Το ράλι του χρυσού προμηνύει αταξία

Του Κώστα Στούπα

Το ράλι του χρυσού προμηνύει αταξία

Η τιμή της χρυσής λίρας χθες ξεπέρασε τα 669 ευρώ, όταν στην αρχή του χρόνου ήταν περί τα 512 ευρώ. Πρόκειται για μια άνοδο που ξεπερνάει το 30%. Η τιμή του χρυσού στο ίδιο διάστημα γράφει άνοδο πάνω από 32%, o Dow Jones γράφει 14%, o NASDAQ 20% και ο ημέτερος Γενικός Δείκτης 11,6%.

Το 2024, η Τράπεζα της Ελλάδος αγόρασε συνολικά 35.972 χρυσές λίρες από πολίτες κατά το πρώτο 9μηνο του έτους. Οι αγορές αυτές κατανέμονται ως εξής: 9.795 λίρες το πρώτο τρίμηνο, 13.917 το δεύτερο και 12.260 το τρίτο τρίμηνο.

Από την άλλη πλευρά, πούλησε συνολικά 4.672 χρυσές λίρες κατά την ίδια περίοδο. Οι πωλήσεις αυτές κατανέμονται ως εξής: 1.581 λίρες το πρώτο τρίμηνο, 1.533 το δεύτερο και 1.558 το τρίτο τρίμηνο.

Τα στοιχεία ανά τρίμηνο έχουν σημασία γιατί και οι τιμές πώλησης διαφοροποιούνται.

Κάποιος έμπειρος παίκτης του χρηματιστηρίου θα έλεγε πως όταν οι αγοραστές ξεπεράσουν κατά πολύ τους πωλητές θα πλησιάζει το σημείο αντιστροφής της τάσης. Όμως ο χρυσός δεν είναι μετοχή του Χ.Α. Είναι ένα παγκόσμιο εναλλακτικό μέσο αποθήκευσης αξίας. Για χιλιάδες χρόνια αποτελούσε το καταφύγιο των ασταθών και δύσκολων καιρών.

Επιπλέον, πέραν της επίσημης αγοράς της Τράπεζας της Ελλάδας υπάρχει μια παράλληλη αγορά μεταξύ ιδιωτών. Στα ελληνόφωνα μέρη των κοινωνικών δικτύων μπορεί να εντοπίσει κάποιος δεκάδες ομάδες χιλιάδων ατόμων που προγραμματίζουν αγοραπωλησίες και ζητούν εκτιμήσεις για χρυσά νομίσματα.

Το μειονέκτημα της αναζήτησης χρυσών λιρών από το ίντερνετ είναι πως μπορεί να σου πουλήσουν ελαττωματικές ή κίβδηλες στην τιμή των γνήσιων. Το μειονέκτημα της Τράπεζας της Ελλάδος είναι η μεγάλη απόσταση μεταξύ τιμής αγοράς και τιμής πώλησης.

Χθες π.χ. η τιμή αγοράς ήταν περί τα 571 ευρώ και η τιμή πώλησης περί τα 669 ευρώ. Αν δεν επρόκειτο για την Τράπεζα της Ελλάδας όλο και κάποιος υπουργός, διώκτης της αισχροκέρδειας, θα καλούσε τα κανάλια και θα είχε επέμβει...

Πριν έναν μήνα γράφαμε πως ο χρυσός μετά το 2000 "κοιτάει στα μάτια" τις αποδόσεις των χρηματιστηρίων και ρίχνει "στα αυτιά" στα ακίνητα.

Μέχρι πριν έναν μήνα οι αναλυτές απέδιδαν το ράλι του χρυσού στις επικείμενες μειώσεις των επιτοκίων και περίμεναν πως με την έλευση των μειώσεων ο χρυσός θα διόρθωνε.

"Η κυρίαρχη ερμηνεία που μπορεί να διαβάσει κάποιος για το 2024 υποστηρίζει πως η τελευταία άνοδος οφείλεται στην προσδοκία μείωσης των επιτοκίων που έχουν ξεκινήσει οι κεντρικές τράπεζες.

