Πεπρωμένον φυγείν αδύνατον...

Του Κώστα Στούπα

Πεπρωμένον φυγείν αδύνατον...

Μια από τις βασικές πεποιθήσεις αυτής της στήλης είναι πως ο ασφαλέστερος σύμμαχος του απλού ανθρώπου, του καταναλωτή και όσων έχουν επιχειρηματικές φιλοδοξίες είναι η αγορά.  

Για τούτο κάθε φορά που διαβάζω για ελέγχους τιμών και προειδοποιήσεις προς τις επιχειρήσεις να μην αυξήσουν τις τιμές γίνομαι ιδιαίτερα δύσπιστος.

Υπό αυτή την οπτική γωνία εκτιμώ πως τα πρόστιμα ύψους 2 εκατ. που διαφήμισε πρόσφατα η κυβέρνηση προς δυο πολυεθνικές και αναποτελεσματικά μπορεί να αποδειχτούν βραχυπρόθεσμα και επιβλαβή μακροπρόθεσμα. Αρκεί να παρατηρήσει κάποιος την πορεία των οικονομικών μεγεθών της εγχώριας βιομηχανίας που ηγείται στον σχετικό κλάδο για να καταλάβει τις συμβαίνει.

Τα κέρδη της επιχείρησης εξατμίζονται καθώς το κόστος των πρώτων υλών και της ενέργειας παρουσιάζουν απότομες διακυμάνσεις, ενώ τα υψηλά επιτόκια αυξάνουν το χρηματοοικονομικό κόστος.

"Τα κέρδη της Εταιρείας, πέραν των ανωτέρω, επηρεάστηκαν και από το αυξημένο κόστος δανεισμού συνέπεια των συνεχών αυξήσεων των βασικών επιτοκίων από τις κεντρικές τράπεζες. Τα κέρδη  προ φόρων ανήλθαν σε 2,3 εκατ. ευρώ, έναντι κερδών 3,3 το Α' Εξάμηνο του 2022. Τα κέρδη μετά από φόρους ανήλθαν σε 1,7 εκατ. ευρώ έναντι 2,5 εκατ. ευρώ σε σχέση με το Α' Εξάμηνο του 2022..."

Βλέπε: Παπουτσάνης: Καθαρά κέρδη €1,7 εκατ. στο α' εξάμηνο - Μείωση του τζίρου κατά 4%

Είναι προφανές πως οι επιχειρήσεις του κλάδου προσπαθούν να ανταπεξέλθουν στο δυσμενές περιβάλλον που έχει διαμορφωθεί, να κρατήσουν τα μερίδια χωρίς να αυξήσουν τις τιμές αλλά  και να μην συσσωρεύσουν ζημιές και χρεοκοπήσουν...

Οι πολιτικοί, ακόμη παλαιότερα και από την εποχή του Κίμωνα Κουλούρη που έδινε τις γραφικές μάχες κατά της ακρίβειας φωτογραφιζόμενος για τις εφημερίδες δίπλα στα τελάρα της λαϊκής, παλεύουν για τη μάχη των εντυπώσεων.

Ο "λαϊκισμός" των πολιτικών που διαφημίζουν ελέγχους τιμών μπορεί βραχυπρόθεσμα  να είναι  απλά αναποτελεσματικός αλλά μακροπρόθεσμα συνήθως αποδεικνύεται  επιβλαβής. Οι επιχειρήσεις από κάποιο σημείο και μετά δεν αντέχουν να δουλεύουν με ζημιές και κατεβάζουν ρολά. Αυτό επιδεινώνει το πρόβλημα με ελλείψεις αγαθών και τη δημιουργία μονοπωλιακών συνθηκών και μόνιμων υπερτιμήσεων όσων καταφέρουν να επιβιώσουν...

"Πριν λίγες μέρες η Grant Thornton δημοσίευσε την ερευνά "Greek Business Pulse". Μερικά από τα ενδιαφέροντα στοιχεία που είχε είναι τα εξής:

Περίπου 6 στους 10 επιχειρηματίες, που συμμετείχαν στην έρευνα, περιμένουν αύξηση του κόστους παραγωγής, ενώ 2 στους 10 από αυτούς δηλώνουν ότι η αύξηση του κόστους θα υπερβεί το 10%.

