Συνεχης ενημερωση

    Τρίτη, 16-Φεβ-2021 00:01

    Μεγάλη ευκαιρία ή μια από τα ίδια...

    • Εκτύπωση
    • Αποστολή με email
    • Προσθήκη στη λίστα ανάγνωσης
    • Μεγαλύτερο μέγεθος κειμένου
    • Μικρότερο μέγεθος κειμένου

    Του Κώστα Στούπα

    1) Μεγάλη ευκαιρία ή μια από τα ίδια...

    Αναμφίβολα η θέσπιση του ταμείου Next Generation EU ύψους 750 δισ. ευρώ  για την τόνωση της οικονομικής δραστηριότητας των χωρών της Ε.Ε. αποτελεί μια ευκαιρία για την Ελλάδα να προλάβει ένα τραίνο που έχασε πολλές φορές τις τελευταίες δεκαετίες.

    Η Ευρωπαϊκή Επιτροπή διατυπώνει τις προοπτικές με την εύγλωττη αισιοδοξία παρόμοιων κειμένων: "Σε ένα ενισχυμένο πολυετές δημοσιονομικό πλαίσιο για την περίοδο 2021-2027 ώστε να διοχετευθούν ταχέως επενδύσεις εκεί που χρειάζονται περισσότερο, να ενισχυθεί η ενιαία αγορά, να ενταθεί η συνεργασία σε τομείς όπως η υγεία και η διαχείριση κρίσεων, και να αποκτήσει η Ένωση έναν μακροπρόθεσμο προϋπολογισμό για την προώθηση της πράσινης και της ψηφιακής μετάβασης και για την οικοδόμηση μιας πιο δίκαιης και ανθεκτικής οικονομίας...".

    Κατά τις εκτιμήσεις, που είναι γνωστές εδώ και καιρό, η Ελλάδα θα μπορέσει να εξασφαλίσει μαζί με την απαιτούμενη μόχλευση περί τα 70 δισ. ευρώ τα επόμενα χρόνια.

    Τούτο δικαίως κατά μια έννοια έχει αναπτερώσει τις προσδοκίες της κυβέρνησης για τους ρυθμούς οικονομικής ανάπτυξης τα επόμενα χρόνια αλλά και για τον πολυπόθητο μετασχηματισμό της ελληνικής οικονομίας σε ένα περισσότερο παραγωγικό μοντέλο εξωστρεφές και ανταγωνιστικότερο.

    Κατά πληροφορίες και δημοσιεύματα ακόμη και ο πρωθυπουργός φέρεται να θεωρεί το πρόγραμμα σαν την τελευταία ευκαιρία μεταμόρφωσης της Ελλάδας.

    Τούτο σημαίνει όμως πως τα επόμενα 35 με 70 δισ. ευρώ που θα εισρεύσουν στη χώρα τα επόμενα χρόνια δεν πρέπει να έχουν την τύχη των προηγούμενων άνω των 200 δισ. χωρίς μόχλευση που έρευσαν στη χώρα μετά τα μέσα της δεκαετίας του ’80 μέχρι σήμερα...

    Αν εξαιρέσει κάποιος τα 10-15 δισ. ευρώ που κόστισαν τα περισσότερα από τα εμβληματικά μεγάλα έργα υποδομής, τα περισσότερα από τα υπόλοιπα σπαταλήθηκαν στη δημιουργία παρασιτικών εισοδημάτων που εξέτειναν την παρασιτική ιδεολογία και τον κρατικοδιαιτισμό ως στάση ζωής...

