Μια βόλτα στην Κούβα θα σε πείσει, Κυριάκο

Του Κώστα Στούπα 

1) Μια βόλτα στην Κούβα θα σε πείσει, Κυριάκο

Γνωρίζετε πως η κυβέρνηση έχει ορίσει όριο μεικτού κέρδους με το οποίο μπορούν να παράγουν και να πωλούν οι ιδιωτικές επιχειρήσεις;

Όσο και αν φαίνεται απίστευτο. Ισχύει. Με βάση τη σοβιετικής έμπνευσης αυτή καινοτομία ο αρμόδιος υπουργός επέβαλε πριν λίγες μέρες θηριώδες πρόστιμο σε εταιρεία.

Ακόμη και οι πέτρες όμως γνωρίζουν πως τα κέρδη μιας επιχείρησης που αγοράζει, μεταποιεί και πουλάει  π.χ. αρακά, φασολάκια κλπ. αποτελούν συνάρτηση πολλών παραγόντων. Ιδού μερικοί από αυτούς:

- Η τιμή της πρώτης ύλης. Τα τελευταία χρόνια επειδή έχει ανέβει το κόστος της ενέργειας, των λιπασμάτων κλπ οι τιμές των αγροτικών προϊόντων έχουν ανέβει. Η έλλειψη εργατικού δυναμικού αυξάνει επίσης το κόστος.

Μια εταιρεία που αγοράζει ακριβότερα έχει δυο επιλογές ή να μετακυλήσει το αυξημένος κόστος στους καταναλωτές ή να μειώσει τα κέρδη της.

- Το κόστος μεταφοράς, επεξεργασίας, αποθήκευσης παρουσιάζει επίσης μεταπτώσεις ανάλογα με την τιμή της ενέργειας και των χημικών που χρησιμοποιούνται για τις πλαστικές συσκευασίες.

- Αν μια εταιρεία μπορεί να μεταφέρει προς διανομή την ίδια ποσότητα εμπορεύματος με τα μισά δρομολόγια. Τότε έχει χαμηλότερο λειτουργικό κόστος. Αυτό της επιτρέπει να πουλά φθηνότερα ή να κερδίζει περισσότερα. Ενίοτε της επιτρέπει να κάνει και τα δύο ταυτόχρονα.

- Η ταχύτητα κυκλοφορίας του προϊόντος παίζει επίσης σημαντικό ρόλο στη διαμόρφωση του τελικού κόστους. Π.χ. άλλο το κόστος συντήρησης ενός κιλού αρακά που θα μείνει ένα μήνα αποθηκευμένος στην κατάψυξη και άλλο αν θα χρειαστεί να συντηρηθεί εκεί για 6 μήνες.

Τούτο σημαίνει πως μια εταιρεία που χειρίζεται πιο αποτελεσματικά τα αποθέματα με στόχο να μένουν λιγότερο καιρό στους καταψύκτες των αποθηκών μπορεί να έχει χαμηλότερο κόστος ανά μονάδα. Αυτό επίσης της επιτρέπει να πουλά φθηνότερα και ενδεχομένως  να κερδίζει περισσότερα.

Αν επιβάλει το κράτος πρόστιμο σε αυτή την επιχείρηση γιατί παραβιάζει το όριο μεικτού κέρδους επειδή πουλάει στη λιανική τιμή που πουλάνε και οι ανταγωνιστές, τιμωρεί μια καλή επιχείρηση και επιβραβεύει τις κακές.

Μια εταιρεία της οποίας τα προϊόντα δεν θα πουληθούν και θα μείνουν στις αποθήκες, θα έχει μια ζημιά η οποία θα επιδεινώσει το μεικτό περιθώριο κέρδους. Αυτή η επιχείρηση μπορεί να τιμωρείται από τους πελάτες αλλά δεν τιμωρείται από το κράτος.

Επίσης, μια εταιρεία μπορεί να διαθέτει διορατική διοίκηση η οποία αγοράζει πρώτες ύλες σε περιόδους που η τιμή είναι χαμηλότερη.

Αν κάποιος προβλέπει πως σε έξι μήνες η τιμή ενός προϊόντος θα ανέβει και θα γεμίσει τις αποθήκες έγκαιρα όταν οι τιμές είναι χαμηλές, θα πρέπει να επιβραβεύεται ή να τιμωρείται;

Αν αυτός ο μάνατζερ κάνει λάθος και αγοράσει ακριβά και επειδή οι τιμές πέσουν αναγκαστεί να πουλήσει φθηνά, τότε θα γράψει ζημιές.

Αν πρόκειται για κρατική επιχείρηση τις ζημιές θα πληρώσουν οι φορολογούμενοι. Αν είναι ιδιωτική τις ζημιές θα τις πληρώσουν  οι μέτοχοι. Αν ο ιδιώτης μάνατζερ επαναλάβει το λάθος μερικές φορές, τότε η επιχείρηση χρεοκοπεί, αδειάζει τη γωνία και αφήνει περιθώρια να αναπτυχθούν οι ανταγωνιστές που κάνουν λιγότερα λάθη.

Το κέρδος που θα παρουσιάσει μια επιχείρηση λοιπόν  συναρτάται από πολλές παραμέτρους. Οι καλές επιχειρήσεις είναι αυτές που εμπιστεύονται οι καταναλωτές και συνήθως είναι υγιείς και κερδοφόρες. Το κέρδος στον καπιταλισμό είναι κίνητρο και κινητήρας της προόδου και της ευημερίας. Τις ζημιογόνες επιχειρήσεις να φοβάστε όχι τις κερδοφόρες.

Είναι απίθανο λοιπόν κάποιος, συνήθως ανεπάγγελτος πολιτικός και μερικοί δημόσιοι υπάλληλοι που αν τους δώσεις ισολογισμό τον κρατάνε ανάποδα, να καταλάβουν ποιος κάνει σωστά τη δουλειά του και ποιος όχι.

Οι όροι  κερδοσκοπία και αισχροκέρδεια είναι καταχρηστικοί και συνήθως τους χρησιμοποιούν οι αποτυχημένοι για να δικαιολογήσουν την αποτυχία τους.

Ο μόνος κριτής του αν κάτι είναι φθηνό και καλό ή ακριβό και κακής ποιότητας είναι ο καταναλωτής που θα πάει στο ράφι και θα συγκρίνει τιμές και προϊόντα.

Αυτός είναι ο τρόπος που οι πλούσιες χώρες έγιναν πλούσιες και δυνατές και όχι φτωχές και αδύνατες. Αν δεν το γνωρίζετε, όπου το κράτος επιχείρησε να ελέγξει τιμές και μεικτό κέρδος ο λαός πείνασε.

Μια βόλτα στην Κούβα θα σας πείσει…

2) Ελληνική παθογένεια

Αγαπητέ κ. Στούπα,

Απορώ που σπάνια αναφέρεται ο σταυρός προτίμησης ως μια από τις σοβαρότερες αιτίες της ελληνικής παθογένειας. Όσο λειτουργεί ο σταυρός προτίμησης η χώρα θα είναι όμηρος της αγοροπωλησίας συνειδήσεων και πρακτικών μεταξύ πολιτικών και πολιτών.

Γιώργος Λογοθέτης βιογράφος του Ούλοφ Παλμέ με τίτλο Η πολιτική είναι θέμα αρχών.

kostas.stoupas@capital.gr