Συνεχης ενημερωση

    Τετάρτη, 06-Μαϊ-2020 00:04

    Αλλαγή μοντέλου

    Αλλαγή μοντέλου
    • Εκτύπωση
    • Αποστολή με email
    • Προσθήκη στη λίστα ανάγνωσης
    • Μεγαλύτερο μέγεθος κειμένου
    • Μικρότερο μέγεθος κειμένου

    Η συζήτηση για την επόμενη ημέρα της ελληνικής οικονομίας, μετά τον κορονοϊό, έχει ήδη ξεκινήσει. Και μεγάλο μέρος της αναφέρεται στην ανάγκη αλλαγής του παραγωγικού μοντέλου που ακολουθεί η χώρα, τις τελευταίες δεκαετίες.

    Η πορεία της κουβέντας όμως, φανερώνει πως υπάρχουν κάποιοι από τους οποίους  διαφεύγουν βασικές παράμετροι. Παράμετροι οι οποίες δεν μπορούν να παραβλεφθούν. Αντιπροσωπεύουν τόσο δομικούς, θεμελιώδεις αν θέλετε, κανόνες μιας σύγχρονης οικονομίας, που είναι αδύνατο ν’ αγνοηθούν!

    Η Ελλάδα υπήρξε ανεπτυγμένη οικονομία, έως πριν από μερικά μόλις χρόνια. Ενώ απ’ την πρώτη ημέρα υποβάθμισης, καταβάλλει εντονότατες προσπάθειες και υφίσταται δεινά ώστε να κατορθώσει να επανέλθει στην πρότερη κατάσταση, το ταχύτερο.

    Για να το πετύχει δεν χρειάζεται να πράξει τίποτα περισσότερο από  την επίτευξη ορισμένων στόχων. Ακριβώς όπως είχε κάνει και την προηγούμενη φορά. Με τη (πολύ κρίσιμη) διαφοροποίηση πως η στρατηγική αυτής της φοράς, θα πρέπει να είναι σημαντικά καλύτερα επεξεργασμένη και πολύ περισσότερο ασφαλής. 

    Σε κάθε περίπτωση όμως, η Ελλάδα έφτασε στα €230 δισ. ΑΕΠ ως παραγωγός υπηρεσιών. Όχι αγαθών πρώτης ανάγκης, ούτε φυσικά προϊόντων μεταποίησης. Το λάθος ήταν πως το έπραξε αφενός δανειζόμενη και ξοδεύοντας πολύ πέρα από τα όρια που της επέτρεπαν οι οικονομικές της δυνατότητες και αφετέρου επειδή επικεντρώθηκε σε "μονοκαλλιέργεια" ενός τομέα υπηρεσιών, μόνο. Επιλέχθηκε ο τουρισμός (τυχαία ή όχι, μικρή σημασία έχει) και η προσπάθεια επικεντρώθηκε εκεί.

    Αυτά είναι δύο λάθη που χρειάζεται ν’ αποφευχθούν, με ΚΑΘΕ θυσία. Θα πρέπει η ανάπτυξη να προκύψει από υγιείς πόρους δημοσίων και ιδιωτικών επενδύσεων, με κεφάλαια και δανεισμό που να εισρεύσουν και να τοποθετηθούν με όρους αγοράς και όχι άλλους π.χ.  "φίλων", διακοποδανείων  κ.λπ. Επίσης θα πρέπει να βρεθούν τομείς δραστηριοτήτων υπηρεσιών, πολλοί περισσότεροι του ενός. Τομείς οι οποίοι θα πρέπει να είναι κατά το δυνατόν διαφοροποιημένοι μεταξύ τους, ώστε ν’ αποφεύγονται αλληλεξαρτώμενα, κυκλικά χαρακτηριστικά (π.χ.  εποχικότητα, κοινές αγορές κ.ά.). Με αυτόν τον τρόπο δεν θα υπάρξουν υψηλές πιθανότητες να πληγεί το μεγαλύτερο μέρος της συνολικής οικονομίας, σε μία "κανονική" κρίση. 