    Τι έμεινε από τους Εθνικούς Πρωταθλητές των τελευταίων δεκαετιών που πρωταγωνίστησαν στα μεγάλα έργα και την ευημερία με δανεικά και ευρωπαϊκές  επιδοτήσεις;

    Σχεδόν τίποτα. Οι περισσότεροι επιχειρηματικοί όμιλοι που μονοπώλησαν τις κρατικές προμήθειες και τα μεγάλα έργα όχι μόνον δεν κατάφεραν να επωφεληθούν της ισχύος που απέκτησαν στην ελληνική αγορά να γίνουν διεθνώς ανταγωνιστικοί, αλλά χρεοκόπησαν ή επιβιώνουν μεταξύ φθοράς και αφθαρσίας. Πού είναι η Μηχανική, η ΑΕΓΕΚ ή σε ποια κατάσταση βρίσκονται σήμερα Εθνικοί Πρωταθλητές όπως Ελλάκτωρ, Ιντρακομ, Ιντραλότ κλπ.;  Πού βρίσκονται σήμερα οι Ελληνικές Τράπεζες που είχαν καταλάβει τα Βαλκάνια την πρώτη δεκαετία της εισόδου στο ευρώ;

    Στην καλύτερη περίπτωση αποτελούν σκιά του εαυτού τους...

    Παρατηρώ εσχάτως την αλματώδη αύξηση της ζήτησης για οικονομικούς και επιχειρηματικούς συντάκτες στην αγορά, εξαιτίας της εκρηκτικής αύξησης των ηλεκτρονικών σελίδων που εστιάζουν στην οικονομική και χρηματιστηριακή ενημέρωση, ανάλογη με εκείνη της περιόδου των μεγάλων έργων υποδομής και τη "φούσκα" του ’99.

    Φαίνεται πως η προοπτική ενός ακόμη μεγάλου πακέτου χρηματοδότησης έργων υποδομής έχει δημιουργήσει προσδοκίες για επανάληψη ενός "πάρτι" γύρω από νέα μεγάλα έργα. Εταιρικά σχήματα που έπνεαν τα λοίσθια ανασυντάσσονται και αναζητούν διόδους εξεύρεσης επιρροής στα κέντρα που λαμβάνονται αποφάσεις και ανατίθενται έργα.

    Μόνο ο Γενικός Δείκτης του Χ.Α απέχει από τις 5.000 και τις 6.000 μονάδες.

    Τι μας διαβεβαιώνει πως και το πακέτο "Ούρσουλα Φον Ντερ Λάιεν" δεν θα έχει την τύχη του "Πακέτου Ντελόρ" και του ΕΣΠΑ;

    Έχουν γίνει μεταρρυθμίσεις που έχουν αλλάξει τη δομή της οικονομίας και της διαπλοκής επιχειρήσεων, κράτους και πολιτικής;

    2) Φορολογία αμοιβαίων κεφαλαίων...

    Καλημέρα κ. Στούπα,

    Είμαι παλαιός αναγνώστης σας από την εποχή της "Καγκελαρίας" σας, πλην όμως δεν έχω αλληλογραφήσει μαζί σας μέχρι σήμερα.

    Ο λόγος είναι ότι ζητώ τις γνώσεις σας για ένα θέμα που νομίζω ότι μπορεί να γνωρίζετε:

    Έχω κάποιες (αρκετές) οικονομίες σε χώρα της ΕΕ σε αμοιβαία κεφάλαια τα οποία μετά από πολλά χρόνια θα ήθελα να τα ρευστοποιήσω ώστε να έχω στην άκρη μετρητά για να τα επενδύσω σε μετοχές υψηλής κεφαλαιοποίησης (στο εξωτερικό βέβαια) ώστε να έχω ένα ετήσιο εισόδημα από τα μερίσματά τους. Προφανώς θα περιμένω να πέσουν οι τιμές διότι, όπως σωστά επισημαίνετε σε πλήθος άρθρων σας, "κάτι" δεν πάει καλά "εκεί έξω".

    Το πρόβλημα είναι ότι δεν γνωρίζω τι θα με φορολογήσει το ελληνικό κράτος από τη ρευστοποίηση των αμοιβαίων (υποθέτω ότι θα πρέπει να δηλώσω τη ρευστοποίηση, έτσι δεν είναι;) καθώς δεν έχω βρει πουθενά αντίστοιχη νομοθεσία κτλ.