Η ερμηνεία αυτή εδράζεται στο σκεπτικό πως ο χρυσός, όπως και τα ομόλογα, αποτελούν καταφύγια ασφαλείας. Τα ομόλογα δίνουν τόκο, ο χρυσός όχι. Όταν τα επιτόκια αυξάνονται τα ομόλογα είναι πιο ελκυστικά από το χρυσό. Όταν τα επιτόκια φέτος πέφτουν, καθώς πέφτουν οι αποδόσεις των ομολόγων, ο χρυσός σαν εξασφάλιση κινδύνου γίνεται πιο ελκυστικός.

Η ερμηνεία αυτή "μπάζει". Τα αμερικάνικα επιτόκια τα τελευταία δυο χρόνια ανέβηκαν από το μηδέν στο 5,5%. Αν ήταν έτσι ο χρυσός θα έπρεπε να καταρρεύσει. Μετά από μια μικρή διόρθωση από τα 2.000 στα 1.600 δολάρια, ο χρυσός την τελευταία διετία έχει ανέβει στα 2.600 δολάρια..."

Βλέπε: Τι κρύβει η άνοδος του χρυσού

Η συνέχιση της ανόδου επιβεβαιώνει αυτό το σενάριο. Η άνοδος του χρυσού οφείλεται σε πολλούς παράγοντες, οι κυριότεροι των οποίων εδράζονται στην ανησυχία των αγορών για όσα είναι πιθανό να συμβούν τα επόμενα χρόνια.

"Αυτό που συμβαίνει στην τιμή του χρυσού δεν είναι μόνο ασυνήθιστο" έγραφε προχθές ο Μοχάμεντ Ελ Εριάν στους F.T.: "... με όρους παραδοσιακών οικονομικών και χρηματοπιστωτικών επιρροών. Ξεπερνάει και τις γεωπολιτικές επιρροές και αφορά ένα ευρύτερο φαινόμενο αναπτύσσοντας μια κυρίαρχη τάση..."

Ο διάσημος οικονομολόγος πιστεύει πως υπάρχει κίνδυνος αυτό το ράλι να διαβρώσει το παγκόσμιο χρηματοπιστωτικό σύστημα και να θρυμματίσει τη διεθνή επιρροή του δολαρίου.

Ένας κίνδυνος που υποτιμούν ακόμη οι διεθνείς αναλυτές είναι οι αμερικάνικες εκλογές. Οι δημοσκοπήσεις τις τελευταίες ημέρες δείχνουν πως αμφότεροι οι υποψήφιοι εμφανίζουν οριακές διαφορές.

Αν επιβεβαιωθεί αυτό το σενάριο και κερδίσει ο ένας από τους δύο με μικρή διαφορά (όποιος και να είναι αυτός), η πλευρά των ηττημένων θα αμφισβητήσει το αποτέλεσμα.

Δημοκρατικοί και Ρεπουμπλικάνοι τα τελευταία χρόνια έχουν κινηθεί προς τα πολιτικά άκρα. Ο διχασμός είναι τέτοιος που αρκετοί αναλυτές εκτιμούν πως υπάρχει κίνδυνος κάποιες πολιτείες να ζητήσουν να αποσπαστούν, αποδυναμώνοντας τις ΗΠΑ.

Η άνοδος του χρυσού αποτυπώνει τις ανησυχίες των αγορών για τους πολιτικούς και γεωπολιτικούς ανταγωνισμούς. Επιπλέον, ο κόσμος ολόκληρος στέκεται πάνω σε μια φούσκα χρέους. Το παγκόσμιο χρέος ξεπερνά πλέον τα 300 τρισ. δολ. και  το 330% του παγκόσμιου ΑΕΠ.

Όλοι παριστάνουν πως είναι υπό έλεγχο αλλά με το παραμικρό στραβοπάτημα θα μπορούσε να τεθεί εκτός ελέγχου και να απειλήσει το διεθνές χρηματοπιστωτικό σύστημα και τα χάρτινα νομίσματα.

Στην αντιπαράθεση με την Ανατολή η Δύση δεν μοιάζει ακόμη να κινδυνεύει από δυνάμεις όπως η Κίνα και της Ρωσία. Η Δύση κινδυνεύει από αδιαφορία, σύγχυση, εσωτερική σήψη και πολιτισμικό εμφύλιο.

kostas.stoupas@capital.gr