    Προς αποφυγή παρεξηγήσεων, σαφώς και σε μία παγκόσμια κρίση τύπου παγκόσμιας φυσικής καταστροφής, όπως αυτή που έχουμε αρχίσει να βιώνουμε, δεν υπάρχει περίπτωση ν’ αποφύγει κανείς ένα βαρύ πλήγμα. Αλλά μια νομισματική κρίση π.χ.  μπορεί να αντιμετωπισθεί και να ξεπεραστεί "αβρόχοις ποσί", με το κατάλληλο μείγμα...

    Αποτελεί αυτονόητο πως στη "δέσμη" των τομέων που θα επιλεγούν για να διαμορφώσουν το μοντέλο, ο τουρισμός θα πρέπει να αποτελεί εξέχων μέλος. Αλλά, σε καμία περίπτωση, δεν επιτρέπεται να έχει κυρίαρχο ρόλο, όπως συμβαίνει τώρα. Το τεράστιο μερίδιο της τουριστικής βιομηχανίας στο ελληνικό ΑΕΠ, αποτελεί ένα φοβερό λάθος του παρελθόντος, το μέγεθος του οποίου θ’ αντιληφθούμε στο αμέσως προσεχές μέλλον...

    Άλλες παράμετροι που θα πρέπει να ληφθούν πολύ σοβαρά και πολύ προσεκτικά υπόψη για τη διαμόρφωση του νέου μοντέλου, είναι η εκμετάλλευση του ανθρώπινου δυναμικού της χώρας και η στόχευση σε δημιουργία υψηλής και "μοναδικής" προστιθέμενης αξίας.

    Το πρώτο δεν είναι ούτε τόσο κακό, ούτε τόσο "τεμπέλικο", όσο το θέλει η εθνική αυτολύπηση (χωρίς αυτό να σημαίνει ότι είναι τέλειο ή πως δεν χρειάζεται ενίσχυση δομών, εκπαίδευσης κ.λπ.), ενώ η δεύτερη θα πρέπει να τεθεί σαν στόχος για όλα τα προϊόντα της χώρας, όχι μόνο την παροχή (διαφόρων) υπηρεσιών. Είναι ο μοναδικός τρόπος να κερδίσει, να διατηρήσει και κατόπιν ν’ αυξήσει η χώρα την ανταγωνιστικότητα που έχασε και χρειάζεται.

    Πολλοί έχουν αντιρρήσεις σε όλα τα παραπάνω και προτείνουν να επικεντρωθούμε στον πρωτογενή τομέα. Άλλοι τον δευτερογενή και τη βιομηχανία με τη μεταποίηση. Όσοι ασχολούνται ήδη ή επιθυμούν ν’ ασχοληθούν, ας το κάνουν κι μακάρι να επιτύχουν στον μέγιστο βαθμό. Όσο πιο επιτυχημένοι, τόσο καλύτερα για την Ελλάδα! 

    Η εμπειρία δείχνει όμως, πως για να προχωρήσει μια χώρα μπροστά και να ξεπεράσει τις δυσκαμψίες που δημιούργησαν οι παλιότερες δεκαετίες, μόνο ένας τρόπος υπάρχει: να πέσει το βάρος της προσπάθειας στη δημιουργία ευρείας βιομηχανίας παροχής πρωτοποριακών υπηρεσιών. Οτιδήποτε άλλο θα οδηγήσει σε νέες υστερήσεις και περαιτέρω μαρασμό. Άλλος δρόμος δεν υπάρχει.

    Όσο γρηγορότερα το αντιληφθούμε όλοι, τόσο το καλύτερο για τη χώρα.  

    Πέτρος Λάζος
    petros.lazos@capital.gr 


     

    ΣΑΣ ΑΡΕΣΕ ΤΟ ΑΡΘΡΟ;

    ΣΧΕΤΙΚΑ ΑΡΘΡΑ