Ο Ερντογάν ήταν δώρο για την Ελλάδα...

Του Κώστα Στούπα 

1) Ο Ερντογάν ήταν δώρο για την Ελλάδα...

Το πρόσφατο δημοσίευμα του έγκυρου Foreign Policy περί μιας πιθανής ασθένειας του Προέδρου της Τουρκίας Ρετζέπ Ταγίπ Ερντογάν ενδεχομένως να κρύβει για την Ελλάδα μεγαλύτερη σημασία από αυτή που του έχουμε αφιερώσει.

"Ο  Ερντογάν μπορεί να είναι πολύ άρρωστος για να συνεχίσει να ηγείται της Τουρκίας" ανέφερε το δημοσίευμα το οποίο συνέχιζε πως υπάρχουν  ενδείξεις ότι μπορεί να είναι πολύ άρρωστος για να θέσει υποψηφιότητα για επανεκλογή...

Τι θα μπορούσε να σημαίνει για την Ελλάδα η απουσία του Ερντογάν από την κεντρική πολιτική σκηνή της γείτονος;

Το πρώτο ερώτημα έχει να κάνει αν η απουσία Ερντογάν θα αποδυναμώσει το μέτωπο των ισλαμοεθνικιστών που ηγείται τα τελευταία 20 χρόνια της χώρας.

Το δεύτερο ερώτημα αφορά τη δυνατότητα των κομμάτων της Κεμαλικής αντιπολίτευσης να επανέλθουν στην εξουσία και να επανακαθορίσουν τον δυτικό προσανατολισμό της Τουρκίας.

Τόσο στη μία όσο και στην άλλη περίπτωση τα πράγματα δεν θα είναι απλά. Η άνοδος του Ερντογάν στην εξουσία είναι αποτέλεσμα της μετατόπισης της τουρκικής κοινωνίας μακρύτερα από τις δυτικές αξίες και εγγύτερα προς το Ισλάμ και την Ασία.

Η μετατόπιση είχε δημογραφικά αίτια κυρίως καθώς προέκυψε από την ταχύτερη αύξηση των πληθυσμών που ευφορούνται από αυτές τις αξίες σε σχέση με τους δυτικόστροφους πληθυσμούς που ζουν κυρίως στα παράλια.

Ακόμη και αν επανέλθουν οι Κεμαλιστές δεν θα έχουν εύκολο έργο της επιστροφής στη Δύση.

Από την  άλλη πλευρά η επάνοδος των Κεμαλιστών θα αλλάξει την στάση των ΗΠΑ απέναντι στην Τουρκία και θα διευκολύνει περαιτέρω το έργο των χωρών της Ε.Ε. με ηγέτη τη Γερμανία που επιθυμούν μια στενότερη συμπόρευση με τη γείτονα, ενίοτε παραβλέποντας τις ελληνικές ανησυχίες.

Μια πιθανή επάνοδος της Τουρκίας στους κόλπους της Δύσης όπως ήταν το τελευταίο ήμισυ του περασμένου αιώνα θα διευκόλυνε τη συνέχιση του εξοπλισμού της Τουρκίας με δυτικά όπλα υψηλής αποτελεσματικότητας όπως τα F-35, οι Patriot, τα γερμανικά υποβρύχια, γεγονός που θα εξουδετέρωνε μέρος της εξισορρόπησης και υπεροχής που σχεδιάζει η Ελλάδα με τα γαλλικά Rafale και τις γαλλικές φρεγάτες.

Η άρση του εμπάργκο πολλών χωρών προς την Τουρκία θα ακύρωνε τη σταδιακή αχρήστευση του υπάρχοντος εξοπλισμού η υποκατάσταση του οποίου με ρωσικά οπλικά συστήματα θα αποδειχτεί δαπανηρή με αμφίβολα αποτελέσματα.

Μια πιθανή πλήρης επάνοδος της Τουρκίας στους κόλπους της Δύσης θα επιτάχυνε την τουρκική εκβιομηχάνιση και πρόοδο σε αρκετούς τεχνολογικούς τομείς αιχμής.  Η Τουρκία σαν οικονομία έχει συμπληρωματικό ρόλο στις ευρωπαϊκές οικονομίες υποκαθιστώντας τον ρόλο της Κίνας και άλλων ασιατικών αγορών σαν εργοστάσια της Δύσης.

