Ένα ιδιαίτερα ενθαρρυντικό μήνυμα

Του Κώστα Στούπα

Ένα ιδιαίτερα ενθαρρυντικό μήνυμα

Η πλέον ενδιαφέρουσα εξέλιξη των τελευταίων ετών από πλευράς της παραγωγικής ανασυγκρότησης της ελληνικής οικονομίας, είναι η ιδιωτικοποίηση και επαναλειτουργία των ναυπηγείων της χώρας.

Τα δυο μεγάλα ναυπηγεία της Ελευσίνας και του Σκαραμαγκά έχουν περάσει σε ιδιωτικά χέρια μετά μια εικοσαετή σχεδόν περιπέτεια που περιλαμβάνει κρατικοποιήσεις, παράνομες χρηματοδοτήσεις και χρεοκοπίες και επανέρχονται δυναμικά στο προσκήνιο.

Το γεγονός πως οι διοικήσεις των ομίλων δεν προσβλέπουν αποκλειστικά στην κάλυψη των προγραμμάτων του Πολεμικού Ναυτικού, αλλά υπολογίζουν να υποστηρίξουν την λειτουργίες με παραγγελίες από τον ιδιωτικό τομέα, θέτει αυτή τη φορά το εγχείρημα επαναλειτουργίας σε υγιέστερη βάση.

Τα ναυπηγεία Ελευσίνας που ανήκουν στο όμιλο ONEX  έχουν ήδη συμφωνήσει, μετά από 17 ολόκληρα χρόνια να ναυπηγήσουν το πρώτο νεότευκτο πλοίο της ακτοπλοΐας για την Attica Group.

H ίδια εταιρεία φέρεται να αναμένει και την υπογραφή δεύτερου συμβολαίου με τον ίδιο  όμιλο και διεκδικεί και συμβόλαιο ναυπήγησης  με ακτοπλοϊκή εταιρεία της οποίας η έδρα δεν βρίσκεται στην Ευρώπη.

Στο ίδιο μήκος κύματος και τα ναυπηγεία Σκαραμαγκά που έχουν περάσει σε όμιλο συμφερόντων του εφοπλιστή Προκοπίου κοιτούν πέραν των συμβάσεων του Πολεμικού Ναυτικού και προσδοκούν πως σύντομα θα πετύχουν τα πρώτα συμβόλαια ναυπήγησης μεγάλου εκτοπίσματος πλοίων.

Τα ελληνικά ναυπηγεία όπως το μεγαλύτερο μέρος του παραγωγικού ιστού της χώρας ετέθησαν εκτός ανταγωνισμού μετά τη έλευση της σοσιαλιστικής λαίλαπας της δεκαετίας του ’80 και τις συνθήκες παγκοσμιοποίησης που ακολούθησαν μετά το ΄90. 

Ο ανταγωνισμός στα δεξαμενόπλοια και τα φορτηγά ξηρού φορτίου με τα ναυπηγεία της Ασίας παραμένει ακόμη αδυσώπητος αλλά φαίνεται πως υπάρχει χώρος στις απαιτητικότερες κατασκευές που αφορούν τα σκαριά της ακτοπλοΐας.

Τα επόμενα χρόνια θα απαιτηθεί η ανανέωση του στόλου της ελληνικής ακτοπλοΐας καθώς τα περισσότερα πλοία ξεπερνούν την 25ετία. Επίσης στα πλαίσια της ενεργειακής μετάβασης τα επόμενα χρόνια θα χρειαστεί να χτιστούν νέα πλοία με χαμηλότερο αποτύπωμα στην έκλυση αερίων  θερμοκηπίου.

Σύμφωνα, με παλαιότερο ρεπορτάζ της Καθημερινής "τρέχουν" ήδη οι σχετικές μελέτες που έχουν ανατεθεί σε ναυπηγικά γραφεία, ενώ τα ναυπηγεία βρίσκονται πολύ κοντά και σε συμφωνία με νηογνώμονα που θα πιστοποιήσει την κλάση των νεότευκτων πλοίων.

Το ενδιαφέρον της Ε.Ε. για την ενεργειακή μετάβαση και τη μείωση των αερίων θερμοκηπίου διευρύνει τις προοπτικές που υπάρχουν. Αρκετές ναυτιλιακές εταιρείες σχεδιάζουν να εκμεταλλευτούν τα προγράμματα που υπάρχουν και να μετατρέψουν υπάρχοντα ή να χτίσουν κάποια νέα πλοία με χαμηλό περιβαλλοντικό αποτύπωμα.

Η μετεωρική αύξηση της τουριστικής κίνησης τα τελευταία χρόνια πιέζει τόσο την πολιτική ηγεσία όσο και τις επιχειρήσεις του κλάδου της ακτοπλοΐας για επενδύσεις και εκσυγχρονισμό του στόλου.

Το υπουργείο Ναυτιλίας προσανατολίζεται στην πειραματική ναυπήγηση ενός πλοίου που πιθανότατα θα εξυπηρετεί ενδοκυκλαδικά δρομολόγια, με πράσινα χαρακτηριστικά και μοντέλο σύμπραξης δημοσίου - ιδιωτικού τομέα.

Οι εξελίξεις αυτές δημιουργούν προοπτικές ανασύστασης ενός κλάδου που θεωρούνταν... τελειωμένος. Το γεγονός πως ιδιώτες επιχειρηματίες βλέπουν προοπτικές στο κλάδο που επενδύουν σε αυτόν είναι ενθαρρυντικό.

Τα ναυπηγεία όπως και πολλοί άλλοι τομείς της βιομηχανικής παραγωγής λόγω της τεχνολογικής προόδου και των αυτοματισμών εξελίσσονται σε κλάδους εντάσεως κεφαλαίου από κλάδους εντάσεως εργασίας που ήταν.

Αυτό σημαίνει πως το εργατικό κόστος που στην Ασία είναι φθηνότερο παίζει όλο και μικρότερο ρόλο στο τελικό κόστος παραγωγής. Αυτό μειώνει το πλεονέκτημα των επιχειρήσεων των τρίτων χωρών. Το μοντέλο αυτό απαιτεί όμως σημαντικές επενδύσεις σε υποδομές και τεχνογνωσία.

Η επαναλειτουργία παραγωγικών μονάδων της βαριάς βιομηχανίας όπως τα ναυπηγεία στη χώρα μας είναι ενθαρρυντικό σημάδι για την επάνοδο της ανταγωνιστικότητα σε τομείς που είχαν εξαφανιστεί τα τελευταία χρόνια.

Η γεωπολιτικοί ανταγωνισμοί σε συνδυασμό με την επαναδιάταξη των εφοδιαστικών αλυσίδων δημιουργούν ευκαιρίες σε τομείς που μέχρι πρόσφατα ήταν εκτός του βεληνεκούς της ελληνικής πραγματικότητας.

Η ιδιωτικοποίηση και επαναλειτουργία των ναυπηγείων, χωρίς να στηρίζονται αποκλειστικά στα προγράμματα και τα αντισταθμιστικά των αμυντικών δαπανών αποτελεί ένα ιδιαίτερα ενθαρρυντικό μήνυμα για την κατάσταση της ελληνικής οικονομίας.  

kostas.stoupas@capital.gr