Συνεχης ενημερωση

    Τρίτη, 22-Μαρ-2022 00:01

    Η τέλεια καταιγίδα...

    • Εκτύπωση
    • Αποστολή με email
    • Προσθήκη στη λίστα ανάγνωσης
    • Μεγαλύτερο μέγεθος κειμένου
    • Μικρότερο μέγεθος κειμένου

    Του Κώστα Στούπα

    1) Η τέλεια καταιγίδα...

    Τον Ιανουάριο που μας πέρασε η Ευρωζώνη παρουσίασε έλλειμμα του εμπορικού της ισοζυγίου κατά 27,2 δισ. ευρώ έναντι πλεονάσματος 10,7 δισ. κατά τον αντίστοιχο περσινό μήνα.

    Αυτό ενδεχομένως να αποτελεί και τη σημαντικότερη είδηση της δεκαετίας που τρέχει καθώς οι συνέπειες θα αλλάξουν άρδην την οικονομική πραγματικότητα όπως την έχουμε γνωρίσει τις τελευταίες δεκαετίες.

    Το θηριώδες έλλειμμα της Ευρωζώνης έλαβε χώρα παρά το γεγονός πως οι εξαγωγές κατά την ίδια χρονική περίοδο σημείωσαν άνοδο κατά 18,9% φτάνοντας τα 199,5 δισ. ευρώ. Αυτό μας οδηγεί στο συμπέρασμα πως το έλλειμμα οφείλεται στην αύξηση των τιμών των πρώτων υλών που εισάγουν οι ευρωπαϊκές οικονομίες.

    Αξίζει να λάβουμε υπόψη πως τον Ιανουάριο δεν είχε λάβει χώρα ακόμη η εισβολή στην Ουκρανία ούτε οι κυρώσεις της Δύσης στη Ρωσία.

    Οι συνέπειες θα αρχίσουν να φαίνονται από τον μήνα που τρέχει. Την περασμένη εβδομάδα η FED προχώρησε στην πρώτη αύξηση των επιτοκίων κατά 0,25% ενώ βλέπει άλλες 6 αυξήσεις για φέτος. Τούτο γίνεται στο πλαίσιο ελέγχου του πληθωρισμού.

    Κοινή είναι η πεποίθηση πως τόσο η FED όσο και η ΕΚΤ δεν θα τολμήσουν μια πιο δυναμική αντιμετώπιση του πληθωρισμού λόγω του φόβου της πρόκλησης ύφεσης.

    Το πιθανότερο όμως είναι να δούμε τον πληθωρισμό να ξεφεύγει πολύ πάνω από τις προβλέψεις και ταυτόχρονα την οικονομία να συρρικνώνεται. Τούτο γιατί η άνοδος του πληθωρισμού δεν συναρτάται πλέον της αυξημένης ζήτησης λόγω νομισματικών και δημοσιονομικών κινήτρων συν τις προσωρινές διαταραχές στις εφοδιαστικές αλυσίδες. Στη συνάρτηση έχουν προστεθεί και οι γεωπολιτικές εξελίξεις.

    Οι εξελίξεις αυτές δεν αποκλείουν τις ελλείψεις στα ράφια αλλά το σημαντικότερο είναι πως το βιοτικό επίπεδο των ευρωπαίων θα υποστεί απροσδιορίστου μεγέθους πλήγματα. Τα πλήγματα αυτά θα είναι ακόμη μεγαλύτερα για οικονομικά αδύναμες χώρες της περιφέρειας όπως η Ελλάδα.

    Όλα αυτά χωρίς να υπολογίσουμε ένα κραχ στα χρηματιστήρια και τις τιμές των ακινήτων που όσο παραμένουν φουσκωμένα δημιουργούν το απαραίτητο  "wealth effect"  το οποίο συμβάλλει σε μια ανάλογη καταναλωτική συμπεριφορά.

    Επίσης τα κέρδη από τα χρηματιστήρια τα τελευταία χρόνια συνεισέφεραν στην ικανότητα των ασφαλιστικών ταμείων να καταβάλλουν συντάξεις καθώς λόγω των αρνητικών επιτοκίων οι τοποθετήσεις τους σε ομόλογα είχαν κατά κύριο λόγο αρνητικές αποδόσεις.

