Τα... μυστήρια του Κυριάκου

Του Κώστα Στούπα 

1) Τα... μυστήρια του Κυριάκου

Η εξαγγελία του πρωθυπουργού, μεταξύ πολλών άλλων στη ΔΕΘ, για κατάργηση του φόρου στις γονικές παροχές μέχρι το ποσό των 800 χιλ., προκάλεσε ποικίλες και αντιφατικές αντιδράσεις.

Οι πρώτες πρόχειρες αντιδράσεις λοιπόν ποικίλουν και εκτείνονται από "επαγγελματίες" αντιρρησίες που το αντελήφθησαν ως ένα μέτρο που ευνοεί τους πλούσιους σε βάρος των φτωχών, μέχρι τους συνωμοσιολόγους που το είδαν σαν μια παγίδα προκειμένου να περάσουν τα ακίνητα από τους ηλικιωμένους αλλά χωρίς χρέη  γονείς στα υπερχρεωμένα τέκνα προκειμένου να τους τα κατάσχουν οι  τράπεζες και κράτος...

Αν σας φαίνεται τραβηγμένο αυτό το τελευταίο σενάριο ιδού ένα σχετικό σχόλιο που αλίευσα από τα κοινωνικά δίκτυα: "Έχει σκέψη από πίσω... όπως ΟΛΑ τα κίνητρα που δίνει το δημόσιο κρύβουν υστερόβουλες σκέψεις.

Στην προκείμενη να πάρουν περιουσία οι νέοι, να τα υποθηκεύσουν στις τράπεζες ή να τα πάρει το κράτος όταν χρεοκοπήσουν...

Αλλιώς δεν βλέπετε τι γίνεται έως σήμερα;

Χρεοκοπούν οι νέοι, τα ακίνητα βρίσκονται ακόμα στα χέρια των παππούδων... και το κράτος δεν έχει τι να πάρει!

Οι γέροι μετά τα δίνουν κατευθείαν στα εγγόνια και τα ταμεία είναι μείον.

ΔΙΣ χρωστούν οι νεότεροι στα ασφαλιστικά ταμεία και δεν έχουν πού να κάνουν αναγκαστική εκτέλεση τα ΙΚΑ και τα ΟΑΕΕ…"

Κανένας δεν υποχρεώνει έναν γονέα να κληροδοτήσει ή δωρίσει σε μέλη της οικογένειας τα περιουσιακά στοιχεία των οποίων κινδυνεύουν να κατασχεθούν.

Σε αυτές τις περιπτώσεις μπορεί να περιμένει ή να δωρίσει τα περιουσιακά στοιχεία στα εγγόνια, αν υπάρχουν.

Η ουσία του μέτρου...

Το μέτρο από πλευράς ηθικής κινείται στη σωστή κατεύθυνση, καθώς ο φόρος κληρονομιάς είναι ένας ακόμη επιπλέον φόρος σε ένα περιουσιακό στοιχείο, το εισόδημα για την απόκτηση του οποίου έχει φορολογηθεί ήδη πολλάκις και ενίοτε βάναυσα…

Το κράτος φορολογεί ένα εισόδημα με τον φόρο εισοδήματος ο οποίος σε κάποιες περιπτώσεις φτάνει στο 40-45%, με την φορολόγηση των τόκων, των μερισμάτων, με τον ΦΠΑ, τους ειδικούς φόρους κατανάλωσης κλπ.

Ο φόρος κληρονομιάς αποτελεί έναν επιπλέον καταχρηστικό φόρο σε ένα περιουσιακό στοιχείο το οποίο έχει φορολογηθεί ήδη. Είναι διαφορετικό να φορολογείται το εισόδημα από ένα περιουσιακό στοιχείο και διαφορετικό στη  μεταβίβασή του.

Η εξάλειψη του φόρου κληρονομιάς ή μεταβίβασης, εκτός από ορθή από ηθικής πλευράς θα μπορούσε να έχει και πρακτικά οφέλη.

Τούτο γιατί αποτελεί ένα επιπλέον κίνητρο για την έγκαιρη μεταφορά περιουσιακών στοιχείων από οικονομικά ανενεργούς πολίτες σε οικονομικά ενεργούς.

Έχει διαφορετική σημασία κάποιος να αποκτά ένα περιουσιακό στοιχείο στα 30άντα του και διαφορετικό στα 60ήντα μετά το θάνατο των γονέων. Θα εξηγήσουμε παρακάτω γιατί...

Όταν τα περιουσιακά στοιχεία ανήκουν ως επί το πλείστον σε συνταξιούχους, μοιραία το οικονομικά ενεργό μέρος του πληθυσμού εξαρτάται από το οικονομικά ανενεργό τμήμα.

Υπό την έννοια αυτή, οι νέοι που είναι έτοιμοι να αναλάβουν οικονομικό ρίσκο παραμένουν εξαρτημένοι από μεγαλύτερους που λόγω και ηλικίας αποστρέφονται τα ρίσκα και θεωρούν τους νέους ανώριμους  και τις ιδέες τους επικίνδυνες. Πάντα συνέβαινε αυτό μεταξύ των γενεών.

Για να αντιληφθούμε τη σημασία της διευκόλυνσης να αποκτήσουν οι νεότεροι ταχύτερα περιουσιακά στοιχεία στην κατοχή τους θα πρέπει να αντιληφθούμε τη σημασία των περιουσιακών στοιχείων ως ενέχυρων πίστωσης στη σύγχρονη οικονομική δραστηριότητα.