Σύμφωνα με την έρευνα, περίπου το 80% των επιχειρήσεων, που αναμένει αύξηση του κόστους παραγωγής, προτίθεται να ενσωματώσει την επιβάρυνση στις τελικές τιμές προϊόντων. Δηλαδή, προτίθεται να προχωρήσει σε διορθωτικές αυξήσεις τιμών, για να συντηρήσει τα περιθώρια κέρδους του.

Σε αυξήσεις τιμών, όμως, προτίθενται να προβεί και μέρος των επιχειρήσεων (περίπου 20%), που δεν αναμένει αύξηση στο κόστος παραγωγής. Πρόκειται για κίνηση που αποσκοπεί σε αποκατάσταση/διεύρυνση περιθωρίων κέρδους. Τέλος, υπάρχει ένα περίπου 10% των επιχειρήσεων, το οποίο αναμένει μείωση του κόστους παραγωγής. Εξ αυτών μόλις το 50% προτίθεται να μειώσει τιμές...".

Ναι, κάποιοι επωφελούνται και κερδοσκοπούν, αλλά το πρόβλημα είναι μεγαλύτερο...

Το πρόβλημα της ανόδου των τιμών δεν είναι ούτε συγκυριακό ούτε προσωρινό. Η τιμή του ελαιόλαδου, του κακάο, του ρυζιού, της ζάχαρης κλπ κινούνται προς τα υψηλότερα επίπεδα των τελευταίων δεκαετιών.

Πρόσφατα η Ινδία που είναι ο μεγαλύτερο εξαγωγέας ρυζιού αποφάσισε να περιορίσει τις εξαγωγές για να καλύψει τις εγχώριες ανατιμήσεις... Μοιραία οι τιμές θα αυξηθούν περισσότερο στον υπόλοιπο κόσμο και κανένα μέτρο και πρόστιμο δεν πρόκειται να το ανατρέψει αυτό...

Τις τελευταίες μέρες π.χ. στο μακρινό Μπαγκλαντές λαμβάνουν χώρα μεγάλες διαδηλώσεις και βίαια επεισόδια. Το Μπαγκλαντές είναι το εργοστάσιο ένδυσης του πλανήτη. Δεκάδες εκατομμύρια εργαζόμενοι απεργούν απαιτώντας τριπλασιασμό των πενιχρών (για τα δικά μας δεδομένα) μισθών από τα 70 ευρώ τον μήνα στα 190. Περί τα 300 εργοστάσια είναι κλειστά για εβδομάδες και άλλα 50 θα ...αργήσουν να ανοίξουν γιατί έχουν πυρποληθεί.  

Είναι εύκολο να υπολογίσει κάποιος πως τους επόμενους μήνες η προσφορά στον κλάδο της έτοιμης ένδυσης θα μειωθεί και οι τιμές θα ανέβουν αναλογικά τόσο π.χ. στα μπλουζάκια των 10 ευρώ το κομμάτι όσο και σε εκείνα των 150.

Ο κόσμος έχει εισέλθει σε μια γενικότερη περίοδο ανατιμήσεων τόσο λόγω συγκυριακών αιτιών όσο και λόγω μονιμότερων. Τα έχουμε αναλύσει διεξοδικά σε άλλα άρθρα για αποπαγκοσμιοποίηση, δημογραφική γήρανση, αύξηση επιτοκίων λόγω πληθωρισμού και ποσοτικών χαλαρώσεων...

Αντιλαμβάνομαι πως οι δυνάμεις που διαμορφώνουν τις τιμές είναι υπέρτερες της ισχύος των πολιτικών (πόσο μάλλον αυτών της κυβέρνησης μιας μικρής χώρας). Ας μην κάνουν τα πράγματα όμως χειρότερα...

Πεπρωμένον φυγείν αδύνατον...

kostas.stoupas@capital.gr