Η απομάκρυνση της Τουρκίας από τη Δύση μακροπρόθεσμα θα αποδειχτεί καταστροφική για την Τουρκική Οικονομία αφού ούτε η Ρωσία ούτε οι μουσουλμανικές χώρες των οποίων προσπαθεί να ηγηθεί μπορούν να απορροφήσουν τις εξαγωγές που κατευθύνονται προς τη Δύση.

Στα θετικά μιας επανόδου της γείτονος  στους κόλπους της Δύσης είναι η εξομάλυνση των μεταναστευτικών ροών μέσω Τουρκίας η οποία τις χρησιμοποιεί με "εργαλειακό" και εκβιαστικό τρόπο.

Επίσης τα νεοθωμανικά σχέδια να ηγηθεί του σουνιτών μιας ευρύτερης περιοχής θα πάνε στο συρτάρι και ενδεχομένως να δούμε απεμπλοκή από χώρες όπως η Συρία, η Λιβύη κλπ.

Επιπλέον στα πλαίσια αυτής της επανόδου η Τουρκία ενδεχομένως να απαιτήσει παραχωρήσεις σε βάρος της Ελλάδας.

Το τέλος της υποστήριξης από την Τουρκία  προς οργανώσεις και φορείς όπως οι "Αδελφοί Μουσουλμάνοι", η "Χαμάς" θα εξομαλύνει τις σχέσεις με χώρες όπως η Αίγυπτος, το Ισραήλ κλπ. ενώ θα ανακόψει την αύξηση της επιρροής της Ρωσίας στην ευρύτερη περιοχή. 

Τα δώρα του Ερντογάν...

Η μετατόπιση της Τουρκίας προς Ανατολάς η οποία εκφράστηκε πολιτικά με την άνοδο του Ερντογάν αποτέλεσε ακρογωνιαίο λίθο τεκτονικών γεωπολιτικών ανατροπών στην ευρύτερη περιοχή.

Η Ελλάδα ανέπτυξε ισχυρούς δεσμούς με χώρες όπως το Ισραήλ, η Αίγυπτος, τα ΗΑΕ..

Το Ισραήλ με τις "Συμφωνίες του Αβραάμ" εξήλθε της απομόνωσης στην περιοχή...

Η Ελλάδα μετά από δεκαετίες "αφασίας" ξεκίνησε να οριοθετεί την ΑΟΖ με γειτονικές χώρες και ασκεί μια πολύπλευρη εξωτερική διπλωματία.

Για πρώτη φορά μετά από πολλές δεκαετίες η Ελλάδα πέτυχε μια συμφωνία αμυντικής συνδρομής από τη Γαλλία που εγγυάται την ελληνική κυριαρχία, κάτι που αλλάζει αρκετά το ισοζύγιο ισχύος στην περιοχή μεταξύ μιας χώρας 80 εκατ. με 700 δισ. ΑΕΠ και μιας χώρας με 10 εκατ. πληθυσμό και 180 δισ. ΑΕΠ.  

Μετά τα γεγονότα στον Έβρο η Ευρώπη άρχισε να αντιλαμβάνεται τη σημασία μιας Ελλάδας ικανής να διαχειριστεί αποτελεσματικά τον έλεγχο των συνόρων στα πλαίσια του διεθνούς δικαίου και του δυτικού ανθρωπισμού.

Αν αληθεύει το δημοσίευμα του F.P. ο Ερντογάν θα μας λείψει...

2) Καταλαβαίνουμε τι σημαίνουν αυτά που συμβαίνουν γύρω μας

Καλημέρα σας Κ. Στούπα,

Παρακολουθώ σχεδόν καθημερινά τις αναλύσεις σας οι οποίες έχουν πάντοτε ενδιαφέρον.

Εδώ και σχεδόν 10 μήνες παρατηρούμε ότι η μετάβαση στη μετά covid "κανονικότητα" και η αύξηση της ζήτησης από τις πιο ανεπτυγμένες χώρες δεν μπορεί να υποστηριχθεί από τα παγκόσμια εργοστάσια της νοτιοανατολικής Ασίας εξ αιτίας της παρατεινόμενης κρίσης της πανδημίας. Αυτό έχει ως αποτέλεσμα μεταφοράς τεράστιου όγκου παραγγελιών στα εργοστάσια της Κίνας τα οποία με τη σειρά τους αυξάνουν συνεχώς τις τιμές αφού η δυναμική τους είναι πολύ μικρότερη της ζήτησης.

