΕ) δεν επιθυμεί, για προφανείς λόγους.

    Αυτή η (απαράδεκτη) κατάσταση αφήνει τις υπαρκτές και τεκμηριωμένες ανάγκες για χρηματοδότηση της αγοράς, ακάλυπτες. Σε οικονομικούς όρους, δημιουργεί σημαντικό κενό στην αγορά. Κενό το οποίο, είτε μας αρέσει, είτε όχι, είναι μαθηματικά βέβαιο πως θα καλυφθεί από τρίτους. Είναι απλά θέμα χρόνου και συνθηκών. Τόσο τοπικών, όσο και διεθνών...

    Μόλις ξεκαθαρίσει η κατάσταση με την πανδημία, θα υπάρξουν κινήσεις. Πιθανόν από το εσωτερικό, σίγουρα από το εξωτερικό. Αρκετά ξένα τραπεζικά ιδρύματα, καλοβλέπουν την ελληνική οικονομία, ως πρόσφορο και εύφορο πεδίο δράσης. Και μην γελιέστε, έχουν πάρει το μάθημά τους από εκείνους που προσπάθησαν παλιότερα και η οικονομική κρίση της προηγούμενης δεκαετίας, τους ανάγκασε σε υποχώρηση.

    Τι λέτε πώς θα συμβεί εάν ιδρυθούν στην Ελλάδα π.χ. 2 μεγάλες τράπεζες με επαρκή (αν όχι άφθονα) κεφάλαια, φερεγγυότητα, διάθεση για επενδύσεις και σωστό στρατηγικό σχεδιασμό διείσδυσης; 

    Μήπως τότε βρεθεί η Ελλάδα με τράπεζες και… τραπεζάκια; Τα οποία τραπεζάκια μάλιστα, δεν θ’ αντέξουν για πολύ τον ανταγωνισμό, μιας και τα… πόδια τους θα έχουν… σαπίσει από την έλλειψη φροντίδας και την αδιαφορία των υπευθύνων; 

    Δεν ξέρω, απλά ρωτάω...

    Πέτρος Λάζος
    petros.lazos@capital.gr 
    Twitter: Petros Lazos
    Facebook: Peter Lazos
     

    ΣΑΣ ΑΡΕΣΕ ΤΟ ΑΡΘΡΟ;

    ΣΧΕΤΙΚΑ ΑΡΘΡΑ