    Ο λογιστής μου δεν έχει ιδέα από φορολογία αλλοδαπής, οπότε στρέφομαι σε εσάς για περισσότερες πληροφορίες.

    Ευχαριστώ πολύ για τον χρόνο σας και σε περίπτωση που επιθυμείτε να δημοσιοποιήσετε το παρόν παρακαλώ μην αναφέρετε τα στοιχεία μου.

    Με εκτίμηση,

    Ε.Β.

    Απάντηση: Δεν διευκρινίζετε αν είστε φορολογικά κάτοικος εξωτερικού ή εσωτερικού. Αν είστε εξωτερικού θα πρέπει να κοιτάξετε τη νομοθεσία της χώρας που φορολογείστε. Αν είστε φορολογικά κάτοικος εσωτερικού υπάρχει ένας φόρος αλληλεγγύης επί των κερδών ο οποίος για το 2020 έχει ανασταλεί.

    "Η βασική διάκριση στον φορολογικό χειρισμό των κερδών από αγοραπωλησία μετοχών έγκειται στο αν οι μετοχές είναι εισηγμένες ή μη σε οργανωμένη χρηματιστηριακή αγορά.

    Στην πρώτη περίπτωση (εισηγμένες μετοχές), τα κέρδη που προκύπτουν από την πώληση μετοχών (<0,5%) απαλλάσσονται της φορολογίας εισοδήματος. Παρόλα αυτά, τα εν λόγω κέρδη συμπληρώνονται στη φορολογική δήλωση ως απαλλασσόμενο ποσό ώστε να επιβληθεί η αναλογούσα εισφορά αλληλεγγύης.

    Αναφορικά με τις μετοχές ή τα μερίδια μη εισηγμένων εταιρειών στην Ελλάδα ή εξωτερικό, το κέρδος από την πώλησή τους υπόκειται σε φόρο υπεραξίας, ανεξάρτητα από το ποσοστό συμμετοχής ή τον χρόνο κτήσης των μετοχών.

    Το εισόδημα από ημεδαπά αμοιβαία κεφάλαια και αμοιβαία κεφάλαια της ΕΕ (ή του ΕΟΧ) απαλλάσσεται της φορολογίας εισοδήματος. Το ίδιο ισχύει και για το κέρδος που προκύπτει από την αγοραπωλησία των μεριδίων τους. Αξίζει να αναφερθεί ότι η απαλλαγή παρέχεται μόνο για τις επενδύσεις σε "Οργανισμούς Συλλογικών Επενδύσεων σε Κινητές Αξίες" (ΟΣΕΚΑ ή UCITS) και δεν καλύπτει όλο το εύρος των αμοιβαίων κεφαλαίων…"

    Βλέπε: Φορολογικός χειρισμός των κερδών από μετοχές, αμοιβαία κεφάλαια και ομόλογα το 2019

    3) Εμπορεύματα vs μετοχές

    Κ. Στούπα,

    καλημέρα και πολλά συγχαρητήρια για την αρθρογραφία σας.

    Ποια είναι η γνώμη σας / συμβουλή σας για επενδύσεις σε πρώτες ύλες για επενδυτές που θέλουν να διαφοροποιήσουν (diversification) το πορτφόλιό τους;

    Με εκτίμηση,

    Κ.Ζ.

    Απάντηση: Η γνώμη μου συμβαδίζει με την εκτίμηση που υποστηρίζει πως τα επόμενα χρόνια  οι τιμές των εμπορευμάτων θα υπεραποδώσουν εκείνων των μετοχών. Όπως αποτυπώνει άλλωστε και το παρακάτω διάγραμμα η σχέση μεταξύ τιμών μετοχών και τιμών εμπορευμάτων βρίσκεται στο χαμηλότερο σημείο των τελευταίων χρόνων.

    πιν

     

    4) "To επερχόμενο ενεργειακό Βατερλό..."