    Ας υποθέσουμε πως παρά την επιφυλακτική άνοδο των επιτοκίων ο πληθωρισμός επιμένει και εξελίσσεται σε διψήφιος και πως μια πιο δυναμική απάντηση από τις κεντρικές τράπεζες προκαλεί μια ύφεση σοκ.

    Στη συνέχεια μια σπασμωδική αντίδραση μείωσης των επιτοκίων ενδέχεται να καταστήσει τον πληθωρισμό ανεξέλεγκτο και ταυτόχρονα να προκαλέσει πωλήσεις δολαρίων και ευρώ η αξία των οποίων θα υποτιμάται.

    Υποτίμηση της συναλλαγματικής αξίας των νομισμάτων υπάρχει ήδη. Η άνοδος των τιμών των μετοχών, των ακινήτων, του πετρελαίου θέρμανσης, των αλεύρων επί της ουσίας συνιστά υποτίμηση της αγοραστικής αξίας ενός νομίσματος...

    Το δολάριο και το ευρώ δεν κινδυνεύουν από το γουάν ή το ρούβλι τα οποία  χειραγωγούνται και επειδή αντιπροσωπεύουν οικονομίες με αδύναμη θεσμική συγκρότηση δεν απολαμβάνουν ούτε την εμπιστοσύνη των πολιτών τους ή έστω αυτών που τα χειραγωγούν.

    Άπαντες οι ολιγάρχες και όσοι άλλοι Ρώσοι ή Κινέζοι έχουν τη δυνατότητα να αποθησαυρίσουν επιλέγουν δολάρια ή ευρώ και προπαντός μακριά από τις χώρες τους. Τούτο το πράττουν γιατί σε χώρες που λειτουργούν ως κράτη δικαίου κανείς δεν νιώθει ασφαλής για τίποτα...

    Το πλήγμα που θα υποστεί η Ρωσία θα είναι πολλαπλάσιο αυτό της κρίσης που θα προκληθεί στη Δύση. Το ίδιο θα συμβεί και με την Κίνα στον βαθμό που θα προσπαθήσει να παραβιάσει τις κυρώσεις. Η διαφορά ισχύος της Δύσης συνολικά με όλες τις άλλες δυνάμεις που εμφανίζουν αναθεωρητικές διαθέσεις παραμένει ακόμη τεράστια.

    Τούτο δεν σημαίνει πως δεν θα υποστούν πλήγματα και δυτικές οικονομίες. Τα πλήγματα αυτά θα βάλουν σε δοκιμασία το σθένος της βούλησης των Ευρωπαίων κυρίως να τιμωρήσουν τη Ρωσία για τη συμπεριφορά της αλλά και να απεξαρτηθούν ενεργειακά από αυτήν. Η απεξάρτηση από τη Ρωσία όμως είναι μονόδρομος γιατί αν δεν συμβεί τώρα σε λίγα χρόνια αυτά που βιώνει η Ουκρανία θα τα ζήσουν και άλλες χώρες πολύ δυτικότερα αυτής.

    Αναμφίβολα πρόκειται για τεκτονικές αλλαγές οι οποίες θα κρατήσουν χρόνια και θα μεταμορφώσουν ριζικά το οικονομικό και πολιτικό οικοδόμημα της Δύσης και του κόσμου.

    Το γεγονός πως αυτή η αντιπαράθεση ξεκίνησε τώρα και όχι π.χ. σε δέκα χρόνια από σήμερα είναι θετικό γιατί η Δύση διατηρεί το μεγαλύτερο μέρος της ισχύος της.

    2) Η άθλια αγορά ακινήτων και το φυτίλι που άναψε...

    Καλησπέρα κ. Στούπα,

    Κατά την προσωπική μου άποψη βρισκόμαστε ενώπιον, ίσως, της μεγαλύτερης ληστείας εκ μέρους του ελληνικού κράτους, εις βάρος του μέσου οικογενειάρχη ο οποίος συμπεριλαμβάνονταν στην πρώην μεσαία τάξη και ο οποίος κάποτε αποτελούσε τη ραχοκοκαλιά της ελληνικής κοινωνίας και ενώ παράλληλα βρισκόμαστε στην αφετηρία  ενός ακόμα πολύ δύσκολου οικονομικού κύκλου για τη μέση ελληνική οικογένεια.

