Ο πόλεμος με τις τράπεζες Νο 2

Του Κώστα Στούπα

Ο πόλεμος με τις τράπεζες Νο 2

Η κυβέρνηση εμφανίζεται αποφασισμένη να κηρύξει τον πόλεμο στις τράπεζες. Παρά τις κατά καιρούς παραινέσεις για μείωση των προμηθειών, αύξηση των χορηγήσεων, αύξηση των επιτοκίων των καταθέσεων οι τράπεζες φαίνεται να κωφεύουν.

Τούτα όμως δεν είναι δουλειά της κυβέρνησης. Η καλή λειτουργία του ανταγωνισμού και το ενδεχόμενο να υπάρχουν συνθήκες καρτέλ σε βάρος της οικονομίας και της κοινωνίας  είναι δουλειά της Επιτροπής Ανταγωνισμού.

Επιπλέον, η κυβέρνηση απειλεί να διπλασιάσει τον ΕΝΦΙΑ σε 20.000 περίπου κλειστά ακίνητα που βρίσκονται στα χαρτοφυλάκια των τραπεζών ή των funds. Αυτό, με στόχο να ασκήσει πιέσεις προκειμένου να βγουν αυτά τα ακίνητα σε πλειστηριασμούς για να πέσουν οι τιμές τους καθώς η ζήτηση υπερβαίνει κατά πολύ την προσφορά.

Γιατί όμως Τράπεζες και Funds κρατάνε τα ακίνητα ενώ θα μπορούσαν να τα πουλήσουν σε πλειστηριασμούς και έτσι αντί να φορτώνονται δαπάνες να εισπράττουν;

Το πιθανότερο είναι πως ένα ακίνητο που έχει περιέλθει σε τράπεζα μέχρι να τακτοποιηθούν οι εκκρεμότητες για να βγει σε πλειστηριασμό χρειάζεται χρονοβόρες διαδικασίες σε υπηρεσίες του Δημοσίου. Οι πολεοδομίες δεν φημίζονται για την αποδοτικότητα και την απουσία διαφθοράς.

Η λύση δεν είναι να πωλούνται με τις εκκρεμότητες χωρίς ηλεκτρονική ταυτότητα αλλά να τακτοποιούνται ταχύτερα οι εκκρεμότητες.

Επιπλέον, στους λίγους πλειστηριασμούς που διενεργούνται η συμμετοχή είναι μικρή.

Το νομικό καθεστώς είναι προβληματικό. Ακόμη και την επομένη ενός πλειστηριασμού ο παλιός ιδιοκτήτης που έχασε το ακίνητο μπορεί να μπλοκάρει και αναβάλλει την διαδικασία με διάφορα νομικά τερτίπια. 

Παράγοντες της αγοράς ακινήτων διατείνονται πως οι τιμές που βγάζουν τα funds τα ακίνητα για πλειστηριασμό είναι κοντά στις τιμές που πωλούνται τα ακίνητα στην περιοχή.

Αν κάποιος λάβει υπόψη πως οι τιμές που γίνονται τα συμβόλαια είναι χαμηλότερες από αυτές που αναγράφονται στις αγγελίες τότε οι έκπτωση των πλειστηριασμών είναι ανύπαρκτη.

Μια φαινομενική έκπτωση της τάξης του 10-20% ( που μπορεί να είναι και μηδενική) σε σχέση με ένα ανάλογο ακίνητο στην ίδια περιοχή είναι μικρή προκειμένου  να  ρισκάρει κάποιος για  ένα ακίνητο του οποίου το εσωτερικό δεν μπορεί να δει και να αξιολογήσει πριν το αγοράσει.

Τα επιτόκια  

Τα επιτόκια καταθέσεων είναι χαμηλά γιατί οι καταθέσεις που διαθέτουν οι τράπεζες είναι περισσότερες από όσες χρειάζονται για να προσφέρουν δανεισμό. Οι νόμοι της προσφοράς και της ζήτησης δεν αλλάζουν με κυβερνητικές αποφάσεις.

Με βάση στοιχεία του περασμένου Ιούνιο οι ελληνικές τράπεζες είχαν χορηγήσει περίπου 159,5 δισ. ευρώ σε δάνεια έναντι 157,6 δισ. ευρώ ένα χρόνο νωρίτερα. Την ίδια χρονική περίοδο είχαν τοποθετήσει σε χρεόγραφα 68,7 δισ. ευρώ έναντι 64,9 δισ. ευρώ τον Ιούνιο του ’23.

Το τελευταίο χρόνο δηλαδή ενώ οι χορηγήσεις δανείων αυξήθηκαν κατά 1,9 δισ. ευρώ μόνο οι τοποθετήσεις των τραπεζών σε χρεόγραφα αυξήθηκαν κατά 3,8 δισ. ευρώ.

Αυτό σημαίνει πως οι τράπεζες συγκεντρώνουν καταθέσεις με μηδενικά σχεδόν επιτόκια και τις τοποθετούν σε ομόλογα κερδίζοντας από τη διαφορά αποφεύγοντας  το ρίσκο των κακοπληρωτών.

Υπάρχουν όμως και δομικά προβλήματα. Το μέγεθος της φοροδιαφυγής καθιστά ένα μεγάλο αριθμό επιχειρήσεων και επαγγελματιών μην αξιόχρεους καθώς δηλώνουν πολύ χαμηλά εισοδήματα.

Πριν μερικούς μήνες γράφαμε πως:

Όταν οι τράπεζες προσφέρουν πολύ χαμηλά επιτόκια, όπως τώρα, συνήθως είναι γιατί οι καταθέσεις είναι πολύ περισσότερες από τις χορηγήσεις. Αν όμως χρεώνουν υψηλά επιτόκια ενώ προσφέρουν χαμηλά, γιατί υπάρχει υπερπροσφορά καταθέσεων, τότε μάλλον κάποιο λάκκο έχει η φάβα...

Βλέπε: Ο πόλεμος με τις τράπεζες

Τα πράγματα είναι περισσότερο περίπλοκά απ΄ όσο δείχνουν. Η κατάσταση δεν ενδείκνυται για φθηνούς λαϊκισμούς. Χορτάσαμε με την αριστερή διακυβέρνηση από τέτοιους.

kostas.stoupas@capital.gr