Ο εκδημοκρατισμός του πολέμου

Του Κώστα Στούπα

Ο Εκδημοκρατισμός του Πολέμου

Πριν λίγες μέρες η Τουρκία δοκίμασε το νέο drone Anka-3, σύμφωνα με όσα αναφέρουν τα τουρκικά ΜΜΕ.

Πρόκειται για ένα νέο μη επανδρωμένο αεροσκάφος της Turkish Aerospace Industries (TAI) το οποίο παρουσιάζεται να έχει μάλιστα και χαρακτηριστικά stealth, σύμφωνα με τα ίδια δημοσιεύματα.

"Το Anka-3 έφτασε στα 8.000 πόδια κατά την πτήση του που είχε διάρκεια 1 ώρα και 10 λεπτά", γράφει η Daily Sabah.

Σύμφωνα με τα στοιχεία που έχει δώσει στη δημοσιότητα η τουρκική πλευρά, το εν λόγω drone θα είναι σε θέση να εκτελεί πλήθος αποστολών (επιτήρησης κ.ά.), να πετά έως και 10 ώρες και να φτάνει στα 40.000 πόδια, με ωφέλιμο φορτίο έως 1,2 τόνο. Θα μπορεί παράλληλα να φέρει και πυρομαχικά αέρος-αέρος και αέρος-εδάφους...

Το Anka-3 δεν είναι το μόνο νέο οπλικό σύστημα της συγκεκριμένης κατηγορίας που προστίθεται στο οπλοστάσιο της γείτονος. Υπάρχουν δεκάδες που έχουν προστεθεί. Οι δυνατότητες των περισσότερων από αυτά ίσως υπερβάλλονται σκόπιμα από χειραγωγούμενα από το καθεστώς τουρκικά μέσα ενημέρωσης.

Αρκετά όμως έχουν δοκιμαστεί σε πεδία με πραγματικά πυρά εκτός Τουρκίας και τα έχουν πάει ιδιαίτερα καλά. Δεν είναι μόνο η Τουρκία μια αναδυόμενη δύναμη παραγωγής επιτυχημένων προϊόντων αμυντικής τεχνολογίας. Υπάρχουν αυτή τη στιγμή αρκετές νέες  χώρες που παράγουν τεχνολογικά εξελιγμένα οπλικά συστήματα και δεκάδες που έχουν πλέον τη δυνατότητα να το κάνουν.

Αν και υπερδύναμη, η Ρωσία χρειάστηκε την εισαγωγή ιρανικών drones προκειμένου να εξισορροπήσει την ουκρανική υπεροχή μέσω των τούρκικων αντίστοιχων συστημάτων.

Παρατηρούμε χώρες οι οποίες μέχρι πριν λίγα χρόνια ήταν πλήρως εξαρτημένες από 5-10 κραταιές αμυντικές βιομηχανίες σε Ανατολή και Δύση, να παράγουν φθηνά μεν αλλά αποτελεσματικά οπλικά συστήματα.

Η αντιπαράθεση της δυτικής αρμάδας στα πέριξ της Ερυθράς Θάλασσας π.χ. με τους χειραγωγούμενους από το Ιράν αντάρτες Χούθι, που βάλλουν με drones και πυραύλους εναντίον εμπορικών και μη πλοίων, μπορεί να εξελιχθεί σε πανωλεθρία.

Τούτο, όχι γιατί το δυτικό οπλοστάσιο είναι λιγότερο αποτελεσματικό, αλλά γιατί είναι καταστροφική η σχέση κόστους και οφέλους.

Όταν για την κατάρριψη ενός drone που κοστίζει μερικές δεκάδες χιλιάδες δολάρια  χρειάζεται ένας πύραυλος που κοστίζει μερικές εκατοντάδες χιλιάδες ή μερικά εκατομμύρια, τότε αυτός που διαθέτει τα πανάκριβα όπλα μπορεί να χάσει τον πόλεμο πριν τον ξεκινήσει και πριν το καταλάβει...

Αυτό που έχει συμβεί τα τελευταία χρόνια είναι η διάχυση της τεχνολογίας αιχμής σε περισσότερους ανθρώπους και κυρίως σε περισσότερες χώρες.

Ένα φθηνό κινητό τηλέφωνο σήμερα φέρει υψηλότερη και πολυπλοκότερη τεχνολογία από ό,τι ένα ολόκληρο  διαστημόπλοιο πριν 20-30 χρόνια.

Ένα κινητό τηλέφωνο μπορεί να κατασκευαστεί σε δεκάδες χώρες του τρίτου και αναπτυσσόμενου κόσμου. Επίσης, μπορεί να επισκευαστεί σε εκατοντάδες χώρες.

Αν κάποιος μάθει να κατασκευάζει και να επισκευάζει ένα κινητό τηλέφωνο χρειάζεται ελάχιστη περισσότερη εξειδίκευση να κατασκευάσει τον μηχανισμό ελέγχου  ενός drone αέρος, επιφάνειας ξηράς, επιφάνειας θαλάσσης ή υποβρυχίου. Ένα drone μπορεί να μεταφέρει στην καρδία ενός στόχου ένα φονικό εκρηκτικό μηχανισμό ή να μεταδώσει κρίσιμες πληροφορίες.

Υπάρχει μια διάχυση  τεχνολογίας που δεν θεωρείται ιδιαίτερα υψηλή, αλλά είναι αρκούντως αποτελεσματική σε πολλές χώρες της περιφέρειας.

Ένα υψηλής τεχνολογίας ραντάρ δυτικού πολεμικού πλοίου ή αεροπλάνου σήμερα, μπορεί να παρακολουθεί  ταυτόχρονα 200-300 στόχους σε ακτίνα μεγαλύτερη των 200 χλμ. Ένα τέτοιο σύστημα μπορεί επίσης καθοδηγήσει την κατάρριψη ταυτόχρονα 10-20 στόχων που θα επιχειρήσουν να το προσεγγίσουν.

Το ίδιο πανάκριβο οπλικό σύστημα θα δυσκολευτεί να αντιμετωπίσει ταυτόχρονα 500 φθηνά τηλεκαθοδηγούμενα ή αυτοκαθοδηγούμενα  drones.

Παρατηρείται μια ταχεία διεύρυνση του κύκλου των ανθρώπων που μπορούν να έχουν γνώση και πρόσβαση σε τεχνολογίες οι οποίες μπορούν να δημιουργήσουν ασύμμετρες απειλές.

Ο καθένας μπορεί να αντιληφθεί πως βρίσκεται σε εξέλιξη μια επανάσταση στην αμυντική τεχνολογία, η οποία τα επόμενα χρόνια μπορεί να ανατρέψει ισορροπίες δυνάμεων  και να αυξήσει τα πεδία ανάφλεξης και πολεμικών συρράξεων.

Η "εκδημοκρατισμός" του πολέμου συνιστά εύφλεκτη ύλη σε έναν κατάξερο κάμπο. Η παραμικρή σπίθα μπορεί να προκαλέσει ανεξέλεγκτο παρανάλωμα...

kostas.stoupas@capital.gr