    Αξιότιμε κ. Στούπα,

    Με την παρούσα επιστολή, επιθυμούμε να αναφερθούμε στο άρθρο σας με τίτλο "To επερχόμενο ενεργειακό Βατερλό..." της Παρασκευής 12.2.2021.

    Κατά την κατανόησή μας βασική πηγή του άρθρου αποτελεί αντίστοιχο άρθρο της γαλλικής επιθεώρησης "Le Point” που φιλοξένησε συνέντευξη του κ. Dominique Louis, Προέδρου και Δ/ντος Συμβούλου της  Assystem που εξειδικεύεται στην πυρηνική ενέργεια. Η συνέντευξη αναφέρεται ιδιαιτέρως στη μελέτη με τίτλο "Conditions and Requirements for the Technical Feasibility of a Power System with a High Share of Renewables in France Towards 2050" που εκπονήθηκε από τον Διεθνή Οργανισμό Ενέργειας (ΙΕΑ) και τον Διαχειριστή του Συστήματος Μεταφοράς της Γαλλίας (RTE).

    H μελέτη μπορεί να βρεθεί εδώ: https://assets.rte-france.com/prod/public/2021-01/RTE-AIE_rapport%20complet%20ENR%20horizon%202050_EN.pdf

    Η μελέτη και τα συμπεράσματα δεν έχουν καμία σχέση και μάλιστα είναι ουσιαστικά αντίθετα με το ιδιαίτερα αρνητικό περιεχόμενο που αναδεικνύεται από την συνέντευξη του κ. Louis. Για αυτό άλλωστε η μελέτη έτυχε θετικής υποδοχής από την Ευρωπαϊκή Ένωση Αιολικής Ενέργειας WindEurope -εθνικός εκπρόσωπος της οποίας είναι η ΕΛΕΤΑΕΝ- και τη Γαλλική Ένωση Αιολικής Ενέργειας όπως επιβεβαιώσαμε κατά τις απευθείας επαφές μας με τους συναδέλφους – εκπροσώπους τους.

    Συνοπτικά η μελέτη την οποία επικαλείται το άρθρο περιγράφει ότι είναι τεχνικά εφικτό να επιτευχθεί πάρα πολύ υψηλή διείσδυση μεταβλητών Α.Π.Ε. στο Γαλλικό ηλεκτρικό σύστημα. Αυτό έχει ιδιαίτερο ενδιαφέρον διότι, εξαιτίας των πυρηνικών το Γαλλικό ηλεκτρικό σύστημα δεν είναι ιδιαίτερα ευέλικτο ώστε να μπορεί να συνεργάζεται πιο αποτελεσματικά με τις μεταβλητές Α.Π.Ε., όπως άλλα συστήματα. Η παρατήρηση αυτή έχει σημασία διότι θέτει και τα όρια της μελέτης: οι υποδείξεις της δεν είναι αυτόματα μεταφέρσιμες σε άλλα ηλεκτρικά συστήματα όπως αυτό της χώρας μας, η οποία δεν έχει, ούτε προβλέπεται να αποκτήσει, καμία μονάδα πυρηνικής ενέργειας.

    Επίσης, η μελέτη επισημαίνει ότι η εκτίμηση του κόστους δεν αποτέλεσε αντικείμενό της. Πράγματι, δεν πραγματοποίησε τέτοια ανάλυση όπως για παράδειγμα έχει κάνει ο IEA σε άλλες μελέτες π.χ. για την Ταϊβάν όπου μοντελοποίησε αναλυτικά όλο το σύστημα. Συναφώς, η μελέτη υποδεικνύει ότι χρειάζονται περισσότερες κοινωνικό-οικονομικές μελέτες.