    Με απόλυτη ευθύνη των ελληνικών κυβερνήσεων και κυρίως της τωρινής, την οποία δυστυχώς ψήφισα (άλλωστε από τους προηγούμενους συμπαθούντες του Κουφοντίνα και του Ρουβικώνα δεν περιμένεις και πολλά),  έχει οδηγηθεί η ελληνική κτηματαγορά σε επίπεδα τιμών που συναντώνται στο πριγκιπάτο του Μονακό! Οι τιμές τόσο πώλησης όσο και ενοικιάσεων των οικιστικών ακινήτων συναντώνται σε μεγαλουπόλεις της κεντρικής Ευρώπης με πολλαπλάσιους μισθούς και παροχές υψηλού επιπέδου. Ενδεικτικά τιμές πώλησης καινούργιων ακινήτων π.χ. στα νότια προάστια αττικής είναι περίπου 5000€/τ.μ.(!), ενώ ένα καινούριο διαμέρισμα 100τμ ξεκινά από 400.000Ε-450.000€(!!!),για τον πρώτο όροφο, αν βρεις κάτι που να είναι αξιόλογο. Στις ίδιες περιοχές οι τιμές ενοικίασης ξεκινούν από 1000€/μήνα(!) για παλιό, 20ετίας ακίνητο. 

    Η ίδια κατάσταση είναι και στα Βόρεια Προάστια Aττικής, ενώ στις Δυτικές συνοικίες τα 2500€/τ.μ.(!), είναι απολύτως απαραίτητα για αγορά καινούριου ακινήτου, με τιμές ενοικίασης τουλάχιστον 650€/ μήνα για ακίνητο με δύο υπνοδωμάτια.

    Δηλαδή 250.000€ για διαμέρισμα, την ώρα που το μέσo μηνιαίο εισόδημα σε αυτές τις περιοχές δεν ξεπερνά τα 800€-1000€

    Ναι ξέρω,! Φταίει η τωρινή άνοδος του πετρελαίου, των οικοδομικών υλικών και η διεθνής συγκυρία με τα χαμηλά επιτόκια και τη ρευστότητα των κεντρικών τραπεζών λόγω covid-19.

    Είναι όμως πραγματικά έτσι;

    Ας δούμε εν συντομία κάποια γεγονότα για να καταλάβουμε πώς φτάσαμε ως εδώ.

    Α) Τα προηγούμενα 10-12 χρόνια όλος ο μηχανισμός των τραπεζών, με τις ευλογίες και την απόλυτη ευθύνη του κράτους "σώζει" αυτούς που δεν θέλουν να πληρώσουν! Είναι οι ίδιες οι τράπεζες που ζητούν ξανά και ξανά ανακεφαλαιοποίηση και είναι τα ίδια στελέχη των τραπεζών που δεν έχουν καμία ευθύνη για τα δάνεια που έχουν χορηγήσει σε ιδιώτες  και επιχειρήσεις και από αυτά τα δάνεια περισσότερα από 50 δισ.(!!!) είναι σχεδόν απίθανο να εισπραχθούν! Είναι οι ίδιες οι τράπεζες που δίνουν στα στελέχη τους, αυτή την περίοδο πλουσιοπάροχα μπόνους εθελουσίας ενώ παράλληλα τα  στελέχη τους φτάνουν να αμείβονται με 10.000€-20.000€ το μήνα!!!!

    Ερώτηση για προβληματισμό: Από τα στελέχη που υπέγραψαν όλα τα δάνεια και συνεχίζουν(!) να υπογράφουν, πόσα στελέχη πήγαν φυλακή, ή έστω απολύθηκαν  γιατί χορηγούν δάνεια που αποδείχθηκε απίθανο να εισπραχθούν;

    Β) Φταίνε μόνο τα στελέχη των τραπεζών; Προφανώς και όχι!! Πρώτα και κύρια ευθύνεται η πολιτική ηγεσία. Γιατί;

    1) Γιατί  πήρε την πολιτική απόφαση να χαϊδεύει τους κακοπληρωτές και συνεχίζει να το κάνει!