Η αύξηση του βιοτικού επιπέδου στην Κίνα την τελευταία 10ετία προκαλεί μια μετανάστευση του εργατικού δυναμικού από τη βιομηχανία στις υπηρεσίες, όπως έγινε παλαιότερα από τους εργάτες γης στα εργοστάσια. Σήμερα δεδομένης της κακής κατάστασης σε χώρες όπως το Βιετναμ, το Μπαγκλαντες,  η Μυανμάρ κλπ η μόνη εναλλακτική παραμένει η Κίνα η οποία όμως σήμερα καλείται να κλείνει τα εργοστάσια για 15 μέρες τον μήνα εξ αιτίας της έλλειψης σε ενεργειακά αποθέματα και στις αυξήσεις τιμών του φυσικού αερίου. Αυτό έχει ως αποτέλεσμα περαιτέρω αυξήσεις από τα εργοστάσια προς τους δυτικούς τους πελάτες που φτάνει σε επίπεδα εκβιασμού. Από προσωπικό παράδειγμα αναφέρω χαρακτηριστικά ότι όταν τον Φεβρουάριο του 2021 ραβόταν ένα είδος με US$1,35 σήμερα παρακαλάμε για US$3,45 και οι χρόνοι παράδοσης είναι περίπου στο ποτέ!

Οι αρρυθμίες στην εφοδιαστική αλυσίδα που προκλήθηκαν από τα συνεχόμενα lockdowns συνεχίζονται επιδεινούμενες αντί να φαίνεται κάποια εξομάλυνση. Οι εισαγωγείς πάψανε να ρωτάνε για το κόστος μεταφοράς αλλά εκλιπαρούν για την εξεύρεση κενών containers χωρίς κανείς να μπορεί να εξασφαλίσει έστω κάποιο λογικό transit time αφού ο διπλασιασμός του χρόνου μεταφοράς τείνει να γίνει ο κανόνας!

Όσοι κρατάνε τις στρόφιγγες του φυσικού αερίου εκβιάζουν προς ίδιον όφελος (δεδομένου ότι όπως περιγράψατε πολύ σωστά η Ευρώπη αποφάσισε την απεξάρτησή της από ρυπογόνες  μορφές ενέργειας χωρίς να έχει εξασφαλίσει εναλλακτικές αξιόπιστες λύσεις).  

Αφού συμβαίνουν όλα τα παραπάνω, συμπερασματικά οι ανατιμήσεις σε όλα τα είδη και ο πληθωρισμός είναι μονόδρομος και δεν φαίνεται να είναι καθόλου "προσωρινός" όπως έσπευσαν οι κεντρικές τράπεζες των ΗΠΑ & Ευρώπης να εκτιμήσουν. Προσωπικά όταν άκουσα αυτές τις ανακοινώσεις έκανα τον παραλληλισμό με την πολιτική Ερντογάν  που προσπαθεί με χαμηλά επιτόκια να τιθασεύσει τον πληθωρισμό φοβούμενος τις μαζικές πτωχεύσεις επιχειρήσεων προφανώς. Για τον ίδιο λόγο και η ΕΚΤ προσπαθεί να πείσει ότι δεν συντρέχει λόγος αύξησης των επιτοκίων  αφού τις πληθωριστικές πιέσεις τις διαβάζει ως προσωρινές.

Η αλήθεια είναι ότι η όποια απόφαση είναι μπρος γκρεμός και πίσω ρέμα. Όποια απόφαση και να παρθεί ατσαλάκωτοι δεν πρόκειται να βγούμε από αυτή την κατάσταση που έχουμε μπροστά μας. Δυστυχώς για εμάς ως χώρα αν δεν μας δοθεί ο χρόνος να αποδείξουμε ότι αλλάξαμε ρότα και ότι πλέον σε συνθήκες νηνεμίας αν όχι με ούριο άνεμο θα τα καταφέρουμε να αυξήσουμε τις επενδύσεις και να μπούμε σε ενάρετο κύκλο μας, περιμένει μάλλον μια επανάληψη του 2010 – ελπίζω μικρότερης έντασης.

Με Εκτίμηση

Τ.Κ.

kostas.stoupas@capital.gr