    Ειδικά για τη Γαλλία λοιπόν, η έκθεση καταλήγει στο συμπέρασμα ότι θα χρειαστούν 4 σύνολα αυστηρών προϋποθέσεων για να εξασφαλιστεί η ενσωμάτωση υψηλών μεριδίων ανανεώσιμων πηγών ενέργειας:

    1. Υπάρχει η γενική επιστημονική συναίνεση, ότι υφίστανται οι τεχνολογικές λύσεις για τη διατήρηση της σταθερότητας του συστήματος χωρίς παραγωγή με συμβατικές πηγές (ακόμα κι αν οι λύσεις αυτές πρέπει να αποδειχθούν σε μεγάλη κλίμακα). Συγκεκριμένες δυσκολίες μπορεί να αναμένονται στην περίπτωση ενός συστήματος με σημαντικό μερίδιο κατανεμημένων φωτοβολταϊκών και η έκθεση υποδεικνύει την περαιτέρω αξιολόγηση των επιπτώσεων των κατανεμημένων φωτοβολταϊκών.

    Επ’ αυτού, ενδεικτικά αναφέρουμε το παράδειγμα ηλεκτρικών συστημάτων όπως αυτό της Δανίας, στο οποίο τα τελευταία χρόνια παρατηρείται όλο και πιο συχνά διείσδυση 100% της αιολικής ενέργειας χωρίς κανένα πρόβλημα ευστάθειας.

    2. Η επάρκεια συστήματος - δηλαδή η ικανότητα ενός συστήματος ισχύος να αντιμετωπίζει τη ζήτηση φορτίου - μπορεί να διασφαλιστεί ακόμη και σε ένα σύστημα που βασίζεται κυρίως σε μεταβλητές ανανεώσιμες πηγές όπως η αιολική και φωτοβολταϊκή, όταν υπάρχουν σημαντικές πηγές ευελιξίας, συμπεριλαμβανομένων της διαχείρισης ζήτησης, της κεντρικής αποθήκευσης, μονάδων παραγωγής αιχμής και ικανών διασυνδέσεων. Η έκθεση υποδεικνύει (ορθώς) τη περαιτέρω διερεύνηση της ωριμότητας, της διαθεσιμότητας και του κόστους των ανωτέρω πόρων ευελιξίας.

    Οφείλουμε να σημειώσουμε εδώ ότι στο πεδίο της αποθήκευσης, τα τελευταία χρόνια εξελίσσεται μια τεχνολογική επανάσταση -με ταυτόχρονη ραγδαία πτώση του κόστους- τα αποτελέσματα της οποίας εκτιμούμε ότι θα πρέπει σύντομα να δούμε και στο ηλεκτρικό σύστημα της χώρας μας.

    3. Το μέγεθος των λειτουργικών εφεδρειών και το κανονιστικό πλαίσιο για την εξισορρόπηση ενέργειας στη Γαλλία πρέπει να αναθεωρηθούν ουσιαστικά, και οι μέθοδοι πρόβλεψης για τις μεταβλητές ανανεώσιμες πηγές να βελτιώνονται συνεχώς.

     4. Θα απαιτηθούν σημαντικές προσπάθειες ανάπτυξης του δικτύου μεταφοράς και διανομής στη Γαλλία μετά το 2030. Αυτό απαιτεί μακροπρόθεσμο σχεδιασμό, αξιολόγηση του κόστους και συνεργασία με τους πολίτες σχετικά με την κοινωνική αποδοχή των έργων.

    Όλα τα ανωτέρω ο κ. Louis τα παρερμηνεύει ως ανυπέρβλητα προβλήματα που οδηγούν σε άρνηση της μεγάλης διείσδυσης των Α.Π.Ε. ενώ στην πραγματικότητα αποτελούν τεχνικές και θεσμικές προκλήσεις, από αυτές που πάντα αντιμετωπίζει η τεχνολογία και η επιστήμη σε όλους τους τομείς της οικονομίας. Στην περίπτωση των Α.Π.Ε. και ειδικά της αιολικής ενέργειας, ανάλογα – διαφορετικά κάθε φορά- επιχειρήματα εκφράζονται διαρκώς εδώ και δεκαετίες. Όμως η αιολική ενέργεια είναι σήμερα η φθηνότερη πηγή ηλεκτροπαραγωγής, επειδή η τεχνολογία και η επιστήμη επέτρεψαν να απαντήσει με επάρκεια στις προκλήσεις των περασμένων δεκαετιών, που και τότε κάποιοι εμφάνιζαν ως ανυπέρβλητα εμπόδια.

