Το γερμανικό Βατερλό...

Του Κώστα Στούπα

1) Το γερμανικό Βατερλό...

Ο Θόδωρος  Πάγκαλος, τον οποίο η γερμανική  Frankfurter Allgemeine Zeitung κάποτε είχε αποκαλέσει "δεξιοτέχνη των υψηλών τόνων", έχει διατυπώσει λιτά και περιεκτικά δυο από τις μεγαλύτερες αλήθειες της εποχής μας.

Η μία αφορούσε εμάς τους Έλληνες και τα αίτια της τελευταίας χρεοκοπίας μας. "Μαζί τα φάγαμε" είχε αναφέρει ο Πάγκαλος. Για τους έχοντες ελάχιστη αντίληψη των δεδομένων και ακόμη μικρότερη ανοχή στον κατακλυσμιαίο "λαϊκισμό" του χαϊδέματος των αυτιών των πελατών "ψηφο-βόλων", τούτο ήταν και παραμένει απόλυτα σωστό.  Η άποψη αυτή εκφράζει την πεποίθηση πως "εκλογείς και εκλεγμένοι συνέργησαν στην καταστροφή της χώρας, δεδομένου ότι μόνον οι πολιτικοί που μοίραζαν ακριβά εκλογικά δώρα επιβραβεύονταν με εκλογικές νίκες".

Η δεύτερη φράση που προκάλεσε αμηχανία στο εσωτερικό και το εξωτερικό ήταν ο χαρακτηρισμός της Γερμανίας ως "γίγαντα με μυαλό μικρού παιδιού".

Η γερμανική κυβέρνηση προχθές έθεσε τη γερμανική οικονομία σε αυξημένο επίπεδο συναγερμού για το ενδεχόμενο να χρειαστεί να επιβληθεί κάποιου είδους "δελτίο" στην ενεργειακή κατανάλωση τόσο για τις επιχειρήσεις όσο και τα νοικοκυριά.

Πρόκειται για ένα σενάριο με αυξημένες τις πιθανότητες να λάβει χώρα,  οι συνέπειες του οποίου θα είναι καταστρεπτικές τόσο για τη γερμανική οικονομία όσο και την ευρωπαϊκή.

Την Τετάρτη άπαντες έμειναν άναυδοι με τις δηλώσεις του  υπουργού Οικονομικών της Γερμανίας  Ρόμπερτ Χάμπεκ πως η χώρα  θα μπορούσε να πάρει μέτρα σε σχέση με την κατανάλωση φυσικού αερίου.

Τουτέστιν, η Γερμανία με συνθήκες Κούβας όπου ο ηλεκτρισμός διατίθεται με βάρδιες...

"Αφελείς, αμελείς, υποκριτικοί: Η ενεργειακή πολιτική της Γερμανίας γίνεται το επίκεντρο των πολιτικών συζητήσεων σε όλο τον κόσμο" έγραφε την ίδια μέρα η μεγαλύτερη οικονομική εφημερίδα της Γερμανίας, Handelsblatt.

Το γεγονός πως η τέταρτη μεγαλύτερη οικονομία στον κόσμο μπορεί ξαφνικά να μείνει χωρίς ενέργεια καταδεικνύει το μέγεθος της ηλιθιότητας όσων μας κυβερνούν αλλά και αυτών που τους εκλέγουν...

Από τη δεκαετία του 1980, οι ηγεσίες των ΗΠΑ έχουν προειδοποιήσει επανειλημμένα το Βερολίνο ότι "η Γερμανία δεν πρέπει να εξαρτάται από ένα δεσποτικό καθεστώς, και όμως αυτό συνέβη".

Η διεθνής πολιτική επιθεώρηση "Politico" χλευάζει πως με την πολιτική που ακολούθησε τα τελευταία χρόνια η καγκελάριος Μέρκελ κερδίζει μια θέση "στο πάνθεον της πολιτικής αφέλειας, ακριβώς δίπλα στον Νέβιλ Τσάμπερλεν".

Ο Τσάμπερλεν ήταν πρωθυπουργός της Μεγάλης Βρετανίας πριν τον τελευταίο μεγάλο πόλεμο ο οποίος  πίστευε πως μπορούσε να εξασφαλίσει τη διατήρηση της ειρήνης με  μια κατευναστική στάση απέναντι στον Χίτλερ.

Κάτι ανάλογο πίστευε μέχρι πρόσφατα και η Γερμανία της Μέρκελ για τον Πούτιν, πως δηλ. ότι η οικονομική αλληλεξάρτηση ως μια win-win κατάσταση, θα καθοδηγεί τη συμπεριφορά του Ρώσου δικτάτορα.

Έλα όμως που έπεσε σε "κοντό"* όπου τα απωθημένα και ο εγωισμός υπερτερούν της ορθολογικής συμπεριφοράς.

Η Ευρώπη έχει εισέλθει ήδη στην περίοδο με τη μεγαλύτερη μεταπολεμική ενεργειακή και οικονομική κρίση. Τούτο μοιάζει πλέον αναπόφευκτο.