    2) Γιατί τεράστιο μέρος του κρατικού μηχανισμού συνεχίζει να "παρακαλάει" να εισπράξει τα οφειλόμενα, στα ασφαλιστικά ταμεία, από τύπους που έχουν μεταβιβάσει σε συζύγους και γονείς τεράστιες περιουσίες και συνεχίζουν να κάνουν διακοπές σε εξωτικά μέρη και να  στέλνουν τα παιδιά τους σε ιδιωτικά σχολεία.

    3) Γιατί με τα προγράμματα  GOLDEN VISA, έχει μαζέψει στη χώρα μεγάλο μέρος απατεώνων που ξεπλένουν μαύρο χρήμα μέσω αγορών ακινήτων. Ενδεικτικά Ρώσοι, Τούρκοι, Λίβυοι Κινέζοι και άλλοι "επενδυτές", έχουν προβεί σε αγορές εξαιρετικών ακινήτων, με μετρητά χωρίς κανένας να ρωτά από που προέρχονται  αυτά τα χρήματα, εκτοξεύοντας τις τιμές.

    4) Γιατί και για τον Έλληνα δεν υπάρχει πραγματικό πόθεν έσχες. Διαφορετικά πώς εξηγείται η τεράστια διαφορά ανάμεσα στους μισθούς που δηλώνονται και στο πραγματικό κόστος ζωής; Ελέγχθηκαν όλοι αυτοί που κάνουν αγορές ακινήτων με 5000€-7000€/τ.μ. τι δουλειές  κάνουν πραγματικά, πόσα εισπράττουν, αν είναι νόμιμες οι επαγγελματικές τους  δραστηριότητες; Γιατί δεν γίνεται πραγματικός δειγματοληπτικός έλεγχος, με δήμευση του ακινήτου σε περίπτωση ατασθαλιών ώστε να παραδειγματίζονται και οι υπόλοιποι;

    5) Γιατί κάθε ένας που νοικιάζει ακίνητο μέσω πλατφόρμας βραχυχρόνιας μίσθωσης δεν ελέγχεται πραγματικά και δεν υφίσταται τον πέλεκυ του κράτους σε περίπτωση μη δήλωσης των πραγματικών εισοδημάτων; Επίσης γιατί όσοι νοικιάζουν ακίνητο μέσω  βραχυχρόνιας μίσθωσης, αφού παρέχουν υπηρεσίες, δεν υποχρεούνται να κάνουν έναρξη επαγγέλματος στην εφορία και να εγγραφούν στο επιμελητήριο και να φορολογηθούν αντίστοιχα;

    6) Γιατί ποτέ, η πολιτική ηγεσία,  δεν επιβραβεύει πραγματικά τον συνεπή πολίτη.

    Ποτέ η πολιτική ηγεσία δεν έκανε τόσες παρεμβάσεις, τόσα πολλά χρόνια ώστε να δώσει bonus επιβράβευσης σε αυτόν τον πολίτη/οικογενειάρχη που καταφέρνει να είναι συνεπής στις υποχρεώσεις του, να  πληρώνει  τους φόρους και να ΜΗΝ ΑΠΑΣΧΟΛΕΙ ΤΟΝ ΚΡΑΤΙΚΟ ΜΗΧΑΝΙΣΜΌ και ΤΟΝ ΜΗΧΑΝΙΣΜΟ ΤΩΝ ΤΡΑΠΕΖΩΝ και να επιβαρύνει τους φορολογούμενους  με το κόστος διαχείρισης των ΠΡΟΣΩΠΙΚΏΝ του υποθέσεων.