Η πλέον ουσιαστικότερη περιγραφή και ανάλυση αυτής της κατάστασης έχει γίνει από έναν Περουβιανό οικονομολόγο, τον Hernando de Soto, στο βιβλίο του "Το Μυστήριο του Κεφαλαίου".

Ο Ντε Σότο και η ομάδα του ταξίδεψαν σε πολλές υπανάπτυκτες χώρες και μια από τις διαπιστώσεις που έκαναν ήταν πως σε ένα μεγάλο βαθμό η φτώχεια οφείλεται στην έλλειψη περιουσιακών στοιχείων με καθαρούς νομικούς τίτλους ιδιοκτησίας.

Στις περιπτώσεις των φτωχών χωρών η έλλειψη νόμιμων τίτλων εμποδίζει τη μετατροπή υπαρκτών περιουσιακών στοιχείων σε κεφάλαιο για επιχειρηματική δραστηριότητα.

"Στις ΗΠΑ πάνω από το 70% των νεοϊδρυόμενων επιχειρήσεων χρησιμοποιούν κεφάλαια από την υποθήκευση περιουσιακών στοιχείων.

Όταν όμως η πλειοψηφία του πληθυσμού του τρίτου κόσμου και των πρώην κομμουνιστικών χωρών δεν έχουν νόμιμη περιουσία, δεν μπορούν να έχουν πρόσβαση στους θεμελιακούς μηχανισμούς του καπιταλιστικού συστήματος για χρηματοδότηση (τραπεζικά δάνεια, έκδοση ομολόγων, μετοχών κτλ)".

Μια εκτενέστερη παρουσίαση του βιβλίου θα βρείτε εδώ:Το Μυστήριο Του Κεφαλαίου...

Στην περίπτωσή μας βέβαια δεν είναι τόσο η απουσία καθαρών νομικών τίτλων ιδιοκτησίας αλλά ο έλεγχος της πλειοψηφίας των περιουσιακών στοιχείων στα χέρια του οικονομικά ανενεργού πληθυσμού.

Με βάση το γεγονός πως το προσδόκιμο ζωής φτάνει τα 80 έτη, όταν τα περιουσιακά στοιχεία περνάνε στα χέρια της επόμενης γενιάς τα μέλη της πλησιάζουν ήδη τα 50- 60, με αποτέλεσμα να μην υπάρχει πλέον διάθεση και ενέργεια για επιχειρηματικά σχέδια.

Η εξαγγελία του πρωθυπουργού αποτελεί ένα κίνητρο ο οικονομικά ενεργός πληθυσμός να αποκτήσει έγκαιρα περιουσιακά στοιχεία τα οποία θα μπορούσε να χρησιμοποιήσει σαν κεφάλαιο προκειμένου να αναπτύξει οικονομικές δραστηριότητες.

Το μέτρο αυτό αν εξειδικευτεί σωστά θα μπορούσε να παίξει θετικό ρόλο.

Απομένει βέβαια η εξαγγελλία να διευκρινιστεί και να αποσαφηνιστεί όπως περίπου ζήτησε η ΠΟΜΙΔΑ, η ομοσπονδία των ιδιοκτητών ακινήτων, η οποία θέτει τα εξής ερωτήματα:

"-Το αφορολόγητο αυτό όριο θα αφορά γονικές παροχές από κάθε γονέα σε κάθε τέκνο, όπως ισχύει σήμερα για το αφορολόγητο των 150.000 ευρώ, ή θα είναι οικογενειακό;

-Αν είναι οικογενειακό θα επιμερίζεται σε ποσό έως 400.000 ευρώ από κάθε γονέα σε κάθε παιδί, ή θα ισχύει ακόμη και αν μόνον ο ένας γονέας μεταβιβάσει ακίνητα αξίας 800.000 ευρώ;

-Το αφορολόγητο αυτό θα περιοριστεί μόνον στα τέκνα, ή θα αφορά και τα εγγόνια, που είναι και το ισχύον, αλλά και το ορθό;

-Το αφορολόγητο αυτό θα ισχύσει μόνον για γονικές παροχές, ή θα αφορά και το φόρο κληρονομιάς, που είναι το ισχύον αλλά και το ορθό;

-Το αφορολόγητο θα καλύπτει και μετρητά ή άλλα συνυπολογιζόμενα περιουσιακά στοιχεία;"

Η εξαγγελία του κ. Μητσοτάκη σε συνδυασμό με τις μυστηριώδεις διόδους που βρίσκει το κεφάλαιο να δημιουργεί πλούτο και ευημερία είναι προς τη σωστή κατεύθυνση.

2) Η μεσαία τάξη τα επιτόκια και το χρηματιστήριο...

Στο παρακάτω διάγραμμα αποτυπώνεται η πορεία της απόδοσης τους 30ετούς αμερικάνικου ομολόγου σε συνάρτηση με την θέση της μεσαίας τάξης και την πορεία του S&P 500.

 

Πίσω από αυτές τις διακυμάνσεις υπάρχουν και πολλές άλλες οικονομικές, τεχνολογικές και κοινωνικές εξελίξεις. Οι αναλογίες όμως είναι χαρακτηριστικές...

kostas.stoupas@capital.gr