Η εξέλιξη αυτή θα μπορούσε να την καταστρέψει ή να την αναδείξει στην υπερδύναμη του 21^ου αιώνα.

Αν η Ευρώπη διασπαστεί σε εθνικά κράτη και κρατίδια που θα εκλιπαρούν τον Ρώσο δικτάτορα για μια προνομιακή τιμή, η Ευρώπη μετά από μερικούς αιώνες λαμπρής σταδιοδρομίας θα εξαφανιστεί από τον πολιτικό χάρτη.

Αν αντιδράσει ψύχραιμα και συλλογικά αλλάζοντας τις πηγές του ενεργειακού εφοδιασμού (υδρογονανθράκων) σταδιακά και επιταχύνοντας την ενεργειακή μετάβαση σε ένα μοντέλο που θα βασίζεται περισσότερο στις ΑΠΕ και την πυρηνική ενέργεια θα αναδειχτεί μεταξύ των υπερδυνάμεων του 21^ου αιώνα.

Οι ποσότητες Υδρογονανθράκων που εξορύσσονται είναι συγκεκριμένες και για να αυξηθούν χρειάζονται επενδύσεις και 5-10 χρόνια μέχρι να αποδώσουν.

Αν η Δύση σε 5-10 χρόνια σχεδιάζει να έχει υποκαταστήσει ένα σημαντικό μερίδιο της ενεργειακής κατανάλωσης υδρογονανθράκων, κανένας δεν θα πραγματοποιήσει επενδύσεις για να καλύψει την πρόσκαιρη αύξηση της ζήτησης. Τούτο έχει αρχίσει ήδη να συμβαίνει τα τελευταία χρόνια και αποτελεί τη βασική αιτία της ανόδου των ενεργειακών τιμών πριν το πόλεμο στην Ουκρανία.

Αν επιταχυνθεί η ενεργειακή μετάβαση δέκα χρόνια περίπου, η ζήτηση για υδρογονάνθρακες θα έχει μειωθεί τόσο που οικονομίες όπως της Ρωσίας και των χωρών του Κόλπου που δεν έχουν φροντίσει να διαφοροποιήσουν επαρκώς τα έσοδά τους θα υποστούν σταδιακή οικονομική ασφυξία.  

Το εμπάργκο στη Ρωσία λοιπόν θα έχει σαν συνέπεια τα πρώτα χρόνια να υποφέρουν οι δημοκρατίες ενδεχομένως περισσότερο και από τη Ρωσία. Μετά από λίγα χρόνια όμως η κατάσταση θα αντιστραφεί πλήρως και οριστικώς.

Εν αντιθέσει με τη Ρωσία, τις μοναρχίες του Κόλπου και την Κίνα οι δημοκρατίες της Δύσης εμπιστεύονται την εκρηκτική συνεισφορά της ανοιχτής κοινωνίας των πολιτών και τη δημιουργική καταστροφή του ελεύθερου ανταγωνισμού στην οικονομία. Αν αφήσουν τις δυνάμεις στις αγορές σε λιγότερο από μια πενταετία θα έχουν  εξομαλύνει δραστικά  το υψηλό ενεργειακό κόστος.

Η πεποίθηση της στήλης είναι πως η Ευρώπη και η Δύση συνολικότερα με τη στήριξη των ΗΠΑ θα τα καταφέρουν. Θα πρέπει να ανησυχήσουμε μόνο αν στις ΗΠΑ κερδίσουν τις επόμενες εκλογές απομονωτιστές σαν το Τραμπ οι οποίοι  επιθυμούν την απόσυρση των ΗΠΑ από την  Ευρώπη και τα άλλα σημεία παρουσίας τους.

Αυτό που είναι ιδιαίτερα αξιοπερίεργο είναι πως η Γερμανία αναδεικνύεται πάλι σε βασικό υπεύθυνο της κυοφορίας του τρίτου στη σειρά μεγάλου πολέμου στην Ευρώπη. Αυτή τη φορά για τους αντίθετους λόγους απ’ ό,τι τις δύο προηγούμενες φορές...

Αυτή τη φορά δεν επιτέθηκε πρώτη με βάση κάποιο σχέδιο "Σλίφεν", αλλά παραδόθηκε οικειοθελώς...

*Με την έννοια "κοντός" η στήλη χαρακτηρίζει τη κατάσταση που κάποιος θεωρεί το εαυτό του ισχυρότερο απ’ ό,τι τον βλέπουν οι άλλοι και προσπαθεί συνέχεια να το αποδείξει ενίοτε με καταστροφικές συνέπειες.

2) Ο κύκλος της "Άρκτου"…

Το ETF  ARKK  που διαχειρίζεται η διάσημη γκουρού των μετοχών νέων τεχνολογιών Cathie Wood  από τα 150 δολάρια έχει προσγειωθεί ήδη κάτω από τα 70. Αν το παραβάλει κάποιος με το ιστορικό μοτίβο που ακολουθούν οι "φούσκες" όταν σκάνε φαίνεται πως ίσως έχει δρόμο ακόμη...

kostas.stoupas@capital.gr