    Ως παράδειγμα θα αναφερθούμε στο κόστος που προκαλείται λόγω της μεταβλητότητας της αιολικής ενέργειας. Πολλές μελέτες της δεκαετίας του 2000 θεωρούσαν ότι για διεισδύσεις πάνω από 20%, το κόστος αυτό καθίσταται απαγορευτικό. Ωστόσο, σήμερα έχει αποδειχθεί στην πράξη ότι η αυξημένη διείσδυση μεταβλητών Α.Π.Ε. δεν συνεπάγεται απαραίτητα αυξημένο κόστος εξισορρόπησης και κατ’ επέκταση αυξημένο κόστος για τον καταναλωτή. Αυτό διαπιστώθηκε αρχικά στη Γερμανία και γι’ αυτό ονομάστηκε "γερμανικό παράδοξο". Η επιτυχία αυτή οφείλεται σε διάφορους λόγους που ξεφεύγουν της παρούσας αλλά είμαστε στην διάθεσή σας να αναπτύξουμε αναλυτικά[1].

    Τονίζουμε ότι, στην περίπτωση των Α.Π.Ε., δεν μιλάμε πλέον θεωρητικά για "τεχνικές προκλήσεις που στο μέλλον δυνητικά μπορούν να ξεπεραστούν με ανταγωνιστικό κόστος" αλλά για μια πραγματικότητα που βιώνουμε ήδη, ακόμα και στην χώρα μας, εφόσον η τεχνολογία είναι ήδη εδώ και το κόστος πέφτει ραγδαία και συνεχώς. Το γεγονός αυτό κάνει  το σφάλμα του κ. Louis ακόμα μεγαλύτερο.

    Είναι δε ιδιαίτερα σημαντικό ότι ο βασικός μοχλός αυτής της θετικής εξέλιξης είναι οι αγορές και ο ανταγωνισμός. Στην Ευρώπη, η σταδιακή αλλά επιταχυνόμενη πλήρης ενσωμάτωση των Α.Π.Ε. στις νέες αγορές ηλεκτρισμού και η έκθεσή τους ήδη στον ανταγωνισμό έχει οδηγήσει σε ένα ενάρετο κύκλο τεχνολογικής εξέλιξης,  δραματικής πτώσης του συνολικού κόστους, βιωσιμότητας των τιμών, ασφάλειας εσόδων, επενδύσεων σε όλο το εύρος της βιομηχανίας κοκ. Είμαστε βέβαιοι ότι  η τεχνολογία και η επιστήμη των Α.Π.Ε. θα επιβεβαιώσουν απόλυτα τις προσδοκίες και ο ανωτέρω ενάρετος κύκλος θα οδηγήσει σε πάρα πολύ μεγάλες διεισδύσεις μεταβλητών Α.Π.Ε. με οικονομικό και ασφαλή τρόπο.

    Αξιότιμε κ. Στούπα,

    Με τις σκέψεις αυτές θα θέλαμε να σας διαβεβαιώσουμε ότι παραμένουμε στη διάθεσή σας για κάθε περαιτέρω – ηλεκτρονική ή ζωντανή- συζήτηση και ενημέρωση για το θέμα των Α.Π.Ε. και γενικότερα της ενεργειακής μετάβασης και της οικονομίας.

    Με εκτίμηση,

    Παναγιώτης Λαδακάκος

    Πρόεδρος ΔΣ ΕΛΕΤΑΕΝ

    kostas.stoupas@capital.gr

    ΣΑΣ ΑΡΕΣΕ ΤΟ ΑΡΘΡΟ;

    ΣΧΕΤΙΚΑ ΑΡΘΡΑ