    Έχει γίνει κάποια μελέτη για το συνολικό κόστος διαχείρισης των χρωστούμενων;

    7) Γιατί η πολιτική ηγεσία έδωσε, μέσω των τραπεζών, τεράστια πακέτα ακινήτων κόκκινων δανείων σε FUNDS, σε εξευτελιστικές τιμές, τα οποία από την υποτυπώδη διαχείρισή τους θα αποκομίσουν τεράστια κέρδη εις βάρος των τραπεζών που τα μεταβίβασαν αρά και εις βάρος όλων εμάς που ανακεφαλαιοποιούμε κάθε λίγο τις τράπεζες; Οι ίδιες οι τράπεζες δεν θα μπορούσαν να κάνουν αντίστοιχη διαχείριση; Αν όχι, γιατί δεν προχώρησαν αμέσως σε πλειστηριασμούς. ΧΩΡΙΣ ΕΛΑΧΙΣΤΗ ΤΙΜΗ ΠΡΟΣΦΟΡΑΣ; Γιατί;

    Το ακίνητο πλέον, για τον οικογενειάρχη εργαζόμενο, ακόμα και με καλά πληρωμένες εργασίες απορροφά το 60%-70% του καθαρού μηνιαίου εισοδήματός του μαζί με τα έξοδα διαχείρισής του. Αυτό αποτελεί ληστεία επί  της αμειβόμενης εργασίας.

    Παράλληλα δεν αφήνει περιθώρια για κατανάλωση και επενδύσεις σε άλλες δραστηριότητες και αργά ή γρήγορα θα οδηγήσει σε πτώση της ζήτησης και πιθανή αύξηση της ανεργίας την επόμενη διετία (το ταμείο ανάκαμψης που πολλοί έχουν εναποθέσει τις ελπίδες τους, αφορά τις λίγες μεγάλες εταιρείες με ό,τι αυτό συνεπάγεται για τη μεγέθυνση αυτών των εταιρειών εις βάρος των υπολοίπων. Η διαδικασία του ταμείου ανάκαμψης θα γίνει κυρίως μέσω ανοικτών διεθνών διαγωνισμών, την ίδια ώρα που οι μικρές και μικρομεσαίες επιχειρήσεις δεν γνωρίζουν καν τι είναι το Ε.Σ.Η.ΔΗ.Σ.!)

    Παράλληλα βρισκόμαστε σε διεθνή φάση του οικονομικού κύκλου, όπου οι κεντρικές τράπεζες αρχίζουν να μαζεύουν το φθηνό χρήμα και προετοιμάζονται για επιθετικές αυξήσεις των επιτοκίων ώστε να συγκρατήσουν το πληθωριστικό κύμα, που οι ίδιες δημιούργησαν αναβάλλοντας να πάρουν σκληρές αλλά απαραίτητες αποφάσεις την ώρα που έπρεπε "για να μην ταράξουν τις αγορές".

    Είναι οι παρόμοιες, αλλά απαραίτητες σκληρές αποφάσεις στον τομέα της ελληνικής κτηματαγοράς που η πολιτική ηγεσία δεν πήρε όταν έπρεπε, και δεν θέλει να πάρει, ώστε να μην ταράξει την "κοινωνική ειρήνη και συνοχή" μεταθέτοντας το πρόβλημα σε μελλοντικό χρόνο.

    Αυτός ο "χρόνος" έφτασε, με την μορφή εξωπραγματικών τιμών, ενώ οι πολιτικές της παροχής ρευστότητας και των επιδομάτων διευρύνουν το πρόβλημα, παρέχοντας μόνο μια βραχυχρόνια επίπλαστη ανακούφιση, ειδικά όταν οι πολιτικές αυτές δεν στοχεύουν αποκλειστικά και μόνο σε αυτούς που πραγματικά το αξίζουν και το έχουν ανάγκη.

    Το φυτίλι άναψε για τα καλά και καίει...

    Ο λαϊκισμός τα επόμενα χρόνια θα ανθίσει και πάλι, ακραία κόμματα θα προσφέρουν εύκολες λύσεις και θα βρίσκουν ευήκοα ώτα στους ψηφοφόρους στους οποίους παραδοσιακά δεν αρέσει η σκληρή πραγματικότητα και η πολιτική ηγεσία θα αναρωτιέται τι πήγε λάθος, ενώ στην ουσία έχει ήδη πυροβολήσει τα πόδια της(η πολιτική ηγεσία).

    Ας πρόσεχαν....

    Με εκτίμηση

    ΚΜ

    kostas.stoupas@capital.gr

    ΣΑΣ ΑΡΕΣΕ ΤΟ ΑΡΘΡΟ;

    ΣΧΕΤΙΚΑ ΑΡΘΡΑ