Τα προεκλογικά μηνύματα της Eurovision

Του Κώστα Στούπα

Τα προεκλογικά μηνύματα της Eurovision

Τα ευτράπελα και τα έκτροπα που συνόδεψαν τον φετινό διαγωνισμό της Eurovision σε γενικές γραμμές ήταν  αναμενόμενα. Η Ευρώπη και οι ΗΠΑ περνούν μια περίοδο πολιτισμικής και κοινωνικής κρίσης (σήψης κατ’ άλλους) που συνδυάζεται με έναν εντεινόμενο θεμελιώδη πολιτικό, κοινωνικό και πολιτισμικό  διχασμό.

Αν δεν ήταν η Γάζα, θα  ήταν η Ουκρανία και αν δεν ήταν η Ουκρανία είναι σίγουρο πως οι κουρασμένες και γερασμένες κοινωνίες της Ευρώπης θα εύρισκαν μια αφορμή για να επιδείξουν το βαθύ διχασμό τους. Ενδιαφέρον έχει όμως να δούμε τους συσχετισμούς αυτού του κοινωνικού διχασμού.

Μερικά από τα πλέον ενδιαφέροντας χαρακτηριστικά της φετινής Eurovision ήταν:

-Η τεράστια απόκλιση μεταξύ της ψήφου των επιτροπών και του κοινού κάθε χώρας.

-Η παγίωση των υψηλών προτιμήσεων που συγκεντρώνουν καλλιτέχνες που επιδεικνύουν χαρακτηριστικά της LGBTQ+  κοινότητας, με την καθοδήγηση των εθνικών επιτροπών.

-Η αποτυχία όσων προσπάθησαν να τιμωρήσουν τη συμμετοχή του Ισραήλ λόγω των γεγονότων στη Γάζα. Αντιθέτως οι κοινωνίες επιβράβευσαν την παρουσία του Ισραήλ.

Όπως είναι γνωστό στο διαγωνισμό  μετέχει κάθε χώρα με δύο ψηφοφορίες μια της εθνικής επιτροπής, η οποία θα μπορούσαμε να ισχυριστούμε πως αντιπροσωπεύει την κρατούσα ελίτ και μια του τηλεοπτικού κοινού.

Με βάση την ψηφοφορία του κοινού, η Ελβετία που στη γενική κατάταξη κατέκτησε την 1η θέση καταλήγει 5η και 1η έρχεται η Κροατία με δεύτερο το Ισραήλ, τη συμμετοχή του οποίου είχαν καταποντίσει εκτός 10άδας οι επιτροπές. Οι επιτροπές έδωσαν στο Ισραήλ 52 πόντους και το κοινό 323.

Αν λάβει κάποιος υπόψη πως η προτίμηση δεν αφορά μόνο την υποκειμενική εκτίμηση της καλλιτεχνική αξίας του άσματος και της παρουσίας των ερμηνευτών, τότε προκύπτουν ενδιαφέροντα συμπεράσματα.

Η Ελβετία, της οποίας ο ερμηνευτής ταυτοποιούνταν ως άτομο ρευστού φύλου (οι παρουσιαστές τον προσφωνούσαν όχι ως ο ή η αλλά το) έλαβε 365 πόντους από τις επιτροπές και 226 από το κοινό. Η επιρροή της LGBTQ+ κοινότητας μπορεί να χαρακτηριστεί υψηλότερη στις ελίτ και σημαντικά ισχυρή στις κοινωνίες.

Στις ψηφοφορίες του κοινού τα περισσότερα 12άρια τα πήρε η παρουσία του Ισραήλ με 15 και ακολούθησε η Κροατία με 9, ενώ η Ελβετία απέσπασε μόνο 1. Η απόκλιση με τα 12άρια των επιτροπών είναι τεράστια.

Οι υψηλές θέσεις του Ισραήλ και της Ουκρανίας στο κοινό μάλλον αποτυπώνουν τις γεωπολιτικές ευαισθησίες καθώς οι δύο χώρες βρίσκονται στη δίνη στρατιωτικών αναμετρήσεων.

Καίτοι υπήρξαν δυναμικές κινητοποιήσεις ακροαριστερών και μουσουλμάνων μεταναστών που ζητούσαν τον αποκλεισμό του Ισραήλ από τη διοργάνωση, η συμμετοχή του Ισραήλ κέρδισε την υποστήριξη του κοινού. Κάτι αντίστοιχο συνέβη και με τη Ουκρανία η οποία στο κοινό απέσπασε 7 12άρια.

Στα ελληνικά κοινωνικά δίκτυα πολλοί είχαν εκφράσει δημόσια τη δυσαρέσκεια για τα "χασμουρητά" της ελληνικής αποστολής, ως δήθεν ένδειξη διαμαρτυρίας στην ομιλία την ισραηλινής ερμηνεύτριας, υποστηρίζοντας πως θα ψηφίσουν Ισραήλ. Το ελληνικό 12άρι έλαβε ως συνήθως η Κύπρος, ενώ το Ισραήλ έλαβε 7 βαθμούς.

Ένα ενδιαφέρον στοιχείο της φετινής διοργάνωσης ήταν οι κινητοποιήσεις πλήθους μουσουλμάνων που διαβιούν στη Σουηδία από κοινού με ισλαμολάγνους αριστεριστές και μέλη της κοινότητας των LGBTQ+ με αίτημα την αποπομπή του Ισραήλ από το διαγωνισμό.

Η εξέλιξη αυτή ήταν συνέχεια του κύματος των καταλήψεων των πανεπιστημίων που συνταράσει τις τελευταίες εβδομάδες στις δύο ακτές του Ατλαντικού. Ως εκ τούτου ήταν αναμενόμενη.

Τα αποτελέσματα της ψηφοφορίας ειδικά του κοινού κατέδειξαν πως οι κινητοποιήσεις μάλλον αφορούν θορυβώδεις μειοψηφίες και προκαλούν αντίθετα αντανακλαστικά στις κοινωνίες της Ευρώπης.

Αν οι εξελίξεις περί την Eurovision αποτυπώνουν κατά κάποιο τρόπο της κοινωνικές και πολιτικές διεργασίες, κάτι που έχει σημασία εν όψει των ευρωεκλογών σε λιγότερο από ένα μήνα, είναι πως υπάρχει απόκλιση στις προτιμήσεις του κοινού από αυτές των ελίτ, κάτι που ενδέχεται να εκφραστεί με αύξηση των ψήφων διαμαρτυρίας. Η υποχώρηση της αριστεράς φαίνεται να εντείνεται όπως και η ενίσχυση της δεξιάς και των υποστηρικτών των περισσότερο παραδοσιακών αξιών.

kostas.stoupas@capital.gr