Μας βρήκαν δύσκολοι καιροί!

Του Κώστα Στούπα 

Η Γαλλία και η Γερμανία βρίσκονται ήδη σε καταστάσεις lockdown ενώ μεταξύ άλλων η Βρετανία και το Βέλγιο ετοιμάζονται να "κλειδώσουν" εκ νέου τις οικονομίες τους προκειμένου να αντιμετωπίσουν το δεύτερο κύμα της επιδημίας.

Στις  ΗΠΑ καταγράφηκαν την Παρασκευή πάνω από 94.000 νέα κρούσματα σε 24 ώρες, ο υψηλότερος αριθμός αφότου η πανδημία άρχισε να εξαπλώνεται στην αμερικανική επικράτεια, με βάση την καταμέτρηση του πανεπιστημίου Τζον Χόπκινς.

Στην Ελλάδα η κυβέρνηση κάνει ό,τι μπορεί προκειμένου να αποφύγει ένα νέο οριζόντιο καθολικό "κλείδωμα" αλλά με τη μια πόλη μετά την άλλη να μπαίνουν σε "κόκκινο" επίπεδο είναι θέμα χρόνου να δούμε  καταστάσεις εκτός ελέγχου με το σύστημα Δημόσιας Υγείας να γονατίζει υπό το βάρος της αδυναμίας διαχείρισης της αύξησης των περιστατικών.

Το πιθανότερο σενάριο είναι πως θα δούμε και στην Ελλάδα και σε πολλές άλλες χώρες πολλαπλάσιες σκηνές πανικού από  αυτές που είδαμε πριν μερικούς μήνες στην Ιταλία και τη Νέα Υόρκη.

Υπάρχει πλέον ικανή διασπορά του ιού η οποία με τις κατάλληλες συνθήκες μπορεί να πυροδοτήσει ένα δεύτερο κύμα αρκετά ισχυρότερο από το πρώτο.

Οι κατάλληλες συνθήκες φαίνεται πως είναι η πτώση της θερμοκρασίας τις επόμενες εβδομάδες και η έναρξη της περιόδου που χαρακτηρίζεται από αύξηση των ιώσεων. Μάλλον δεν είναι τυχαίο που οι περισσότερες από τις ελληνικές πόλεις που βρίσκονται σε "κόκκινο" επίπεδο είναι στη Βόρεια Ελλάδα όπου και το ψύχος έρχεται νωρίτερα.

Η οικονομία...

Πριν από λίγους μήνες τόσο στο εξωτερικό όσο και στην Ελλάδα μιλούσαμε για ανάκαμψη της οικονομίας με τρόπο που θυμίζει το σχήμα του γράμματος V.

Με τα χαρακτηριστικά που επελαύνει το δεύτερο κύμα της επιδημίας το καλύτερο σενάριο στο οποίο φαίνεται πως μπορούμε να ελπίζουμε είναι ένας σχηματισμός που να θυμίζει το γράμμα W. Το χειρότερο σενάριο θα είναι να καθυστερήσουν τα εμβόλια και να υπάρξει και τρίτο κύμα το φθινόπωρο του 2021 με τον Χειμώνα του 2022 και να έχουμε μετά το W και ένα V ή και ένα L καθώς η επί μακρόν παράλυση της οικονομίας σε συνδυασμό με τις ανορθόδοξες νομισματικές πολιτικές και την αύξηση του χρέους ενδέχεται να οδηγήσουν σε δομικές ανισορροπίες και τέλμα διαρκείας.

Τούτο όμως δεν είναι του παρόντος αλλά κάτι που θα μπορούμε να προσδιορίσουμε περί τα τέλη της ερχόμενης Άνοιξης, ανάλογα με τις εξελίξεις.

Προς το παρόν μπορούμε να υπολογίσουμε πως το σενάριο το 2020 να κλείνει με διψήφια ύφεση για την ελληνική οικονομία είναι το πλέον πιθανό όπως πλέον πιθανό  είναι και πως ύφεση θα δούμε και το 2021.

Οι συνέπειες αυτής της κατάστασης για ανεργία, δημόσια έσοδα, λουκέτα σε επιχειρήσεις, κραχ στα χρηματιστήρια είναι μεγέθη που αυτήν τη στιγμή είναι δύσκολο να προσδιοριστούν.

Το βέβαιο είναι πως θα απαιτηθούν επιπλέον νομισματικά, φορολογικά και επιδοματικά μέτρα προκειμένου να αντιμετωπιστούν δύσκολες συνθήκες σε επιμέρους κατηγορίες του πληθυσμού οι οποίες θα πληγούν περισσότερο.

Αν το ΑΕΠ το 2019 ήταν περί τα 187 δισ. ευρώ η πιθανή ύφεση της οικονομίας περί το 10% το 2020 σημαίνει απώλεια 18 δισ. ευρώ και προσγείωση περί τα 170 δισ. ευρώ.

Μια απώλεια περί τα 18 δισ.  ευρώ από το ΑΕΠ σε μια οικονομία με πληθυσμό περί τα 10 εκατ. σημαίνει 1.800 ευρώ κατά άτομο κάτι που για μια τετραμελή οικογένεια σημαίνει απώλεια  περί τις  7.200 eυρώ.

Ανάλογες θα είναι οι επιπτώσεις και στα δημόσια έσοδα, κατά συνέπεια χώρες με ιδιαίτερα υψηλό χρέος όπως η Ελλάδα θα αντιμετωπίσουν ζητήματα που αφορούν τη βιωσιμότητα του χρέους νωρίτερα απ’ ό,τι θα το αντιμετώπιζαν.

Το πιθανότερο είναι πως τόσο στην Ελλάδα όσο και στην Ευρώπη οι οικονομικές συνέπειες της πανδημίας το 2020 και το 2021 θα δρομολογήσουν πολιτικές και κοινωνικές εντάσεις καθώς σε τέτοιες περιόδους οι κοινωνίες πιστεύουν πως τα βάρη δεν μοιράζονται δίκαια και η μια κοινωνική κατηγορία προσπαθεί να τα φορτώσει στην άλλη.

Ο χειμώνας που έρχεται προβλέπεται δύσκολος και για τη συνέχεια οποιαδήποτε πρόβλεψη είναι παρακινδυνευμένη.

Τηρείτε αποστάσεις, φοράτε μάσκες, ακούτε τις οδηγίες των ειδικών  και φειδώ στις δαπάνες και τα χρέη γιατί έρχονται δύσκολες μέρες.

kostas.stoupas@capital.gr